Gebruikerbespreking:Voyageur

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Crystal Clear app file-manager.png
Argief
Deel 1 Deel 2 Deel 3
Deel 4 Deel 5 Deel 6
Deel 7
Hoe word 'n argief aangelê?
Grootmeesterredakteur
(14 jaar, 100 000+)
Toegeken deur Aliwal2012

Inhoud

Proefvraestel (lae prioriteit)[wysig bron]

Goeienaand Voyageur

Ek is die afgelope paar dae druk besig om die ou argief van Akroterion (1970-1996) af te laai (so ook die Belgiese Les études classiques - wat ek hopelik eendag sal deurlees sodra die Franse lessies op Duolingo afgehandel is). In hierdie tydperk word jaarliks vier uitgawes van die Suid-Afrikaanse vaktydskrif gedruk en versprei.

Opvallend van die ouer weergawes is hoe bruikbaar die vaktydskrif in die klaskamers was. Resensies van boeke in my besit is ook volop. 'n Mens merk veral op hoe vinnig die pryse geklim het: 'n leerboek wat in 1982 nog R12,50 gekos het volgens die tydskrif, kos teen 1987 R30,00 volgens 'n kwitansie wat ek saam met die boek gekry het.

As jy nou regtig ledig is en wou weet waarmee die Latiniste en Klassici hulle tydens die akademiese boikot mee besig gehou het, sal hierdie tydskrif jou miskien interesseer ( http://journals.co.za/content/akro/15/1 ).

Ek het vandag op hierdie voorbeeldvraestel (proefvraestel uit Jaargang 30, Uitgawe 4) afgekom. Gegewe jou eie Latynse opvoeding, in watter graad sou jy hierdie vraag-en-antwoordstel indeel? Ek kan nie vasstel of wat ek voor my sien geskryf is vir Graad 9, Graad 10, Graad 11 of matrikulante (Abituriënte) nie. In Tydskrif vir Letterkunde het van die professore dikwels vir matrikulante notas geskryf - dit is gewoonlik gedoen sodat die reeds sukkelende tydskrif 'n groter leserspublikum kon kry, sodat hulle meer intekenare kon kry. Sedert die millenniumwending word daar nou jaarliks slegs een uitgawe uitgegee. Suidpunt (kontak) 20:14, 20 Augustus 2017 (UTC)

Die teks maak deel uit van Cicero se tweede Catillinariese toespraak (The Latin Library) en is vanweë sekere grammatikale besonderhede ingewikkeld genoeg vir matrikulante. Vergelyk hierdie Hamburgse webtuiste: Bildungsserver Hamburg - die materiaal word aanbeveel as voorbereiding vir die Hamburgse matriekeksamen. Voyageur (kontak) 20:30, 20 Augustus 2017 (UTC)
Baie dankie vir jou moeite - dit is goeie nuus! Veral die uitgawes van 1982 is interessant, want hier probeer die akademici nou maniere vind om Latyn nog makliker vir die studente te maak. By elke universiteit is met metodes eksperimenteer. In die allerjongste (nietoeganklike) uitgawe van Akroterion (2017) stel Dircksen voor om nou Latyn as "lewende taal" te benader, soos die Amerikaanse universiteite. Ek hoop net daardie "lewende taal" kan mens praat en skryf ook, soos die Pruise skole van weleer... [geskiedenis herhaal net homself!] Suidpunt (kontak) 20:39, 20 Augustus 2017 (UTC)
Moontlik wél. Ek hou van hierdie reeks... Lingua Latina per se illustrata. Voyageur (kontak) 20:53, 20 Augustus 2017 (UTC)

'n Paar taalopmerkings.[wysig bron]

1. Veeltaligheid in Europa

Hier, uit Akroterion Jaargang 35, Uitgawe 1, 1990, bl. 42-43

Cquote1.svg

LATYN AS EUROPESE GRONDTAAL

Gimnasia (akademiese hoërskole) in Wes-Duitsland word tans aangemoedig om hul Latynonderrig uit te brei. Hoewel Duitsland (naas Luxemburg, Nederland, Denemarke en België) vyfde op die ranglys van twee- of meertaligheid is, is daar slegs ongeveer 25% van jong Duitsers wat onderrig in enige vreemde taal (hoofsaaklik Engels) ontvang. Volgens die Deutschen Lehrerverband (onderwysvereniging) se voorsitter, Josef Kraus, is dit sorgwekkend dat minder as een persent Spaans, Italiaans, Deens of Hollands leer.

Die studie van Latyn as "Europese fondamenttaal" en "sleutel tot Europese meertaligheid" word allerweë gesien as belangrik vir die latere vinnige aanleer van 'n spektrum van Europese tale. Met die naderende ekonomiese eenwording van Wes-Europa sal Latyn na 1992 as sodanige grondtaal nog meer belangrik word.

Cquote2.svg

Ek weet nie of ek hierdie nuusbrokkie by Latynonderrig moet voeg nie. Ek kan my nie indink hoe leerlinge in die DDR en BDR nie Engels of Frans kon geneem het nie. Dat Spaans tot vyf jaar gelede of so nog aan die agterspeen gesuig het - dit is waar. Italiaans se getalle is steeds bestendig. Nederlands en Deens het Wikipediane openlik aan my gesê leer hulle nie, want daar is belangriker tale in die wêreld. (En Latyn het nog nie wéér die lingua franca van Europa geword nie).

En tog, kyk mens na hierdie Google Trends is dit verstommend hoe Kroaties bietjie vir bietjie begin veld wen het (wat mens daar sien is 12 maande; skuif na 5 jaar - en Afrikaans is besig om die klein magtige taaltjies van Europa met elke ossillasie verby te steek). Terwyl ek gister te vroeg by die biblioteek was (ek het vergeet die biblioteek maak Donderdae eers 10:00 oop en nie 09:00 nie), het ek eers pofkoring gaan koop vir my moeder en toe by 'n boekwinkel ingegaan (die weer was swaar in die lug), waar ek op die ingewing van die oomblik 'n Kroatiese woordeboek van Langenscheidt (ISBN 0-88729-183-X) gekoop het. Dit is een van die min tale wat nie 'n passief het nie (toe ek Verbix oopmaak moes ek eers Google of my oë my nie bedrieg nie). Dit wil my ook lyk of hierdie taal, wat ek vereenselwig met die mooiste eksotiese strande in Europa (en net 'n klipgooi van Italië), besig is om vir Tsjeggies ore aan te sit. Selfs Duitsland vind Kroaties aantrekliker as Tsjeggies! Net Frankryk is weer dwars, soos gewoonlik (dalk omdat Frans-Polinesië en Réunion soveel méér te bied het). En tog, die Franse en Duitse Wikipedia het baie deeglike artikels oor Kroaties.

2. Met die nuwe "Need For Speed Payback" wat Novembermaand op die rakke verskyn, was ek voor in die koor om na die vertalings van hierdie YouTube-video te kyk. Om Duitse boeke te lees is goed en wel, maar 'n mens het kort, kragtige sinne nodig. En wat beter as Need for Speed met blaffende stemme in jou ore teen 200 km/h? Van die vertalings is netjies - soos "Okay boys, let's even the odds" wat "Oké jongens, laten we voor een eerlijk speelveld zorgen." Die woord "speelveld" het by my opgepop toe ek "even the odds" hoor. Ek sou dus iets soortgelyk vertaal het: "OK, manne - maak die speelveld gelyk." Elke keer wanneer hulle skree "That's what I'm talking about!" wil ek "Mooi, man!" invoeg. En by "Take them out, Ty!" wil mens sê: "Speel klaar met hulle, Ty!" Ek weet nie - "Schalt sie aus, Ty!" en "Schakel ze uit, Ty!" klink net... mêh.

Plek-plek het ek frustreerd gevoel. Soos "What do you think? / What are you thinking?" wat Tyler vra, net voordat Jesse sê: "Quick hit-and-run". Soos ek na die houding van Tyler kyk en wat Jesse sê (Quick hit-and-run. / Die Sache muss schnell laufen. / Een snelle hit-and-run), het die Duitse en Nederlandse vertalers te letterlik met die woord omgegaan (Was denkst du? / Wat denk je ervan?). Tyler vra hier eintlik: "Wat stel jy voor?"

Tog is daar iets snaaks. Kort na "Was zum Teufel" en "Der Kerl hat den Verstand verloren!" (1:09) volg 'n stuk in die video waar Jesse sê: "There's something much bigger going on here.", wat netjies vertaal word in Nederlands: "Er is hier veel meer aan de hand."

By die Duits is daar op YouTube twee videos wat van mekaar verskil: Hier geht irgendwas deutlich Größeres vor sich! / Da wird eindeutig ein krummes Ding gedreht.

Hoe sal mens ooit weet watter een is korrek?

Iets waar ek my hoed vir die Duitsers moet afhaal is die Need for Speed 2015. ABSOLUUT ALLES is in Duits: jou toebehore, jou motoronderdele, die blonde koekie (met die mooi swart geverfde naels!!!!) wat jou by die deur vergesel, die bonkige Amerikaner met tatoeëermerke op die nek wat weet hoe om sy moersleutel te swaai - alles in Duits. Selfs jou motorolie ruik Duits. Ek is sommer lus en skryf Wischerblätter by Wikipedia:Motorterme. Jy kon netsowel in Berlyn gewees het! (Nie dat ek ooit met hierdie klas motormense sommer sal meng nie - goue hartjies wat hulle ook al het - want waaroor kan ons gesels? Behalwe Duitse motorbegrippe?). Iets wat my net flippen freaky is: In die spel word "jy" soos 'n gas behandel. Almal stamp die kneukels met jou, bied vir jou koffie aan in "Diners", wissel woorde oor vonkproppe en wat alles onder die enjinkap wegkruip, behandel jou asof jy 'n miljoen dollar het om te blaas. Maar "jy" sê nie 'n dooie woord nie! ;) Suidpunt (kontak) 20:22, 25 Augustus 2017 (UTC)

1. Dit lyk asof 25 persent ietwat te laag is. In die tydperk ná die Tweede Wêreldoorlog het feitlik elke skoolkind onderrig in Engels of Russies ontvang. Hoe suksesvol dié onderrig uiteindelik was, dit wil sê hoe goed hul taalvaardigheid in vreemde tale ontwikkel is, is 'n ander kwessie.
Toerisme is blykbaar een van die belangrikste faktore wat mense aanspoor om tenminste mondelinge taalvaardigheid in 'n vreemde taal te verwerf. Tsjeggië is intussen een van Duitsland se top tien-handelsvennote, veral danksy die hoogs ontwikkelde motorbedryf. 'n Mens sou verwag dat Tsjeggies groter belangstelling wek as Kroaties. Maar as mense hul somervakansies êrens in Kroasië spandeer...
2. Lyk vir my dis 'n kwessie van interpretatiewe vertaling... Ewe snaaks is die Duitse titelkeuses vir buitelandse rolprente. Dikwels word die Engelse titel oorgeneem, maar nie sonder 'n Duitse interpretatiewe vertaling of dramatiese inhoudsopsomming nie, soos Abyss - Abgrund des Todes. Voyageur (kontak) 10:54, 27 Augustus 2017 (UTC)

Grammaire explicative du Gotique[wysig bron]

Hallo Voyageur

Sal jy asseblief na hierdie Grammaire explicative du Gotique, Skeireins razdos Gutþiudos (2013) deur André Rousseau kyk? Ek het heel toevallig op hierdie boek afgekom en daarna opgemerk die Franse Wikipedia verwys "so terloops" daarna. Kan jy uit die eerste 29/339 bladsye aflei of hierdie kopie die moeite werd sal wees, of moet ek dit eerder los? Ek het in Hermanus al op uitstekende boeke afgekom, soos Le Husky Siberien (1986) geskryf deur die Kanadese veearts Dr. Dominique Grandjean (en natuurlik gekoop, dit was slegs R5,00 en staan al sedert September 2014 op die rak). Maar nou ja, nie alle Franse boeke is noodwendig goed nie, al probeer hierdie Gotiese boek soveel moontlik die woord "Sorbonne" invoeg. Uit die inhoudsopgawe word omtrent 'n 100 bladsye aan die Sinsbou afgestaan - iets wat ek nogal gaaf vind. Die morfologie beslaan 70 bladsye. Ek is seker jy het in die verlede meer as ek oor Goties gelees (in Sweeds?) - wat is jou indruk van hierdie boek? Dit wil my voorkom of die ou teorie (Goties is afkomstig van 'n Sweedse eiland, kyk na die kaart op bl. 21) steeds in die boek aanvaar word. Moontlik kan ek wel hierdie boek gebruik by Gotiese grammatika, moontlik ook nie. Suidpunt (kontak) 09:45, 5 September 2017 (UTC)

Dit lyk vir my interessant genoeg, alhoewel ek tot dusver baie min oor Goties gelees het. Werke oor Gotiese grammatika is skaars. As jy werklik belang daarin stel, sou ek aanbeveel om dit te koop. Voyageur (kontak) 21:50, 5 September 2017 (UTC)

Welkom terug my vriend![wysig bron]

Welkom! Oesjaar (kontak) 13:29, 10 September 2017 (UTC)

Bronne by voorbaat argiveer?[wysig bron]

Hallo Voyageur

Ek soek graag jou opinie.

Vanoggend en -middag het ek my die taak opgeneem (of, opgesaal) om al my artikels wat ek begin het af te trek en enetjie vir enetjie deur te gaan. Ek het by Tjololo 'n lelike bloutjie geloop. Nie web.archive.org of archive.is bevat enige verwysing na hierdie blaaie wat daar gelys is nie. Vanmiddag was ek by Duits as vreemde taal - web.archive.org het nie die blad argiveer nie, maar archive.is het wel by [1], wat toon dat Italiaans, Spaans en Russies se koppe by die universiteit waai. Dit is slegs 'n jaar voor Duits se kop daar gerol het. Ondertussen is die oorspronklike webadres en inhoud vernietig.

Nou het ek gewonder. Moet ons nie maar "by voorbaat" alle adresse wat .html is, wat ons gebruik, maar eers argiveer, of laat argiveer, voordat ons 'n artikel afhandel nie? Goed, dit is 'n baie omslagtige prosedure, maar in die toekoms gaan dit ewe omslagtig wees om 30 minute lank na 'n enkele bron te soek wat nie meer bestaan nie, en dikwels nie by webargiewe te vinde is nie. Dit beteken ook iemand in 2020 of 2030 sal heel moontlik presies dieselfde bladsye lees, soos ons die teks gelees het. Suidpunt (kontak) 14:33, 12 September 2017 (UTC)

Argivering is 'n goeie idee - as ons die tyd hiervoor het. Soms gaan ek ou bronnelyste na en vervang gebreekte skakels/webadresse wat nie meer bestaan nie met al die nuwes wat ek kan opspoor. Maar ek het nooit begin met stelselmatige werk in dié verband nie. Voyageur (kontak) 15:36, 12 September 2017 (UTC)

Daardie Franse Hugenoteboek wat ek jou belowe het...[wysig bron]

Hallo Voyageur.

Beloftes maak skuld, en ek is hier om my skuld te vereffen. Ek wou eers die moeite doen met e-pos, maar hier het ek vandag die oorspronklike weergawe van Colin Graham Botha in sy Engels, 1921, op Archive.org. ( https://archive.org/details/frenchrefugeesat00both ). Die Afrikaanse weergawe is vertaal in 1939, en die wins wat gemaak is uit die vertaling is geskenk aan die Hugenote-Herdenkingsfonds. As jy sou belang stel. Suidpunt (kontak) 13:38, 27 September 2017 (UTC)

Is so iets tersaaklik vir Latynonderrig?[wysig bron]

Hallo Voyageur

Wat ek nou skryf is nie belangrik nie, ek sal tien teen een eers jou boodskap môre (dit is by my nou 23:09) lees.

Die Burger het op 14 September 2017 'n brief gepubliseer, waarin 'n tafereel in die Hooggeregshof afspeel. Die brief se naam is "Gebrek aan Latyn 'n groot mis".

Dit handel oor 'n opponent wat heeltyd lastige vrae stel, waarna die regters elke keer vra die persoon moet antwoord (seker 'n advokaat). Hy (die persoon, advokaat) dan:

My antwoord was kort en bondig: "U Edele, my antwoord is dieselfde as dié wat die beroemde Romeinse orator Cicero in die Forum Romanum op hierdie argument sou gehad het: Excreta tauri astutos frustrantur.

(Bullshit baffles brains). Die regters het geglimlag, sonder om die persoon van minagting van die hof te straf. Die brief eindig dan met "Vandag se regstudente besef nie hoe hul gebrek aan kennis van Latyn hul opsies beperk nie!"

Ek is geen prokureur, advokaat, ens. nie. Maar ek kon nêrens op Google iets vind oor vloek in Latyn in die howe nie.

Die brief skep 'n baie gevaarlike presedent; ek verstaan die lighartige gees waarmee die brief geskryf is (dit is duidelik pig Latin / potjielatyn), maar ek vind dit nie ensiklopedies waardig nie. As ek aan 'n regter sal sê: Futue te ipsum! of jy haal Catullus aan met Pedicabo ego vos et irrumabo, dan sal die regter tien teen een deesdae aan my vra om die sin in Engels te herhaal. En dit wil jy nie. En selfs al ken die regter ook Latyn, is die woorde direk gemik op die regter self - glad nie 'n baie wyse besluit nie.

Dit is so dat vuil woorde in die verlede, selfs dagboeke in Afrikaans, soos die Dagboek van Louis Trichardt, met keurige Latyn vervang is om die kragwoord te versag. So kry mens mingit in extrema pene; Ik zei dat hij het niet doen zal, dat het wind is, wat hij maakt; dat daar honderde van mans is qui possunt nares inserere in anum, en dat hij met zijn preteurs niet zoo is als hij zegt. Suidpunt (kontak) 21:11, 3 Oktober 2017 (UTC)

Klink interessant genoeg vir my. Toe ek vandag van Belfast na Bangor gery het, het ek 'n nommerplaat voor my gesien wat my ook laat glimlag het - EEJIT. Norn Iron op sy beste. Voyageur (kontak) 21:33, 3 Oktober 2017 (UTC)
Afgehandel!Suidpunt (kontak) 11:15, 25 Oktober 2017 (UTC)

Twee vrae.[wysig bron]

Hallo Voyageur

Nadat ek nou 'n tyd lank weg was, het twee vrae by my opgehoop wat ek nog nie gevra het nie.

VRAAG 1.

Weet jy dalk wat is die ekonomiese begrip wanneer jy iets koop, opknap met die doel om later weer teen 'n wins te verkoop? Dit is nie spekulasie nie. Spekulasie is wanneer jy 'n iets koop met die doel om later te verkoop teen 'n wins, met géén verbeterings wat aangebring word nie. Jy kry dit voetstoots, jy verkoop dit voetstoots.

'n Voorbeeld van die begrip waarna ek soek is byvoorbeeld ou meubels. Jy koop 'n verwaarloosde geelhouttafel, jy skuur hom, behandel hom, vernis hom, olie hom, en verkoop hom teen 'n aansienlik duurder prys.

VRAAG 2.

Ek het Theo Wassenaar se Uit my Griekse dagboek die afgelope naweek deurgelees. Quod non fecerunt Gothi, id ferecunt Scoti ["Wat die Gote nie gedoen het nie, het die Skotte gedaan"] staan in die Parthenon op een van die suile uitgegrafeer, want 'n Skot, Lord Elgin, het van die reliëfwerk saamgevat terug Brittanje toe (as "Elgin Marbles") en die tempel vandaliseer.

Is hierdie Latyn korrek? Want by ander webbladsye word die "id" weggelaat.

VRAAG 3. Ek is geen samesweringsteoretikus nie, maar wonder net hardop. Gestel jy kry dit reg om deurlopend 'n skielike dood van 'n paar duisend mense te kry, om watter rede ook al (soos seniors) - dan is daar mos die vrystelling van boedels en die gevolglike staat wat ook daar kan aas op "boedelbelasting". Jy weet mos in die Middeleeue was daar die Swart Dood, met die wonderlike gevolg van mense wie so baie mense aan die dood afgestaan het, dat hulle nogal ryk geërf het. Die teendeel hiervoor is vandag natuurlik dat dit absurd sou wees om die mense met die meeste kennis juis die dood van te bespoedig.Suidpunt (kontak) 11:15, 25 Oktober 2017 (UTC)

→ VRAAG 1

Veredelingsverkoop (ek weet nie of hierdie term werklik gebruiklik is in Afrikaans nie; ek het dit wél in Nederlandse tekste teëgekom). Engels: upselling, Duits: Veredelungsverkauf.

→ VRAAG 2

Die "id" is hier blykbaar opsioneel.

→ VRAAG 3

Ek vrees ek het nie regtig die vraag verstaan nie. Voyageur (kontak) 16:54, 25 Oktober 2017 (UTC)

"Titanic" se einde: eerder brand as ysberg?[wysig bron]

Hallo Voyageur

Ek het, voor my 5 dae van internetdroogte (Saterdag tot Woensdag) te wyte aan 'n tegniese foutjie by Telkom, op YouTube gekyk na Titanic - an adventure out of time. Interessante rekenaarspeletjie wat kommunisme in die kiem smoor, en sommer die Tweede Wêreldoorlog ook. Die rekenaarspeletjie herinner my baie aan die een van The X-files.

Hierdie Donderdag kon ek dus nie my pote afhou van 'n Titanic-DVD nie. Ek moes hom net koop.

En ek het uiters belanggestel in wat die duurste kaartjie mens sou kos. Van daar kom ek af op Charlotte Cardeza, née Charlotte Wardle Drake, seeisie wat sy teen die skeepsredery ingestel het toe sy in Germantown aangekom het. Die hoeveelheid rokke van Louis Vuitton laat mens na jou asem snak. Veral van die volstruisvere se hooikoors. 'n Mens lees nou wel by de:Thomas Cardeza, sy moeder was die dogter van die bankier en nyweraar Thomas Drake. Charlotte sou later ene James Warburton Martinez Cardeza trou ('n "vooraanstaande prokureur"). Maar wat ek net nie kan verstaan nie: wat was die belastingkoers dan destyds? Eintlik moet ek vra: waarom was mense destyds so verdomp flambojant? 'n Mens kon seker maar jou aansienlike salarissie maar bietjie kleiner gemaak het en meer op die uitbreiding van jou nywerhede bestee het. En, as mens nou lees wat mens destyds vir jou Titanic-kaartjie gekry het, volgens 2017-standaarde, is hierdie plesierboot en immigranteskip nie besonders luuks nie. Al wat jou A-klaskaartjie vir jou gekry het, was die reddingsboot.

En vandag, die deurbraak. Miskien het jy hierdie 47-minute dokumentêr hierdie jaar (2017) op TV gesien, dalk nie. Uit al die Titanic-hipoteses klink hierdie een vir my die waarskynlikste. Aangesien jy in Noord-Ierland is, kan jy bietjie gaan rondvra, as die nuuskierigheid jou genoeg beetpak (en jou Wiki-jaareindfunksie eers verby is).

Daar is eers onlangs afgekom op die Titanic se ou foto's op 'n veiling. Na 105 jaar. Hoekom dan nou eers? 1997 moes jy in 'n koma gewees het as jy nie van "James Cameron" en "Titanic" gehoor het nie. Maar boeke en albums bly maar stil in 'n solder lê tot iemand eendag "toevallig" daarop afkom. Nou goed, hier gaan ons:

1. Daar is 'n dowwe kol op twee foto's van die Titanic gevind op presies dieselfde plek - waar die ysberg sou tref.
2. By nadere ondersoek word bevind daar was reeds 'n brand in die steenkoolbergplek nog voor die Titanic Belfast verlaat het. Juis daar waar die dowwe kol was.
3. Terselfdertyd, soos te sien by die Olympia, was goedkoper en swakker gehalte staal gebruik om die skip te bou. Met die brand wat heeltyd bly voortsmeul, het die metaalsterkte tot 25% verswak. Die metaal het rooiwarm geword en na binne en buite gebuig.
4. Die brand van die steenkoolbergplek (coal bunker) het uitgebreek weens "spontane ontbranding". Dit is geen nuutjie nie - selfs in 'n boek geskryf deur Wennie du Plessis (1970), waar hul steenkool uit Suid-Afrika via Mosambiek na Ierland wou uitvoer in die 1940's, het presies dieselfde probleem voorgekom. Dit is vry algemeen. Die steenkool is op die Titanic drie weke voor die vertek uit Ierland gelaai - so daardie brand kon al lank gestaan en smeul het.
5. Die stokers het heeltyd vuurwarm kole in die oonde gestop, maar is die dood voor die oë gesweer hulle sê nie 'n woord hiervan nie. Die steenkoolbergplekke was moeilik bereikbaar, want dit is soos die skip gebou is. Die brand kon dus nie geblus word nie. Inteendeel, die brand het later versprei.
6. Die Titanic het op volle krag op die ysberggebied afgestuur, nie omdat Ismay gesê het hulle moet kyk hoe vinnig die skip kan jaag om publisiteit te kry nie [soos in die Titanic-rolprent... maar wag! dalk wel! as rookskerm... hoes-hoes], maar omrede die steenkoolvoorraad nie lank sou kon hou nie. Maar word jou tog na Amerika uitgestel, is dit swak publisiteit.
7. Daar was ook 'n steenkoolstaking op daardie oomblik in Ierland.
8. Die doodskoot is toe 'n sluitingsmeganisme nie wou toegaan nie, juis vanweë sy ligging by die brand. Tot dan het die Titanic nog stadig gesink. Toe die water se druk so hoog geword het dat die een metaalwand wat deur die brand aangetas het groenerige skuim begin uitspuug het - gevolg deur seewater - was dit bokveld toe met die res. Die Titanic het toe geen keer gehad as om te sink nie.
9. Die stokers is almal, behalwe een (die brandweerman?), oorlede wat met die vaart op die skip was. Dooies praat gerieflikheidhalwe nie. Van die aanvanklike stokers wat voor die vertrek uit Belfast op die skip gewerk het, het slegs 8 van hulle na Amerika toe gevaar. Sou jy op so 'n skip vaar?
10. Tydens die verhoor in Engeland is die brand as oorsaak doelbewus tydens die kommissie in die kiem gesmoor. Dit is slegs die ysberg, en alleen die ysberg, wat verantwoordelik is vir die sterftes. So is bevind en in die geskiedenisboeke geskryf.

Die ysberg was dus net die laaste doodskoot.

White Star Liner het daarmee skotvry afgekom [behalwe nou vir tannie Cardeza se ingestelde eis] en die geskiedenis herskryf. Dit klink vir my veel aanneemliker as om te sê die Olympia en Titanic het plekke geruil vir die skeepsversekering om uit te betaal, of 'n mummie was op pad na Amerika, ens. ens. ens. Party dink selfs die Titanic moes boeg eerste in die ysberg ingeploeg het, dan sou die skip nie gesink het nie.

Wat dink jy daarvan? Ek sou sê dit is die kyk werd.

Maar wag 'n bietjie, hierdie jaar was daar mos 'n wolkekrabber in Londen in ligte laaie. Dit was mos goedkoop aluminium? 2017-fout in 1912 raakgesien? Suidpunt (kontak) 20:37, 3 November 2017 (UTC)

Die brandteorie het al vroeër tevore gekom en ja, kleiner brande in die steenkoolbergkamer van stoomskepe was 'n algemene verskynsel wat onder ongunstige omstandighede 'n ontploffing kon veroorsaak. Moontlik het 'n brand 'n sekere rol gespeel in die Titanic-ramp, maar ek sien geen enkele bewys wat die bewering staaf dat die brand die werklike oorsaak was. Om brande in koolbergkamers te kan blus, is dikwels groter hoeveelhede steenkool verbrand. Dit sou 'n verklaring wees vir die Titanic se spoed van 22 knope - te snel vir vinnige
1. Die dokumentêr is deur 'n joernalis saamgestel wat historiese bronne gelees het en dan 'n poging onderneem om 'n foto as laaste bewysstuk te gebruik. Hy is egter geen ingenieur nie, en hy het ook nie die Titanic se bouplan noukeurig bekyk nie. Die beweerde dowwe kol is tussen die skeepsdekke F en G geleë - waar stoorkamers geleë was en juis nie die steenkoolbergkamers nie. Agtergrondinligting: Deutscher Titanic-Verein von 1997 e.V.: Feuer an Bord als Ursache für den Untergang?
2. Titanic se ontwerp was 'n uitdaging, en moontlik is daar nie rekening gehou met die gehalte van die staal wat vir klinknaels gebruik is (en juis in die kompartemente wat na bewerng waterdig sou wees). Staalvervaardiging en metallurgie het in die vroeë 20ste eeu nog in hul kinderskoene gestaan. Al was die staal, wat deur Harland and Wolff destyds gebruik is, die beste van sy tyd, het dit nogtans drie keer meer slak bevat as ons vandag met moderne vervaardigingsmetodes as aanvaarbaar sou ag. Agtergrondinligting: Materials Today: What really sank the Titanic?, Capital Steel and Wire, Inc.: Steel of the Titanic
3. Aluminium mag hoegenaamd nie vir enige element van buitefasades gebruik word nie, net soos enige brandbare materiaal. 'n Mens hoef net die Deelstaat Kalifornië se bouvoorskrifte of die aanbevelings van brandweerdepartemente te raadpleeg (met brande as sekondêre bedreiging in seismies aktiewe sones). Deregulering het egter daartoe gelei dat belangrike besluite soms nie deur deskundiges geneem word nie. Voyageur (kontak) 19:39, 5 November 2017 (UTC)

Voltaire vs. Jean-Jacques Rousseau = Globale Noord/Suid op die Brandtlinie?[wysig bron]

Die eerstewêreldlande google vernaamlik Voltaire, die derdewêreldlande J.J.R., wat verbasend baie ooreenstem met Brandt se Noord-/Suidverdeling.

Hallo Voyageur.

Baie dankie vir jou antwoord hierbo by Titanic. Dit is nie wat ek verwag het nie, maar dit moes ek eintlik verwag het.

Ek het deur die Franse Wikipedia gesoek na artikels om te vertaal en kom toe op Jean-Jacques Rousseau af. By ons in die Suid-Afrikaanse skole is hy 'n bekende figuur wat jy in die geskiedenishandboeke sal vind. Vernaamlik oor die Franse Revolusie in Graad 8/9-skooljare. Ek het nou gewonder of ek 240K van hierdie Franse artikel moet vertaal (om meer lesers na die Afrikaanse Wikipedia te lok), en toe maar besluit om te kyk hoe lyk Google Trends, aangesien die Afrikaanse Wikipedia vernaamlik aangedryf word deur Google soekresultate.

Ek was verstom hieroor: https://trends.google.com/. (Soekwoorde: Jean-Jacques Rousseau en Voltaire; oor 12 maande en vyf jaar heen; wêreldwyd aanskou)

Hoe verklaar mens dit? 'n Land soos Burkina Faso het so goed, lyk dit my, soos 'n Franse leerplan, so ek kan goed verstaan as sy soekresultate min of meer soos Frankryk s'n lyk (en soos 'n seer duim op die Afrikakontinent uitstaan), maar... die hele ontwikkelde wêreld in die Noordelike Halfrond, met die uitsondering van Kanada en Japan, steur hul so te sê nie aan Jean-Jacques Rousseau nie. Veral nie Frankryk nie; Voltaire is daar die swaargewig. Australië is ook meer gefokus op Voltaire. Ek probeer vir myself uitpluis waarom die globale suide soveel aandag gee aan Jean-Jacques Rousseau. Is dit omdat Voltaire 'n hardgebakte filosoof was terwyl Jean Jacques Rousseau (eintlik) 'n broodskrywer was? Suidpunt (kontak) 18:44, 7 November 2017 (UTC)

Moontlik gee hierdie artikel uit The Guardian 'n antwoord op jou vraag: Jean-Jacques Rousseau: as relevant as ever. Voyageur (kontak) 19:01, 7 November 2017 (UTC)
OK, die inleiding van die artikel en die leserskommentaar benede spreek boekdele! Baie dankie! Suidpunt (kontak) 19:31, 7 November 2017 (UTC)

Dreunsang in Latyn.[wysig bron]

Hallo Voyageur.

Ek het op Derek & Brandon Fiechter se "klankeffek" afgekom by Google Play. Hulle bekend om agtergrondmusiek saam te stel en te verkoop. Een daarvan is Gregorian Chant Music - Monks of the Dark Abbey. Natuurlik word daar in Latyn gedreunsing. Van die kommentators het vir die lirieke gevra [want wat as 'n gelowige iets godslasterliks aflaai??], maar die Fiechters erken self, hulle weet nie.

Nou kyk, Latynse gedreunsang kan 'n klinker rek dat die res van die bewoording tot niet gaan. Mits jy 'n fyn ingestelde oor het. My kennis van Latyn ly tans nog heelwat gebrek, hoewel "Commentarii de inepto puero" (Diary of a Wimpy Kid / Dagboek van 'n wimp) baie helder voorgelees word. Mens sal dit redelik maklik kan transkribeer.

Kan jy, wat langer in die klas Latyn geloop het, in hierdie gedreunsang enige woorde uitmaak? As jy nie kan nie, sal ek jou nie kwalik neem nie. Ek kry die volgende (as ek die bas hoog oopdraai)

(0:58 - 1:15) re(g)um Iesu, re(g)um Iesu. Ek kan verkeerd wees.

PS: Terwyl ons oor die onderwerp van luisterboeke praat - Google draai heelwat mense 'n rat voor die oë. Ek het 'n luisterboek, "Wölfe" deur Timothy Stahl afgelaai, nadat ek hom teen ongeveer R40,00 gekoop het. Dis nou as album/MP3's. 273 snitte.. Die nuwe "luisterboeke" vra jou omtrent drie keer die prys, R119,00, maar jy kan dit nie aflaai nie - behalwe as jy 'n Androidtoestel het. Al kry jy ook vir jou eerste "luisterboek" 50% afslag - Nee, dankie! Suidpunt (kontak) 08:41, 3 Februarie 2018 (UTC)

Ek het verskeie kere daarna geluister en is nou seker dis die Griekse roep om ontferming Kyrie eleison - Christe eleison. Voyageur (kontak) 18:55, 4 Februarie 2018 (UTC)
Baie dankie! (En nou't ek klaargewerk vir die dag.) Suidpunt (kontak) 18:04, 5 Februarie 2018 (UTC)

Redigering gevra...[wysig bron]

Hallo Voyageur.

Ek weet jy werk NOOIT Vrydagaande op Wikipedia nie, en dit is jou volle reg na 'n week van moeitevolle arbeid. Dus, vir Sondagaand laat: sal jy asseblief kyk na my voorlopige vertaling van fr:Bête_du_Gévaudan? Ek het hom gebêre by Bac à sable.

Ek het die oorspronklike Franse teks naas my Afrikaanse poging geberg. Jy sal met die eerste oogopslag sien ek het glad nie probeer letterlik vertaal nie. Dit was in der waarheid 'n interpretasie van die Franse teks vir die Afrikaanse leek. So was daar fr:Aide-major wat jy ek moes vertaal met hulpmajoor. Ek het al menige vertalings gesien van "mediese assistent", maar dit is heeltemal buite die 1700's-dampkring. Ek moes ook die skryfwerk so vertaal dat niemand sou agterkom die oorspronklike teks is Frans nie. Dit is die vereiste van vertaling.

Ek hoop darem my begin-Frans is nie te sleg nie. Of wyk te veel van die waarheid af nie. Suidpunt (kontak) 15:57, 9 Februarie 2018 (UTC)

Jy het 'n puik vertaling gelewer! Voyageur (kontak) 17:48, 12 Februarie 2018 (UTC)
Vreeslik DANKIE! Wat 'n verligting! Ek sien nou ook waar ek die fout met die Januariedatum begaan het. Die sinsbou van Frans is vir my effens lastig [veral die ongevraagde bysinne!], dis asof ek die sinne in Engels lees:
Ce mois de mars est le témoin du combat héroïque de Jeanne Jouve pour sauver ses enfants.
This month of March is the witness of the heroic fight of Jeanne Jouve to save her children.
Maar gelukkig gebruik ek ander webwerwe wat onder andere Nederlandse en Duitse vertalings wys. Dit help baie!
Ek moet nog eers die ander helfte van die legende doen. Ek sal beslis weer (baie later) jou hulp inroep. Suidpunt (kontak) 12:29, 13 Februarie 2018 (UTC)

Gedierte van Gévaudan, Chapitre Deux[wysig bron]

Hallo weer Voyageur.

Ek het nou die laaste helfte van die belangrikste gedeelte klaargemaak. Ek het waar jy laas opgehou het geskryf: "TOT HIERTOE HET VOYAGEUR NAGEGAAN." Dit is net voor "Die aankoms van die Dennevals". Die bladsye wat ek vertaal het is redelik lank, so ek gaan jou meer as genoeg tyd gun om dit deur te kyk. Dit is nogal vrek baie inligting.

Die "aanvullende inligting" ("Compléments historiques") gaan ek met verloop van tyd doen.

Sal jy asseblief weer my werk deurkyk? Hierdie keer, wanneer jy klaar is, gaan ek al die inligting vat en die artikel plak (met bronne, natuurlik). Veral die laaste hofie was vir my 'n effense pyniging om deur te werk...Suidpunt (kontak) 15:35, 19 Februarie 2018 (UTC)

Ek het hierdie keer 'n bietjie meer tyd nodig. Gaan die teks binnekort proeflees. Voyageur (kontak) 22:45, 28 Februarie 2018 (UTC)

Voyageur, jy is 'n ster, baie dankie vir die proefleeswerk!

Ek sal binnekort die artikel begin; en daardie lastige ou bronverwysings invoeg.

Nou is ek net oor een dingetjie nie seker nie. Die "intendant" wat na "administrateur" verander is - ek besef jy het edele bedoelings daarmee, want die gemiddelde Afrikaanse leser sal in detail kan uitbrei oor die massa en hardheid van Koningin Elizabeth se valstande. Sodra ons liewe Afrikaanse lesers egter buitekant die Anglosfeer beweeg, word hulle deur angs vir die onbekende oorval.

In die HAT is die woord "intendant" [wonderbaarlik!] wel opgeneem, uit Frans, wat beteken "Offisier of amptenaar van die intendans". Nou wat is laasgenoemde? "Afdeling van 'n leër, wat belas is met die sorg vir voeding, verpleging, uitrusting, ens." Om dinge vir ons nog duideliker te maak, word geskryf: Fr: intendance > Lat. (super)intendere toesig hou. En dit is eintlik wat die intendans is: toesighouers.

Die HAT alleen is egter misleidend vir die Afrikaanse leek.

Wat sê die WAT oor die intendant? Hy kry 'n ellelange omskrywing:

1. Bestuurder, hoofopsigter belas met huishoudelike aangeleenthede, bv. groot geboue, belangrike (vorstelike) besittinge; in Duitsland bv., hofamptenaar belas met toesig oor 'n hofteater, i/d Frankryk v/d Bourbons, kontrolerende regeringsamptenaar, o.a. in Kanada onder die Franse, uitvoerende amptenaar, net onder die goewerneur; in verskillende Spaanse en Portugese kolonies, amptenaar in beheer v/d koloniale skatkis, soms goewerneur van 'n provinsie. Bv. Die markies het hom tot intendant van sy huishouding aangestel. (my nadruk)
2. (mil.) Offisier of amptenaar v/d intendans.

Die HAT verwys dus slegs na betekenis 2 in die WAT. Ek wil aan die een kant baie sterk die benaming "intendant" behou weens die historiese konteks (wat ongelukkig slegs bekend is in die WAT, tensy ek iets stouts aanvang by Wikiwoordeboek), aan die ander kant wil mens dit ook verstaanbaar maak met administrateur. Dis 'n moeilike kompromie. Ons kan seker tussen hakies met die eerste vermelding skryf: 'intendant (kontrolerende regeringsamptenaar)' en dan net aanhou met "intendant".

Verder, baie dankie vir die tyd wat jy afgestaan het met die proeflees, ek waardeer dit! Suidpunt (kontak) 19:14, 7 Maart 2018 (UTC)

Intendant met 'n verduideliking tussen hakies is vir my aanvaarbaar. Die Encyclopædia Britannica het eweneens 'n inskrywing aangaande die amp van intendant: Intendant, administrative official under the ancien régime in France who served as an agent of the king in each of the provinces, or généralités. Voyageur (kontak) 19:31, 7 Maart 2018 (UTC)

Johannesburg[wysig bron]

Cscr-featured.svg Baie geluk! Hierdie artikel is as voorbladartikel aangewys
Johannesburg, ’n artikel waarby jy ’n groot bydrae gelewer het, is deur ’n gebruiker as ’n spogartikel geïdentifiseer en deur die gemeenskap tot voorbladartikel verkies. Dankie vir jou bydrae. Sien gerus Wikipedia:Voorbladartikel vir ons versameling spogartikels, of nomineer self ’n artikel vir voorbladstatus by Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad.


Weens jou harde werk pronk hierdie uitstekende artikel nou op ons voorbladartikel, maar ook Morne se belangrike werk met al die nuwe artikels en uitbreiding van voorstede rondom Johannesburg moet vermeld word. Dis nou 'n puik voorbeeld van saamwerking! Baie dankie en groete! -- SpesBona 19:34, 25 Maart 2018 (UTC)

Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey[wysig bron]

WMF Surveys, 18:33, 29 Maart 2018 (UTC)

Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey[wysig bron]

WMF Surveys, 01:31, 13 April 2018 (UTC)

Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey[wysig bron]

WMF Surveys, 00:41, 20 April 2018 (UTC)

Drie vrae[wysig bron]

Allo Ami

1. Hoe dieper ek nou begin Frans leer, hoe meer geskok raak ek oor die ooreenkomste tussen Afrikaans en Frans...

Wat dink jy is die waarskynlikheid dat die volgende twee sinne Gallisismes in die Nederlands/Afrikaanse taal is?

  • Nous sommes sur le point de partir.
  • Ons staan op die punt om te vertrek.
  • We are about to leave.
  • Comme par un coup de baguette magique...
  • Soos by towerslag...
  • magically ('at the wave of a magic wand' klink vreemd)

Dit lyk nie vir my Duits of Engels het iets soortgelyk nie.


2. Terselfdertyd het ek ook nie my Latyn probeer afskeep nie, en nou het ek 'n vraag.

As julle hierdie handboek en hierdie antwoordboekie op skool gehad het [met miskien meer kleurryke sketsies], sou dit jou belangstelling geprikkel het?

Ek dink die boek was veel beter as om derduisende reëls van Caesar en Sokrates deur te lees. Let op die praktiese sin (dis nou in die 1858) soos:

Utrum tibi est pilentum Batavi an Germani?
Het jy die koets/wa van die Hollander of die Duitser?


3. Ek het die afgelope maand vreeslik baie Paw Patrol/La Pat' Patrouille gekyk. Ek kan verstaan dat die televisieprogram die ouers se beursies leegmaak, want jy wil net méér hê. My gunstelingbrakkies sit almal ewe knus op dieselfde bank in die Patroller: Rocky, Chase en Marshall/Marcus (die blou-oog dalmasiër).

Die Duitse (Los-Los-Los) en Hollandse (Hup-Hup-Hup) oorklankings is te dierbaar. Ek hou ook van Chase se Britse aksent [hy klink eerder na 'n tiener]. En ek dink die Frans is glad nie sleg nie...

[Ongelukkig klink die Deens maar hondgoor - http://www.nickjr.dk/paw-patrol/videoer/vandhunde-vovser-til-efterarsfest/ ]

Maar nou ja - wat ek eintlik wil hoor: Het jy ooit die behoefte gehad om Italiaans te leer? Die taal is lekker foneties, soos sy pappa [Latyn], maar het dit nog nut? Ek hoor al hoe minder van Italianers wat op die voorgrond tree van die nuutste tegnologiese ontwikkeling. Of, is hulle maar net stil omdat hulle Engels praat/skryf? Suidpunt (kontak) 18:40, 6 Mei 2018 (UTC)

1. Redelik hoog. Adel en burgerlike elites in Vlaandere en Nederland was in elk geval eeue lank tweetalig (cambiumned.nl: Franse invloed op het Nederlands |NEON - Nederlands Online / Freie Universität Berlin: Einfluss von Latein und Französisch auf das Mittelniederländische). Engels en Nederlands is sterk beïnvloed deur respektiewelik Normandiese Frans en Frans. Engels kan selfs met reg as 'n Germaans-Romaanse mengtaal beskryf word wat sy woordeskat betref. In mindere mate het Frans sy invloed op die Nederlandse skryftaal laat geld.
2. O ja, beslis. Net soos hierdie literatuur: arretetonchar.fr: Asterix
3. Ja. Italiaanse invloede op mode, argitektuur, tegnologie (motors!) en kookkuns (Melissa Forti - The Italian Baker) moenie onderskat word nie. Al het ek myself tot dusver beperk tot lees- en luistervaardigheid in Italiaans, is daar hemde in my klerekas wat van die mooiste sagte Italiaanse katoen vervaardig is (Ted Baker en ander Britse mode-etikette) en Italiaans bo-aan die lys van modetale plaas wat ek sou aanleer sodra my sakebelange in die modebedryf dit vereis. Noord-Italië is daarnaas een van die welvarendste streke in die Europese Unie - hulle het soveel gevoel vir styl... Voyageur (kontak) 20:17, 6 Mei 2018 (UTC)
Baie dankie! [Sal my rooster moet aanpas]. Suidpunt (kontak) 05:24, 7 Mei 2018 (UTC)

Enige Waterstofmotors onlangs in Londen/Ierland opgemerk?[wysig bron]

Gelukkige Wêreldomgewingsdag! [5 Junie voel altyd soos my tweede verjaarsdag!].

Gisteraand was ek bietjie nuuskierig wat van al die waterstofplanne geword het. Ek het juis 'n taak daaroor gedoen toe ek in Matriek was - dis ook nou al tien jaar gelede. Destyds was die algemene beeld in die pers maar droewig - ek het maar aangeneem die projekte sal soos domino's omkap en doodloop - veral omrede sulke inisiatiewe onder die Bush-administrasie goedgekeur is [en die pers nie juis, hoe sou mens sê, neutraal is nie].

Maar Europa, en veral Japan, is vuur en vlam oor hierdie tegnologie!

Soos ek na Toyota Mirai kyk en die klomp kaarte hier (kyk hier veral na Japan! Iemand probeer baie duidelik minder geld onnodig mors op petrol!) en daar, lyk my is veral Wes-Duitsland vreeslik optimisties oor hierdie nuwe stukkie tegnologie. Veral rondom die motorfabriekstede soos Muenchen, Stuttgart, Frankfurt am Main, Duesseldorf... voordat daar 'n woestyn lê tussen Dortmund en Bremen en Hamburg. Berlyn vergoed darem hiervoor. Gewoonlik sou ek juis Londen veel meer "radikaal" met elke nuwe stukkie tegnologie assosieer, maar klaarblyklik is hy net so skugter soos Nederland en Frankryk. Trouens, let op die hoeveelheid grys vlae wat op geslote projekte dui. Denemarke is 'n aangename verrassing. Selfs die olieryke Noorweë doen mee.

Kan jy onthou of jy enige sulke motors in Londen gesien het toe jy die voetoorgang met jou sambreel, in die gietende reën, oorgesteek het? Suidpunt (kontak) 09:13, 5 Junie 2018 (UTC)

Daar is tans - sover ek weet - geen sulke motors te koop nie (die prys sou £60 000 of so wees) weens die gebrek aan infrastruktuur (vulstasies) en ander kwessies, maar huurkontrakte is wél beskikbaar. nextgreencar.com: Hydrogen cars.
Kalifornië se groen beleid sal 'n beslissende rol in die ontwikkeling van waterstofmotors speel. Die eerste Japannese modelle is reeds beskikbaar in die Los Angeles-gebied en blykbaar ook in San Francisco (te koop of te huur). Danksy deelstaatsubsidies is daar tientalle vulstasies in Los Angeles en Orange County asook in die San Franciscobaaigebied . Daar is strawwe mededinging tussen vervaardigers van elektriese (Tesla in die VSA) en waterstof-motors (Toyota, Honda, Hyundai in Japan). Een probleem, waarmee waterstofmotoreienaars te kampe het, is sekerlik die lae digtheid van die brandstof. Waterstoftenks is allesbehalwe kompak… Miskien is daar groter potensiaal in die vliegtuigbedryf (die Tenerife-vliegtuigramp in 1977 sou eintlik rede genoeg gewees het om kerosien te verban). Voyageur (kontak) 09:48, 5 Junie 2018 (UTC)
Baie dankie vir jou spoedige antwoord. In Suid-Afrika is ek net bewus van die Nissan Leaf (elektriese motortjie) wat groot ophef van gemaak word - een minister het met groot trompetgeskal hierdie motor aan die Suid-Afrikaanse publiek bekend kom stel. Dit bly hoofsaaklik [seker net soos in Europa], privaatfirmas wat hierdie laaipunte opstel. Hier is 'n kaart. Suidpunt (kontak) 11:04, 5 Junie 2018 (UTC)

Dankie vir jou wysiginkies aan Willy Brandt[wysig bron]

Die artikel lyk nou skoon gereed! K175 (bespreking | bydraes) 12:55, 25 Junie 2018 (UTC)

Phablet = tabletfoon / fablet[wysig bron]

Net gedink jy sal wil weet. Klaarblyklik is albei aanvaarbaar en uitruilbaar. Aai, waar was die jare van die toeklapfoon... Suidpunt (kontak) 16:22, 11 Julie 2018 (UTC)

Goed om te weet! Baie dankie. Voyageur (kontak) 16:45, 11 Julie 2018 (UTC)

Tirol > Tirool...[wysig bron]

Hallo Voyageur

Ek weet jy en SpesBona is waarskynlik onwetend hiervan, maar in die HAT en in Afrikaans is daar iets wat opmerklik van die Nederlands afwyk. Ek weet nie hoekom nie, maar Tirol is altyd die Tirool.

Ek het hier 'n "paradigma" opgestel.

Indeling Verbuiging Kommentaar
Plek: die Tirool vergelyk 'die Paarl'
Adjektief Tirools(e) Sy aksent is Tirools, Tiroolse gewoontes
Bewoner(s) Tirool of Tiroler(s) Die Suid-Tirolers is deur drakoniese taalwetgewing lastig geval, soos blyk uit 'n toespraak van 'n Suid-Tiroler tydens 'n dinee te Orania..

Suidpunt (kontak) 04:24, 23 Julie 2018 (UTC)

Baie dankie, ek sal later daarna kyk. Snaaks genoeg kom albei spellings in Nederlands voor. Voyageur (kontak) 04:52, 23 Julie 2018 (UTC)

Jammer, weer ek.

Ek het nou op 'n klomp Duitse terminologie afgekom waarvoor ek woorde geskep of gaan leen het.

Cquote1.svg

Mecklenburg-Vorpommern hat einen Landesbeauftragten für Niederdeutsch bestellt, beim Ministerium für Bildung, Wissenschaft und Kultur gibt es zudem einen Beirat für Heimatpflege und Niederdeutsch.

Cquote2.svg

Heimatpflege het ek aanvanklik gedink is ons "landsdiens" ['n organisasie baie soos die Padvinders/Voortrekkerbeweging], toe kom ek agter dis kultuurbewaring, maar ek het dit tog met tradisiebehoud vertaal.

Cquote1.svg

Lehramtsstudierende können Niederdeutsch als Beifach, Ergänzungsfach, Erweiterungsfach oder als Wahl- oder Schwerpunktbereich im Fach Deutsch an folgenden Universitäten belegen:

Cquote2.svg

Nou is dit nag. Onderwysstudente [voornemende leerkragte] kan Nederduits as byvak neem, asook...

Wat presies is 'n Ergänzungsfach, Erweiterungsfach?

Is dit 'n universiteitstoelatingsvak? M.a.w. is dit pligvakke wat jy reeds op hoërskool moes geneem het voordat jy enigsins daarvan kan droom om universiteitsaansoek te doen?

Accounting, Agricultural Sciences, Business Studies, Dramatic Arts, Economics, Engineering Graphics and Design, Geography, History, Consumer Studies, Information Technology, Languages (refer to institution websites for their language entry requirements), Life Sciences, Mathematics, Mathematical Literacy, Music, Physical Sciences, Religion studies and Visual Arts.

Of, is dit 'n swewende vak / aanvullingsvak / stopvak?

Nou klink dit of ek Grieks praat.

Kyk, jy het dikwels Hoofvakke (Engels: "Majors") op universiteite in Suid-Afrika. Ander het weer Pligvakke en Keusevakke - soos onderwysstudente wat ietsie van alles moet neem. Maar pligvakke en keusevakke bestaan uit modules waarvan jy altesaam 'n X-hoeveelheid krediete moet behaal. Die hoeveelheid modules van die pligvakke en keusevakke van jou Hoofvakke laat baie keer "krediete" oor wat jy moet inhaal/volstop.

Byvoorbeeld: Ek het Afrikaans en Aardrykskunde as hoofvakke gehad. Ek het al die modules gedoen, maar toe is daar nog punte kort, want die aantal modules was te min. Toe neem ek modules van Literatuurwetenskap om my krediete "vol te maak". Dit is wat bedoel word met stop-/aanvullings-/swewende vakke. Suidpunt (kontak) 16:01, 23 Julie 2018 (UTC)

"Tradisiebehoud" en "aanvullingsvak" klink goed vir my. Aangesien elke Duitse deelstaat sy eie onderwysstelsel en graadvereistes het, kry ons moontlik heelwat vakterme vir een en dieselfde ding - 'n aanvullingsvak. Wat Tirool of Tirol betref, word dit in my woordeboeke "Tirol" gespel - ook die Duits-Afrikaanse een (die nagedrukte Trümpelmann-Erbe-uitgawe). As ons nie die HAT in ons boekwinkels kan koop nie (en Amazon-hulle sê ook dit is nie beskikbaar/bestelbaar vir hulle nie), kan ons maar spel soos ons kan koop en die dubbel-o-spelling moet voorlopig beperk bly tot die binnelandse mark… ;) Die HAT-uitgewers kan maklik enkele eksemplare van hul woordeboek vir Amazon UK of Amazon Deutschland beskikbaar stel - hulle sal dit dan namens die uitgewers verkoop… Amazon Deutschland bedien immers ook klante in Oostenryk en Suid-Tiro(o)l...
Die lidwoord word ook glad nie gebruik in Duits of Nederlands of Engels nie. Hoekom nou in Afrikaans? Aangesien albei spellings in Nederlands voorkom, net soos in Afrikaans, weet ek nie of ons dit werklik moet skuif nie. As die HAT-spellingsmode vir die volgende seisoen weer verander - ons aanstuur hanteer dit maklik. Voyageur (kontak) 21:16, 23 Julie 2018 (UTC)
Ek het 'n soektog gedoen hoe mense Tirol/Tirool nou eintlik spel en alles gekry - van Tirool tot Tirol (die meerderheid treffers), van "die Tirol" tot Tirole. Terwyl Google Vertaal/Translate beweer dis "Suid-Tirol". Die spelling "Tirol" is dus een van twee spelwyses wat ons móét aanvaar. In 'n land waar baie Afrikaanssprekers hul gesproke Afrikaans sonder goeie rede met Engelse woorde vermeng, is twee alternatiewe Afrikaanse spelwyses vir 'n buitelandse pleknaam (waarvan nie een uit Engels ontleen is nie) eintlik geen drama nie. 22:34, 23 Julie 2018 (UTC)Voyageur (kontak)
OK, ek weet in elk geval wat jy van "mnr. die owerheid" dink...
• Tiro(o)l [geweerskote deurklief die lug ;) ] - ek voel nie lus om altyd die spelling te wysig nie... Ek het self begin met "oo" en was later oortuig die "o"-spelling is die juiste een! So het ek dit self begin wysig...
Maar daar is twee dinge wat ek jou graag wil vra oor iets totaal anders. My Pa is nou weer in die buiteland. En aangesien jou naam Voyageur is, wil ek meneer Vliegtuigkoffer 'n paar vrae vra.
1. Kom ons gestel jy vlieg van Kaapstad na Frankfurt na Stockholm [soos volgende jaar se Wikimania, waarvoor ek seker is K175 beslis 'n beursaansoek sal doen? Ja toe - erken dit, ek weet jy lees ook! En ek weet jy brand om te gaan], toe sê een of ander winkelier/personeel op die Frankfurt-lughawe jy moenie eintlik by elke lughawe binne die EU by die belastingvrye winkels koop nie. Of, jy kan wel, maar dan gaan jy by jou terugtog Suid-Afrika toe aksynsbelasting opdok. Jy moet verkieslik by jou laaste EU-lughawe, dis nou die een voordat jy terugkeer Suid-Afrika toe, jou aandenkinkies koop. Is dit so? Of is dit onsin?
2. Is dit net Italië se burokratiese onbeholpenheid, is dit 'n tekort aan vlugte, is dit net 'n swak reisoperateur, of is dit EU-drilwerk de luxe? My Pa moet vanaf Palermo (Sisilië) na Rome vlieg, vir 'n paar uur daar vertoef, voordat hy by Sardinië se lughawe uitkom. In my kop is dit so goed jy vlieg vanaf George (Wes-Kaap) na Johannesburg (Gauteng) net om Kaapstad (Wes-Kaap) toe terug te vlieg. As mens 'n liniaal vat, nè, dan kan mens mos 'n loodreguit lyn trek? Kyk mens na 'n veerdiens (ferry service), genaamd tirrenia, is daar slegs 1 wat weekliks (eenmaal per week!) 'n tog van 12 ure aflê tussen Sisilië en Sardinië. Afhangend van die weer. By tripadvisor lees ek "There are limited connections between Sicily and Sardinia." Dis net vreemd! Toevallig moes hy voorheen vanaf Kaapstad na Johannesburg na Parys na Guyana vlieg. Dit sal my ook nie verbaas as mens eers moet vlieg vanaf Kaapstad na Londen voordat jy in jou spore by Hearthrow moet terugdraai na St. Helena toe nie? [Ek sien daar is darem vlugte vanaf Johannesburg na St. Helena]. Of vanaf Reunion na Parys voordat jy in Frans-Polinesië kan gaan land nie. Of het ek dit nou mis? Suidpunt (kontak) 11:41, 24 Julie 2018 (UTC)
3. En nog iets. Gestel ek sou toer na Holland. En ek vergryp my aan al wat boek is. Natuurlik wil ek nie met daardie pakkasie by Schiphol aanland nie. Kan mens dus boeke soos daardie... wel... vooraf pos? Jy weet - met die poskantoor? "Iek wjil graag ein dous boeken verstaur naar Zaud-Afrika". Of gaan dit probleme veroorsaak? Hoe werk dit waar jy al orals was? Suidpunt (kontak) 12:29, 24 Julie 2018 (UTC)
• Boeke mag per pakketpos gestuur word, maar dit is ontsettend duur. Die Duitse posdiens DHL aanvaar sogenaamde Büchersendungen (maksimaal 2 kg), die posgeld daarvoor: DHL-Büchersendungen
• Die tariewe vir pakketpos: DHL-pakketpos
• En hier volg PostNL: Pakket Zuid-Afrika - tarieven
• ...and on to our Great British Parcel Delivery: Parcelforce Worldwide - Get a quote...
• Belastingvrye verbruiksgoedere op lughawens mag amptelik net na bestemmings buite die Europese Unie geneem word. Die winkelpersoneel is egter nie geregtig om vir jou vliegkaartjie te vra nie. Die oplossing vir dié vraagstuk is eenvoudig - gewoonlik betaal alle klante dieselfde prys (veral in sogenaamde Travel Value-winkels). Jy mag dus op EU-lughawens koop wat jy wil. Dit is belangrik om pryse te vergelyk - moontlik is bepaalde kosmetika en dranke goedkoper as in straatwinkels, maar vir baie goedere betaal jy dieselfde prys as in winkels buite lughawens. Huurgelde op lughawens is ontsettend hoog...
• Binne die Europese Unie is daar beperkings op byvoorbeeld alkoholiese dranke en tabakware wat jy van een lidstaat na die ander saamneem - kyk hier wat jy uit enige EU-lidstaat na Duitsland mag saamneem (Duitse Doeane) 110 liter bier of 800 sigarette of 10 liter whisky sal voldoende wees vir die kort reis...
• Die belasting op toegevoegde waarde in EU-lidstate moet deur elkeen betaal word wat hier permanent of tydelik bly. As jy 'n besoeker uit 'n nie-EU-lidstaat soos Suid-Afrika is, is jy geregtig op die terugbetaling van enige BTW. Voorbeeld: Jou pa koop 'n skootrekenaar in Duitsland (BTW is 19%). Dit kos €799. Die nettoprys is €671,43, die BTW €127,57. Jou pa mag vir 'n tax-free-shopping cheque vra. Gewoonlik word net jou paspoort in die winkel benodig. Die BTW (minus drie persent wat aan Global Blue, die Londense onderneming wat die hele saak hanteer, betaal moet word - dus 16 persent of €107,43) word op die laaste lughawe of seehawe in die Europese Unie uitbetaal. Hiervoor moet die tjek en die rekenaar in sy oorspronklike verpakking voorgelê word.
• Terug op die lughawe in Suid-Afrika sal moontlik die plaaslike aksynsbelasting betaal word. As die rekenaar nog in sy oorspronklike verpakking is, weet doeane-amptenare natuurlik dit is nuut gekoop. As die verpakking reeds verwyder is, sal hulle moontlik glo die rekenaar was al in persoonlike besit en is op reis saamgeneem. 'n Goeie idee sal wees om die Suid-Afrikaanse aksynsbelastingtariewe met die Europese BTW te vergelyk.
2. Is dit net Italië se burokratiese onbeholpenheid, is dit 'n tekort aan vlugte, is dit net 'n swak reisoperateur, of is dit EU-drilwerk de luxe? My Pa moet vanaf Palermo (Sisilië) na Rome vlieg, vir 'n paar uur daar vertoef, voordat hy by Sardinië se lughawe uitkom. In my kop is dit so goed jy vlieg vanaf George (Wes-Kaap) na Johannesburg (Gauteng) net om Kaapstad (Wes-Kaap) toe terug te vlieg. As mens 'n liniaal vat, nè, dan kan mens mos 'n loodreguit lyn trek? Kyk mens na 'n veerdiens (ferry service), genaamd tirrenia, is daar slegs 1 wat weekliks (eenmaal per week!) 'n tog van 12 ure aflê tussen Sisilië en Sardinië. Afhangend van die weer. By tripadvisor lees ek "There are limited connections between Sicily and Sardinia." Dis net vreemd! Toevallig moes hy voorheen vanaf Kaapstad na Johannesburg na Parys na Guyana vlieg. Dit sal my ook nie verbaas as mens eers moet vlieg vanaf Kaapstad na Londen voordat jy in jou spore by Hearthrow moet terugdraai na St. Helena toe nie? [Ek sien daar is darem vlugte vanaf Johannesburg na St. Helena]. Of vanaf Reunion na Parys voordat jy in Frans-Polinesië kan gaan land nie. Of het ek dit nou mis? Suidpunt (kontak) 11:41, 24 Julie 2018 (UTC)
• Die EU het daarin geen sê nie. Moontlik is daar 'n tekort aan vlugte - albei eilande is gewilde toeristebestemmings sodat die roete na Rome gereeld bedien word. Ek weet min oor die roete tussen die twee eilande. Waarskynlik is daar min of geen vlugte nie. Voyageur (kontak) 12:33, 24 Julie 2018 (UTC)
@Suidpunt: ek twyfel of ek weer 'n Wikimanië sal bywoon. Ons sal meer uitgerig kry deur as Afrikaanse Wikipediane afsonderlik en gereeld te vergader, m.i. K175 (bespreking | bydraes) 13:11, 24 Julie 2018 (UTC)
Planne word tans hier gesmee vir 'n Britse Wikipedians' Anglo-Normania of so iets. Londen, Belfast en Glasgow is ons gunstelingplekke vir sulke vergaderings. Londen is peperduur vir oorsese besoekers as hulle in ***-hotelle wil oornag, in Belfast en Glasgow is daar meer bekostigbare verblyfplekke in die middestad (vanaf £70 - £100/110 per nag). Vlugte vanaf en na Londen is eweneens bekostigbaar, maar moet weke vooraf bespreek word. Die genoemde plekke is 100% veilig. Noord-Ierland se hele openbare vervoernetwerk (bus + trein) kos slegs £60 per week (iLink Card). Glasgow se netwerk het ongelukkig geen universele tariewe nie - daar is verskeie ondernemings wat moltrein-, bus- en spoornetwerke bedryf.
As iemand bereid is om Europa toe te kom, 'n vergadering hier kan maklik gereël word. As mense die voorkeur aan Duitsland gee - net buite Frankfurt betaal ons €50 per nag vir 'n hotelkamer - nie ver van die lughawe af nie, in die aantreklike Taunus-bergreeks (hier, en verder noordwaarts in Kassel, doen ons sake en vergader dikwels vir konferensies - dit is van my gunstelingplekke in Duitsland): Taunus, Kronberg im Taunus, Schwalbach am Taunus, Eschborn, Königstein im Taunus - met maklike uitstappies na Wiesbaden en die Ryn. 100% veilig, ook snags. Enige voorstelle vir 'n projek waarvor ons finansiële steun van die Wikimediastigting se kant af mag vra? 'n Amptelike besoek aan Wikimedia Duitsland in Berlyn? Hotelpryse daar is ook betreklik laer as in Londen. Definitief bekostigbaar. Voyageur (kontak) 13:36, 24 Julie 2018 (UTC)

Baie dankie vir al die antwoorde. Terloops, ek het onlangs Die Suid-Afrikaanse Poskantoor se pryse deurgegaan. Koerierdiens [spoedpos] vir 20 kg pakkie na Europa bedra so R7.202,00+ ... Suidpunt (kontak) 15:38, 26 Julie 2018 (UTC)

Italië[wysig bron]

Voyageur, jammer ek onderbreek, maar kyk net gou hier: https://it.wikipedia.org/wiki/Italia

Soos jy gesien het met Gedierte van Gévaudan, sug ek nie altyd vir 'n uitdaging nie. Veral nie as dit 'n manier is om 'n nuwe taal aan te leer nie. Ongelukkig is daar nou nie mense om my te kontroleer nie, behalwe die Italianers self. Maar voordat ons nou teen mekaar gaan werk - sou jy verkies om die artikel self uit te brei met jou Duitse bronne, sou 'n spieëlbeeld van it.wikipedia.org jou goedkeuring wegdra, of moet ek my eerder bekommer oor Tier, wat aansienlik aandag kort? Suidpunt (kontak) 19:20, 5 Augustus 2018 (UTC)

Ons kan gerus saamwerk, maar moet in gedagte hou dat die Italiaanse artikel vir Italianers geskryf is en dat baie inligting - net soos in ander groot projekte - reeds uitgeplaas is na satellietartikels. Verder lyk dit vir my asof dit masjienleesbaar gemaak is - te veel lyste, blou verwysings, sonder die bruikbare samehangende artikelteks wat ek - net soos einige ander menslike leser - sou verwag. Die Afrikaanse inleiding is reeds aangepas by internasionale standaardbronne soos die Encyclopædia Britannica. Die Afrikaanse leser is geregtig op interessante leesstof met die belangrikste inligting uit gesaghebbende bronne en 'n netjiese uitleg. Ek sien geen rede hoekom ons só 'n artikel nie op ons eie kan skryf nie. Voyageur (kontak) 19:26, 5 Augustus 2018 (UTC)
OK, dan doen ek solank die satellietartikels.Suidpunt (kontak) 19:27, 5 Augustus 2018 (UTC)
Ek gaan eerste daardie it:Biodiversità in Italia klaarmaak, en dan de:Venedig takel, dan kry ek ook weer tyd vir Duits oefen. Venesië is slegs 'n paragraaf. Suidpunt (kontak) 06:31, 6 Augustus 2018 (UTC)
La Serenissima! Nadat Peter Ackroyd sy meesterwerk Venice - The Pure City gelewer het - hoe kan ons, blote sterflikes, hierdie onderwerp nog aandurf…? ;) Voyageur (kontak) 21:28, 6 Augustus 2018 (UTC)
Ek moet ongelukkig nou gaan slaap, maar goed, as jy daardie artikel ook wil doen, dan kan jy. Ek sien nou eers hoeveel artikels ek nog wou doen op my Werksbank. Soos ek vanaand deur die Italiaanse artikels gegaan het, moet ek erken - mens kry 'n "Deens"-gevoel. Goed, daar is artikels oor kastele wat nie op die Engelse een is nie, maar... Dis nie dat daar iets fout is met Italiaans nie, maar die sprekers onderbenut hul taal eintlik. Ek besef nou eers - in hierdie wêreld waarin ons woon, hoef jy eintlik net Engels en Duits te ken. Ag, en as jy wil, gooi maar 'n bietjie Frans by. EN LATYN!!! Suidpunt (kontak) 21:38, 6 Augustus 2018 (UTC)
Net een van my Wiki-grappies! Doen gerus die Venesiaanse artikel. Voyageur (kontak) 06:59, 7 Augustus 2018 (UTC)
Nee, als reg - ek het daarmee begin. Luister, ek sien by Berlyn het jy niks oor die natuurlewe geskryf nie, en dis ook te verstane hoekom. Eintlik wil ek vra: "Kan ek daardie afdeling groot asseblief by Venesië ook uitlos?" Ek weet nie WAT die taalvaders besiel het nie, maar nou sit ons met Europese voëls en muise wat ons nooit teenkom nie, nog minder die name van ken. Moet ons die Duitse naam kies, of die Hollandse naam of die Latynse benaming tot tyd en wyl? Ek gee glad nie om om oor konsepte te skryf soos it:Velma of de:Barena of de:Valle da pesca nie, maar dierename is bietjie bo my vuurmaakplek. Suidpunt (kontak) 14:30, 7 Augustus 2018 (UTC)
En nog 'n versoek: kan jy asseblief Dominansiegeveg skuif na skyngeveg? Ek verwys na die besprekingsblad - niemand het tot dusver enige verandering aangebring nie, en ek weet nie hoe dit WikiData se skakeling met de:Kommentkampf gaan opneuk nie. Suidpunt (kontak) 14:42, 7 Augustus 2018 (UTC)
.Dominansiegeveg is so pas geskuif. Ek sou vir eers net hoofstukke vertaal wat maklik in Afrikaans weergegee kan word. Ek is ewemin vertroud met biologiese vakterme. My bydraes oor natuurlewe is beperk tot kleiner hoofstukke soos dié in die artikel oor Hesse. Die oplossing, wat ek sou voorstel, is om die inheemse benaming saam met die Latynse te gebruik. Die Oostenrykse uitsaaikorporasie ORF het 'n reeks televisieprogramme oor die natuurlewe van verskillende lande en plekke vervaardig wat intussen ook op Blu-ray en DVD vrygestel is. Daar is 'n aflewering oor Venesië (Wildes Venedig). 'n Mooi inspirasie vir skrywers met kennis van die vakgebied. Voyageur (kontak) 15:31, 7 Augustus 2018 (UTC)
Briljant, baie dankie! Suidpunt (kontak) 15:43, 7 Augustus 2018 (UTC)

Stralerjakkers[wysig bron]

Hallo Voyageur.

Ek dink die regte benaming vir jet setter is eintlik stralerjakker of die minder bekende straalritser volgens Pharos Nuwe Woorde (1999). Jy kan ook die woord saamvoeg, byvoorbeeld stralerjakkerkoors, ens. Suidpunt (kontak) 20:52, 7 Augustus 2018 (UTC)

Skuus!! My fout - ek sien nou eers "stralerjakker(aar)". Dit raak weer laat. Jammer, my oë. Goeie nag! Suidpunt (kontak) 20:53, 7 Augustus 2018 (UTC)
Eksperimentele Afrikaans uit die 1960's of 1970's. Eintlik 'n taalkundige monografie werd. Voyageur (kontak) 21:03, 7 Augustus 2018 (UTC)

Skokkende syfers: Moskou vs. Venesië [en 'n versoek][wysig bron]

Ek kan dit nie glo nie. Ek het Moskou gister deurgeblaai. Dis 'n pragtige artikel met geur en kleur wat mens sommer lusmaak om die plek te besoek. Maar kyk mens na die statistiek die HELE sokkerwedstryd deur, was daar nie eens 'n roering nie. Vergelyk mens dit met Venesië, wat toe nog maar 'n enkele paragraaf is - is dit duidelik wat Afrikaanssprekendes wil hê.

Eintlik, hoe meer ek my in die stad verdiep, is dit die een paradoks na die volgende. Hollywood, byvoorbeeld. Ek sit hier op my lessenaar met Penguins of Madagascar - The Movie - met Agent Classified (die wolf) wat my nuwe gunstelingkarakter geword het. Hy klink goed met sy Britse aksent, maar ek het tog 'n sagte plek vir die Russiese, en Duitse weergawe. Nog een van my gunstelingtonele.

In elk geval, die eintlike gedoente gaan oor hierdie gondeljaag in Venesië. Kyk nou net daar - en dis maar een van vele. James Bond was ook in Venesië, soos jou artikel sê. DD-buuste Lara Croft ook. En Gé Korsten ook. Ag, en gooi sommer ook Indiana Jones (and the Last Crusade) in - in daardie soektog deur die biblioteek.

Maar, helaas, kyk mens na Wikipedia lyk dit asof die hele wêreld 10 fokoli (die geldnoot) omgee. Ek hou daarvan: meer 'spesialis'-artikels vir ons om in uit te blink.

Gemeet aan watter uitstekende eye candy (iets moois vir die oog) jy gebruik het by Moskou, weet ek in wie se bekwame hande ek die toerisme en geskiedenis-afdeling kan laat. Jy weet mos, ek is nie van die territoriale soort nie. En jy gaan uitstekend om met byvoeglike naamwoorde - en dis presies wat die mense soek. En soos James Bond in Tomorrow never dies gesê het: "I may have some breaking news for you, Elliot. You forgot the first rule of mass media, Elliot. Give the people what they want!". Die beelde op die Duitse Wikipedia lyk ook maar effens na die vaal kant toe - as jy helder kleure kan kry soos met Moskou-Siti, sal ek jou dankbaar wees. En jy mag maar daardie Engelse boek ook gebruik.

Daar is twee dinge wat ek miskien sou voorstel.

1. Die Duitse Wikipedia probeer 'n eierdans uitvoer met die woorde: "das ehemalige Viertel der Prostituierten". Ek sou sê: voormalige hoerebuurt. Dis regtig niks snaaks nie - dit het presies ook gebeur met die hoerebuurt genaamd Nyhavn, Kopenhagen, Denemarke. Die krotbuurt word opgekoop, opgeknap & mooigemaak, gentrifiseer - en aanskou die prag. Dit is die waarheid, en ek dink die skrille kontras "lelik" van destyds teenoor die "mooi" van nou help nogal met beeldpoets.

2. Ek dink daar is onderafdelings (geografie, ens.) wat ons op so 'n wyse moet skryf dat die leser dink "o, dis op voetsoolvlak geskryf" [grassroots]. Byvoorbeeld vloede, visvelde, oliepypleiding ens. En juis daarom probeer ek soveel Italiaanse/Duitse artikels te vertaal wat voel asof 'n Venesiaan die stuk self skryf, maar met 'n Suid-Afrikaner wat darem nou ook vir die onkundige leser meer uitbrei - want as jy praat oor die Petrolikanaal sal niemand weet waarvan jy praat nie. Daar is artikels waarvan mense nooit sou van geweet het nie, soos die it:Ex Ospedale degli Incurabili (Venezia), it:Acque alte eccezionali nel XXI secolo en de:Valle da pesca. Dis presies wat die Duitse Wikipedia doen, en dis in my oë reg. Mense gaan vra: Ek hoor daar kom gereeld vloede voor - wanneer laas het dit gebeur? Wanneer was die ergste vloed? 4 November 1966. Wat word daaraan gedoen? (M.O.S.E.-projek). Ens. Suidpunt (kontak) 09:28, 10 Augustus 2018 (UTC)

Ek weet nie hoeveel belang Afrikaanssprekendes in sokker stel nie. Maar as hulle wél meer oor Moskou te wete wil kom gedurende 'n sokkertoernooi, is daar waarskynlik ander media wat in hul behoeftes voorsien soos televisie en dagblaaie.
Die probleem met al die Wikipedia-artikels oor Venesië is dat hulle deur 'n menigte skrywers bewerk is wat almal hier en daar hul sinnetjie invoeg, maar nooit 'n bruikbare konsep ontwikkel nie wat die goedkeuring van akademiese dosente of National Geographic-redakteurs of - nou ja - Venesiane sou kon geniet. Kyk net na die een sin oor die Joodse bewoners van Venesië. Venesië was in sekere sin 'n argitektoniese en ekonomiese eksperiment wat in godsdienstige opsig meer as verdraagsaam was. Een sinnetjie oor die Joodse komponent in die Venesiaanse bevolking buite enige konteks in die inleiding laat die leser net wonder.
Die hoofstuk oor boukuns is blykbaar deur iemand geskryf wat wél die nodige kennis het (net soos die Duitse artikel oor die ekonomiese geskiedenis van Venesië) - net 'n bruikbare inleiding ontbreek nog.
Ek sou die betrokke hoofstukke dan graag volgens enkele sleutelterme en -konsepte ontwikkel - thalassokrasie, Palladio, Grand Tour, ens. Voyageur (kontak) 06:20, 11 Augustus 2018 (UTC)
OK, OK, geen samehang. Nou goed dan. Dan begin ek maar met de:Wirtschaftsgeschichte der Republik Venedig? Terloops, ek het gister effens uitgebars van die lag:
Cquote1.svg

Dans les années 1970 et 80, La Réunion accède vraiment à la modernité. Une université apparaît et se développe, ainsi que l’enseignement technique. La télévision supplante la radio. Les commerçants abandonnent leurs « boutiques chinois » et « bazar zarabs » pour créer supérettes et supermarchés. Le tourisme commence à se développer. Le réseau routier se densifie et se modernise, mais le parc automobile évolue plus rapidement encore. L’habitat s’améliore, et la construction de logements, dopée par des avantages fiscaux spécifiques aux DOM, est très active. L’économie change. Dans l’agriculture, les cultures maraîchères et fruitières, l’élevage se développent pour satisfaire les besoins d’une population qui augmente et consomme. La canne à sucre, toutefois, maintient son rang de première production agricole. Le BTP se porte bien. Mais c’est désormais le secteur tertiaire qui tire l’économie : commerce, services, et, de plus en plus, tourisme. Aujourd’hui, le tourisme est la première activité de l’île, avec la construction.

Cquote2.svg
"accède vraiment à la modernité" is effens oorskattend: waar is jou 30-verdieping wolkekrabbers met lugbrûe en landingsblad vir hommeltuig-taxi's? Want 'n mens sou presies dieselfde van Suid-Afrika in die 1970's en 1980's ook kon sê, behalwe dat die spasawinkels en nou ook die Sjinese winkels sedert die jaar 2000 by die dag soos vlooie vermeerder terwyl die een inkopiesentrum na die ander die sakekern van weleer in 'n vervalsone omskep. Glo my: L’économie change! 'n Veel aanlokliker artikel is fr:Climat de La Réunion - veral omdat die artikel daardie klimaattabelle, wat jy so met 'n passie HAAT, verdoesel.
En nog iets: solank La Réunion deelbly van Frankryk is toerisme geen probleem nie. Maar as Frankryk om die een of ander rede besluit hierdie spulletjie raak te duur om te onderhou, dan word daardie eiland maar net nog 'n Derdewêreldland, soos Afrikalande wat ook ekotoerisme as die kitsoplossing beskou. En kyk net. Suidpunt (kontak) 07:23, 11 Augustus 2018 (UTC)
Die Duitse artikel oor die Ekonomiese geskiedenis van die Republiek Venesië is deeglik deur die skrywer(s) nagevors en logies geskryf. Dit verskil hemelsbreed van die hoofartikel oor Venesië. As dit in Afrikaans vertaal kan word, sal dit 'n groot aanwins vir ons ensiklopedie wees. Voyageur (kontak) 12:02, 12 Augustus 2018 (UTC)
AFGESPREEK. 🤝 Ek het [heel toevallig] juis eergistermiddag die skrywer daarvan hand en mond belowe "das steht als Nächstes auf meiner Übersetzungsliste". En beloftes maak skuld... Suidpunt (kontak) 13:53, 12 Augustus 2018 (UTC)

Afrikaans-Duits[wysig bron]

Hallo, ek het toevallig onlangs jou Afrikaans-Duits-lys gesien, wat ook vir my baie nuttig is (veral vir flitskaarte). Daar is sover net één ding wat my opgeval het: ek glo "grypdief" sou beter met "Taschenräuber" vertaal word, iemand wat 'n sak gryp en wegloop. 'n "Taschendieb" is normaalweg 'n sakkeroller of in Engels "pickpocket". Groete, --Marcus Schätzle (kontak) 10:02, 12 Augustus 2018 (UTC)

Dankie vir die wenk. Ek gaan dit dadelik regstel. Voyageur (kontak) 10:47, 12 Augustus 2018 (UTC)

Die anti-Klassieke Romantiek vs. die kultus van Oudgrieks in middel-1800's ('n antitese)[wysig bron]

Ek het vandag die ongelooflikste webwerf gekry wat VEEL BETER is as Google Trends, DWDS se Verlaufskurven. Vanaf die 1600's tot vandag in die media en drukwêreld.

Dis vir my kostelike tydverdryf om te kyk na:

  • Rom vs. London vs. Moskau vs. Paris. Rome het die septer geswaai, maar geval het Babilon! Selfs na al die jare is Parys gewilder as Londen. Moskou het skielik opgang gemaak en soos dit my lyk is Amsterdam verder geleë van Berlyn as Moskou self!

Volgens Das Grosse Duden-Schueler-Lexikon word die Romantik omskryf as:

Cquote1.svg

eine geistige und kuenstlerische Strömung, die im 18. Jh. von England ausging u. zu Beginn des 19. Jahrhunderts v.a. West- u. Mitteleuropa erfasste. Der R. war gegen Aufklärung und Klassizismus gerichtet.Kennzeichnend fuer sie ist die Ablehnung aller Nuechternheit u. der Ueberwertung des Verstandes. Sie betont Phantasie u. Gefuehl sowie die Sehnsucht nach dem Unendlichen. Die Romantiker hatten eine Vorliebe fuer die Vergangenheit des eigenes Volkes. Sie "entdeckten" das Mittelalter wieder u. schätzen an ihm die Einheit von Leben und christlichem Glauben. Diese Besinnung auf die Vergangenheit fuehrte zur Sammlung von Volksliedern, Sagen u. Märchen [...] Die bildende Kunst, v.a. die Malerei der R. , suchte einerseits in der Wiedererweckung der mittelalterlichen Welt eine ideale, harmonische Welt zu finden, anderseits in Landschaftsbildern die Schönheit u. Grossartigkeit der Natur darzustellen.

Cquote2.svg

Dis nou als goed en wel [behalwe al die tikfoute hierbo?], en ek kan verstaan as Jannie een oggend vir Meester gesê het: "Ek is nou gatvol vir Rome se grafkelders, wat van ons eie begraafplase?!" Maar nou... Waar pas Oudgrieks in? Dis tog deel van die Klassieke opvoeding? Kyk self: Terwyl Latyn in die tydskrifte en boeke 'n dieptegang beleef nou juis toe Oudgrieks 'n ongekende bloei beleef het, HERSTEL Latyn as't ware met die tale se agteruitgang post-1890 en die finale doodskoot van die tale post 1945 (as mens Altenglisch verwyder en Gotisch intik is die jare 1830 tot 1890 éérs opmerklik!). Dit wil lyk of argeologie agter alles sit, maar: die belangstelling in Oudgrieks begin reeds kop optel in 1760 of vroeër, bereik sy hoogtepunt in die 1840's, toe die ander tale begin floreer, en - sy natuurlike afsterwing in die 1930's. Nazi-politiek was dus nie verantwoordelik daarvoor nie; hoewel die skielike insinking van Oudnoors nogal verdag lyk. Ek dink nie mens kan die belangstelling in Oudgrieks alleenlik toeskryf aan die argeologie nie, al wil The Jung Cult, p. 24-25, dit so glo:

Cquote1.svg

A third relevant but often understated aspect of Jung's early years is the dominance of classical Greco-Roman culture in the educational philosophy and in the schools of German Europe of this era. This "tyranny of Greece over Germany," as Eliza Marian Butler termed it, began essentially with the rediscovery of the aesthetic wonders of the art and literature of pagan antiquity - particularly Greece - by Johann Joachim Winckelmann (1717-1768). Goethe called it Winckelmann's heroic Gewahrwerden der griechischen Kunst, his "finding" of Greek art. The image of ancient Greece as an idyllic, serene, rational, golden age of truth and beauty painted by Winckelmann in his works dominated German culture until the end of the nineteeth century. Ancient Greece was pure, never vulgar, the birthplace of genius, not degeneracy, and therefore it became an ideal that German culture sought to emulate. Winckelmann's most famous statement accentuated the rational over the irrational, the Apollonian over the Dionysian, in his idealization of ancient Greece.

"The universal, dominant characteristic of Greek masterpieces, finally, is noble simplicity and serene greatness in the pose as well as in the expression. The depths of the sea are always calm, however wild and stormy the surface; and in the same way the expression in Greek figures reveals greatness and composure of soul in the throes of whatever passions."

Winckelmann's work became the primary source of inspiration for the art and literature of German Romanticism. Greek mythology became a dominating point of reference in the works of literary figures of German high culture, especially in the works of Goethe. [...] Goethe furthermore infused incipient German Hellenism with the first sparks of sensuousness and passion, of Sturm und Drang, the first echoes of the subsequent Dionysian torrent of Heinrich Heine (1797-1856) and especially the later fin-de-siècle Hellenism of the classical philologist Nietzsche, who forced a notable cultural shift away from Winckelmann's Apollonian cult of serenity and reason. [...] Through Goethe and the German Romantics, and through the widespread adoption of the teaching of Latin and Greek in secondary schools and universities, almost everyone had some familiarity with Greco-Roman mythology and culture, or could cite passages from pagan authors that would be commonly recognized. Such widespread familiarity among persons at many levels of society in German Europe could seem quite mystifying to British or American visitors. British psychoanalyst and Freud biographer Ernest Jones later confessed with no small embarrassment that what struck him most about his initial contacts with first Jung in 1907, then Freud and his Viennese disciples in 1908, was their frequent quoting of "Latin and Greek passages by memory during their conversations and being astonished at my blank response."

Cquote2.svg

Maar dit beantwoord steeds nie my vraag nie. Die Romanticisme was dan juis TEEN die klassieke gerig, volgens Duden. En werklik, was die mag van Winckelmann werklik so sterk? Suidpunt (kontak) 18:03, 21 Augustus 2018 (UTC)

Dit is 'n growwe oorvereenvoudiging - juis omdat romantiese en klassisistiese strominge mekaar oorvleuel het (en mekaar nie noodsaaklik uitgesluit het nie). Die probleem is - waaroor praat ons as ons die term Romantiek gebruik? Wat beteken klassisisme? Kan 'n mens hulle suiwer van mekaar skei? Ek dink nie so nie. Romantiese literatuur is 'n heel ander veld as byvoorbeeld boukuns. Boumeesters en opdraggewers het ná die barok- en rokokotydperk met hul oordadige versierings besondere genot gevind in klassisistiese nugterheid.
Dis weer eens Peter Ackroyd wat in sy televisiereeks The Romantics drie Romantiese kernonderwerpe in hul historiese konteks behandel en verduidelik - Nature, Eternity, Liberty. Sleutelkonsepte en -terme vir die Romantiese periode is daarnaas ook industrialisering, fragmentarisering, onttowering, ontmitologisering. Om oorweldig te voel deur 'n natuurervaring, die menslike bestaan in die konteks van oneindigheid te plaas, maar ook 'n nuwe belangstelling te toon vir verganklikheid, ruïnes, die post-antieke Middeleeuse wêreld is enkele aspekte van Romanticisme.
Of kyk net hoe Britse Romantici en Victoriane Venesië in die 19de eeu ervaar het. Die beklemtoning van verganklikheid, ondergang, wegsinking… (ook iets wat Peter Ackroyd met sy voorliefde vir die donker skadukante van alles so heerlik kan beskryf - Dood in die Teems! Dood in Venesië! Jy begin dit al reuk as jy sy tekste lees!)
Die probleem in Duitsland is die genadelose idealisering van antieke Griekeland (dieselfde gebeur tans in esoteriese kringe met alles wat as "Kelties" ervaar of bestempel word).
Drie interessante artikels:

Voyageur (kontak) 19:00, 21 Augustus 2018 (UTC)

Ek staan verstom. DIS MOS MALLIGHEID! Elkeen het seker sy plesiertjie. Om jouself tot wolfwelpie in te dink wat oor die heidelande rondkerjakker in die somer is seker goeie ontvlugting. Of te verbeel 'n tier deel jou dubbelbed en die snoesige lyf verdryf die koue wintersaande. Jy kan jou wat verbeel, maar dit maak die lewe seker draagliker. MAAR DIT!
Om die waarheid te sê dink ek gaan baie mense met sterre in hulle oë na daardie bouval (destyds en selfs nog in 1920!) en word geskok deur modderpaaie, weeluise op bote, siekte, selfs geldnote wat geskeur word... Uit my Griekse dagboek deur Theo Wassenaar. Die boek se gebeure speel vanaf 5 Maart 1923 tot 10 April 1923 af. Een moerse lang vakansie.
Die kronieke begin wanneer hulle deur buurlande na Griekeland reis per stoomtrein. Tipies Oos-Europees (en na-oorlogs) daardie tyd is die infrastruktuur nou nie waaraan hy in die Unie gewoond is nie. Koetse, motors, treine, donkies ens. is die vernaamste vervoermiddele. Maar hoe meer hulle op land vertoef, hoe meer begin Theo en Burger daarby aanpas. Hoewel hy tog sekere dorpe as "lelik" en "mooi" beskryf. Die sneeu hang nog teen die berge, want dit is lente. Die Tempedal was aanvanklik 'n oermeer, maar die rivier wat na die see lei het die rotse so uitgeskeur dat die meer leeggeloop het. Maar na 'n winter, soos nou, raak dit 'n moddermassa soos die ys smelt. Wassenaar se reisgenoot is seesiek. Weeluise aan boord, klipharde (Spartaanse) slaapbanke. Nou nie juis die toeristebehandeling waaraan ons gewoond is nie. Die gemiddelde Griek weet bykans niks van sy erfenis nie - hulle word net op skool geleer hoe om oorlog te voer.
Net soos die Philhelleniste ook skynbaar agtergekom het.
Selfs my kleinniggie het haar "Greek wedding" in Griekeland gehad, want sy het 'n Griekse ou getrou. Of, andersom. Die video's wat haar ouers geneem het van Athene is die een bouval na die ander. Die troue in die Ortodokse Kerk self was 'n vreemde gedoente - die priester(?) gorrel met afgewisselde dreunsang die seremonie, hier 'n gebaar, daar 'n gebaar. Vir ons wat so gewoond is aan "Opstaan", "Sing", "Sit", "Luister", "Opstaan", "Sing", "Seënbede", "Verdaag" - It's Greek to me!
Maar miskien oordeel ek die Duitsers van weleer te kwaai. Want in die volksmond in Suid-Afrika is daar nog baie dinge wat EEUELANK dieselfde bly, veral onder Afrikanergesinne, seker. Byvoorbeeld:
  • Verlede Sondag wou Moeder weet of Elisabet nou Maria (moeder van Jesus) se niggie was. So het ek dit ook êrens in my kop. Want 'n vrou in die kerk sê Elisabet was Maria se tannie. Dit het vir my ook al te vreemd geklink [wel, nie dat God NIE vir haar soos vir Sarah 'n kind sou gun nie, maar...], en so haal ek my Duitse, Franse, Vulgaat, Novum Testamentum Graece (Nestle-Aland), Afrikaanse en jou wragtie my 1932-druk Statenvertaling uit. En daar sien ons die probleem: by almal staan Grieksgetrou bloedverwant, behalwe in die Statenvertaling - nicht: En zie, Elizabet, uw nicht, is ook zelve bevrucht,.
  • Net so hoor ons elke keer die "moordenaars" aan die kruis weerskante van Jesus. Elke jaar. En dis onwaar! Hulle albei was rowers. Dit was 'n foutjie van Luther én die Statenvertaling: "Toen werden met Hem twee moordenaars gekruisigd, een ter rechter-,en een ter linker zijde." (Mat 27:28); "Und da wurden zwei Mörder mit ihm gekreuzigt, einer zur Rechten und einer zur Linken.". Partykeer word selfs gesê die een was 'n moordenaar en die ander was 'n rower.
  • En dan, vanoggend. Moeder wou weet of Dawid weliswaar voor die Ark POEDELNAAK gedans het, want die tekste wat sy vanoggend gelees het maak nêrens melding van die woord NAAK "soos aan ons gesê is nie".
Geen probleem, Google Play het die antwoord, getiteld: Brieven van eenige Portugeesche en Hoogduitsche JOODEN aan den Heer De Voltaire, benevens oordeelkundige aanmerkingen, in welke die Mosaische Godsdienst, door den Heer De Voltaire, in verscheidene zyner Werken, openlyk aangerand, en in een bespottelyk licht gesteld, voortreffelyk verdeedigd wordt. Nou, soos jy sou sien wat die Hollandse vertaling van Antoine Guénée se werk aanbetref, kom hierdie probleem al voor NOG LANK VOOR 1774! Alles oor 2 Samuel 6:20: Als nu David wederkwam, om zijn huis te zegenen, ging Michal, Sauls dochter, uit, David tegemoet, en zeide: Hoe is heden de koning van Israel verheerlijkt, die zich heden voor de ogen van de dienstmaagden zijner dienstknechten heeft ontbloot, gelijk een van de ijdele lieden zich onbeschaamdelijk ontbloot
En kyk nou daar, sien ons nie Vergilius word as voorbeeld aangehaal nie? "Wanneer Virgilius tot de Landlieden zeide: arbeidt naakt, zaait naakt, wilde hy hun toen gebieden "zich geheel en al te ontblooten"?
Baie dankie vir jou antwoord. Suidpunt (kontak) 20:38, 21 Augustus 2018 (UTC)

"leidende vervaardiger" > dalk eerder "voorste vervaardiger"[wysig bron]

Hallo Voyageur

Jammer ek was so lank afwesig, maar ek het nogal 'n paar artikels gehad vir PRAAG om te skryf [nooit gedink 'n artikel oor N.P. van Wyk Louw sou enige reaksie uitlok nie]. En 'n stoute boek genaamd Omsingel die laer van die heiliges (1990-vertaling - Le Camp des Saints, ja - daai een) gehad om te lees. Dan was dit ook weer 'n reis na Hermanus voor die groot Desembervakansiebom bars.

Oor De’Longhi Group - moet dit nie eerder voorste "vervaardiger" wees nie? By reverso.net word in Nederlands op byna Spartaanse, lapidêre styl "grootste fabrikant" geskryf, wat bietjie nuanse inboet. 'n Ander vertaling wat beter klink is "toonaangevende fabrikant". Ek verkies eerder "voorste". Wat dink jy?

Suidpunt (kontak) 07:11, 17 Desember 2018 (UTC)

Dalk 'n anglisisme wat ingeburger geraak het. Sal dan liewer "voorste" gebruik. Voyageur (kontak) 11:48, 17 Desember 2018 (UTC)

Otium maritimum[wysig bron]

Hallo Voyageur

Ek het vandag die onmoontlike gedoen en ingeduik by die Suid-Afrikaanse Nasionale Argief. Daar is 'n nagbank wapenspreuke [of selfs lyfspreuke] wat alles in Latyn is (almal meestal vervang deur die nuwe regerings wat kom en gaan), en nog nooit in Afrikaans ontsyfer is nie. Blykbaar ook nie in die Engels nie.

Vir Stilbaai kom ek toe af op die volgende:

OTIUM MARITIMUM - https://www.nationalarchives.gov.za/node/8212573 Dit is uiters meerduidig geskryf, want beteken dit nou: rus (vrede) by die see; rus langs die see; vakansie by die see; vrye tyd by die see?

NE PLUS ULTRA
"(Kan) nie meer verder nie" ( https://www.nationalarchives.gov.za/node/8212623 ) Dit is die leuse van die gewese Agulhas Munisipaliteit en weer vermoed ek dit is dubbelsinnig bedoel: letterlik die suidste punt van Afrika (jy kan nie meer verder suid nie); maar sinspeel ook op uitnemendheid wat die hoogste vorm bereik het ).

Suidpunt (kontak) 20:32, 15 Januarie 2019 (UTC)

Stilbaai: Die konsep van otium sal later in die historiese gedeelte van die artikel oor toerisme bespreek word. Die twee eersgenoemde vertalings lyk vir my die regte interpretasie te wees. Hier is interessante leesstof wat die konsep van otium (rustige vrye tyd of vrye tyd wat jy aan wetenskaplike of literêre studies bestee) verduidelik:
Naturalmente - The paths of "Otium" between nature and culture
Agulhas: Ne plus ultra - Merriam-Webster-inskrywing) gooi lig op 'n moontlike vergelyking met die Columnae Herculis (Suile van Hercules). Dus werklik die einde van die bekende wêreld.
Voyageur (kontak) 20:52, 15 Januarie 2019 (UTC)
Baie dankie!
En terwyl ek besig was om jou tekste deur te lees, het ek ook afgekom op: https://archive.org/details/fairbairnsbookof01fair/page/54
Die gevolgtrekking wat ek maak: die mééste van die Suid-Afrikaners se lyfspreuke kom uit hierdie boek uit. Die Latyn kook en borrel daaruit! As jy eers daardie bladsye begin lees, wil jy nie ophou nie! Dit hou ook nie op nie.
Net 'n uitsondering: soos "Gott mit uns" [2 Suid-Afrikaners het dit wel gebruik; heeltemal in die boek afwesig] en een ou het SOLI DEO INCLAMO gebruik, wat ek probeer vertaal het met "Ek roep uit na God alleen" - https://www.nationalarchives.gov.za/node/8212739 .
Ek wens jou 'n goeie nag toe. 22:00, 15 Januarie 2019 (UTC)

Latyn binne slegs 120 lesure? Dis mos malligheid! Of nie?[wysig bron]

Hallo Voyageur

Volgens Ausbildung Weiterbildung.ch:

Cquote1.svg

Grundkenntnisse eignen sich alle, die Latein lernen wollen, relativ schnell an, in etwa 40 Lernstunden. Für das Erreichen des Sprachniveaus A2 werden etwa 100 bis 120 Stunden benötigt, was selbstverständlich jedoch individuell sehr verschieden sein kann.

Cquote2.svg

Laat ons gou vergelyk hoe lyk gangbare Frans (B1?)

Sprachheld.de bevind die volgende wat haalbaarheid betref VIR 'N DUITSER:

Taal/Studietyd Germaanse tale:

Nederlands, Engels

Romaanse tale:

Spaans, Italiaans, Frans

Russies en enige ander taal
Stiptelik 2 tot 3 uur daagliks;

12 tot 20 ure weekliks.

0,5 – 1 Jaar 1 – 1,5 Jare 1,5 – 3 Jare
Minder as 1 uur per dag, of al om die ander dag 1 tot 2 uur. Altesaam

5 ure per week.

3 – 5 Jare 6 – 8 Jare 10 Jaar
Minder as 5 ure per week. 10 Jaar – Nooit. Nooit. Nooit.

Met ander woorde, binne slegs 5 tot 6 weke (20 ure x 5 weke = 100 ure) ken jy Latyn op A2-vlak. Jy het dus nog nie eens geleer hoe om jou ma behoorlik in Frans te groet nie! Stel jou voor jy leer 8 ure per dag Latyn – binne slegs 12 dae, NET 12 DAE, is jy een of ander Romeinse god met vlerke!

Die Foreign Service Institute of the Department (FSI) sê weer die volgende oor Frans]: 23-24 weke (575-600 ure) vir Engelssprekendes (0,5 jaar). “Their schedule calls for 25 hours of class per week with 3 or 4 hours per day of directed self-study.” (5 uur klas per werksweekdag (Maandag tot Vrydag?), plus 3 tot 4 uur = byna 8 tot 9 uur per dag aan die leer.)

Met, as nagedagte: “A typical college year is 9 months, or 36 weeks. A typical language course is 3-5 hours a week, or 108-180 hours per year plus preparation outside of class. It's no wonder that students who start a foreign language from scratch in college, rarely achieve higher levels of proficiency.”

Kyk dan hierna:

  • One 3-hour French course per week for 8 weeks, plus a weekly homework assignment (1 hour), plus independent practice of any type (2 hour). To reach an intermediate French level you will need between 25-30 courses. At 3 courses per year, it may take you between 8.3-10 years to reach an intermediate level.
  • One year of French language learning in school (4 hours per week + 2 hours of homework + 2 hours of independent practice x 12 weeks x 2 semesters). Between 5-6.25 years to reach an intermediate French level.
  • Dedicated independent study (1 hour per day). Approximately 3 years* to achieve an intermediate level of French. *[Teenoor 6 jaar by Sprachheld.de]
  • Total, active immersion (8 hours per day). Approximately 3 months* to have an intermediate level of French. *(As ons sou aanneem jy maal 2 ure per dag van Sprachheld met 4, en jy deel ‘n 1 jaar deur 4, dan is dit nogal in die kol 3 maande! Maar die probleem is – Sprachheld.de praat nêrens van ‘n taalbad nie – hy praat van gewoon huiswerk en blaaiwerk doen en lees, soos ek maar leer.) Suidpunt (kontak) 19:40, 22 Januarie 2019 (UTC)
Die vraag is - hoe definieer 'n mens basiese kennis van Latyn? Die taal word aangeleer om tekste te kan lees. Ek neem dus aan dat 'n leerder binne 'n kort tyd 'n behoorlike kennis van 'n basiese woordeskat en grammatika kan verwerf. Jy het altyd 'n woordeboek en grammatika-naslaanwerk ter beskikking - en jy hoef nie na die gesproke taal te luister en die juiste uitspraak aan te leer nie... Akademiese vraag vir navorsers: Hoe gou het Lord Byron Venesiaans aangeleer nadat hy die eerste koertisane in Venesië ontmoet het? Voyageur (kontak) 20:08, 22 Januarie 2019 (UTC)
Ek wou sê dit klink darem te dik vir 'n daalder! Want hei - 900 ure Latyn op die skoolbanke in die 1970's en tevore was nie verniet nie! [ https://enseignement-latin.hypotheses.org/9059 ] . En selfs G.J. Adler se "lewende Latyn"-metode wat hy by Heinrich Ollendorf se 'uit die vuis praat'-Duits-metode gaan leen het - daardie boek lees en maak jy nie in 'n aand se tyd klaar nie.
Oor die laaste vraag: onmoontlik om vas te stel. Watter woorde sou hy gebruik het? Hoe min woorde was daar in daardie dialek op die oomblik? Om met iemand oor beeste en skape te gesels, is tog anders as... ja 'n stad. Ek het hierdie week byvoorbeeld ook weer beleef dat daar in Afrikaans 'n "formele skryftaal" en "informele praat" is: "goedpraat" en "ophemel" is woorde wat jy in algemene leesboeke kry, praatstyl. "Vergoeilik" in akademiese werke. Sou Venesiaans dit ook hê? Dis moeilik. Suidpunt (kontak) 20:26, 22 Januarie 2019 (UTC)
Lord Byron het in Venesië ook sy Engels-Armeense woordeboek saamgestel… Ek neem aan hy was Venesiaans vlot magtig. Terloops, om historiese en politieke redes (en om ure en dae lank met geleerdes uit die res van Italië te kan baklei) word Venesiaans as 'n selfstandige Romaanse taal geklassifiseer. Voyageur (kontak) 20:34, 22 Januarie 2019 (UTC)
Nou hoe verstaan jy dit nou? "Korsikaans" is 'n konstruk wat deur die Franse bedink is [ter afsondering van Italiaans], al erken die eilanders hulle praat bloot 'n dialek van Italiaans; Sisiliaans erken maar gelate hy is 'n dialek; Venesiaans weier egter om 'n dialek te wees. Want minderheidstale... kry mos sekere voorregte binne die EU, as ek dit reg het. Of die Italiaanse owerheid egter so lieftallig die beursie oopmaak, is 'n ander storie. Sterkte met jou ondersoek. Suidpunt (kontak) 20:44, 22 Januarie 2019 (UTC)
Iets wetenswaardig: https://www.trouw.nl/home/het-water-komt-dus-venetie-smacht-naar-zijn-dam~aac5798f/

Net 'n paar moontlike Latynse foute...[wysig bron]

Hallo Voyageur

Sal jy gou (sodra jy weer lees) kyk of my siening reg is?

VRAAG 1

Hier is die volgende beeld.

Luec doctrinae. (sic)

Luec is ‘n duidelik gegote[!] spelfout, waarskynlik ‘n oorhaastige tikfout by Annatjie van Hoofkantoor wat boggerôl Latyn op skool gehad het, die gieter wat hierdie fout bloot oorgeskryf het (of self gemaak het), en orals op die internet word “luec doctrinae” slaafs oorgeskryf, ook op die Engelse Wikipedia! Honderde van hierdie spelfoute is by die fabriek uitgestoot. En die arme drommels het met trots daardie spelfout onwetend gedra – so trots op hul vaderland!

Dit moet wees luce doctrinae.

Volgens die Engelse Wikipedia beteken dit “Light of Knowledge” en die hele internet het eenvoudig besluit dit is nou reg en skaamteloos begin oorkopieer. By nadere ondersoek is dit glad nie die geval nie.

Om een enkele voorbeeld:

luce doctrinae christianae (vom Licht der christlichen Lehre)

Ten eerste twyfel ek of doctrinae enigsins iets met “knowledge” uit te waai het. Dit het te make met opvoeding, leer, die leerstellings en “die (aan)leer”.

Kom ons ontleed gou die woorde:

luce

ablatief (enkelvoud naamwoord - deur, met, d.m.v. die lig...);

datief (enkelvoud naamwoord - vir die lig)

lokatief (‘n plek genaamd Lig)

+ doctrinae

(datief enkelvoud: vir die leer;

genitief enkelvoud: van die leer;

nominatief meervoud van doctrina)

luce (laat jy (die) lig (skyn)! - [2. Person Singular Präsens Imperativ Aktiv])


Hier word ek nou deurmekaar, want:

LUX en al sy verbuigings as selfstandige naamwoord enkelvoud nominatief is altyd vroulik. DOCTRINA en al sy verbuigings as die selfstandige naamwoord enkelvoud nominatief is vroulik.

Die ablatief word (gewoonlik?) voorafgegaan deur die genitief.

Die genitief kom soms voor (Galbae se brief) soms na (die brief van Galba) die woord waarmee hy saamgaan. Latyn verkies die eerste orde (Galbae epistola) maar die tweede orde kom ook voor (epistola Galbae).

[Verder is daar ‘n klomp reëls wat ek nog glad nie ken nie.]

Wat mag, en wat mag nie?

  • Deur die lig vir die leer. (abl. + dat. ?)
  • Deur die lig van die leer (abl. + gen. ?)
  • Vir die lig van die leer. (dat. + gen.?)
  • Vir die lig vir die leer. (dat. + dat.?)
  • Laat jy die leer skyn! (Imperatief. + nom. Plural?)

VRAAG 2

Ek glo nie dis al fout wat ingeglip het nie. Sal jy asseblief ook kyk of my aannames reg is?

fidilitas et honor” moet wees “fidelitas et honor” > - trou en eer.

VRAAG 3

Nog een is hierdie leuse van die Suid-Afrikaanse Inligtingskorps:

EXPLORATIO.

Geen spelfout hier nie. Maar die woordgebruik maak eenvoudig nie sin nie!

Verken(ning). Ontdek(king). Ondersoek(ing). Nominatief, enkelvoud. Kondoom / Woonstelblok / Piesang / Baksteen / Brexit. En jou punt is? Of is dit dalk: “VERKENNING! Waar is jy my duifie?” Vokatief, enkelvoud. Kortom: daar ontbreek ‘n werkwoord êrens!

VRAAG 4

Dit wil ook voorkom of "fortiter et recte" en "sterk en fier" op 'n druppel water na mekaar lyk.

VRAAG 5

certa cito word in die Engelse volksmond Swift and Sure - blykbaar het die "Royal Australian Corps of Signals" ook hierdie leuse gehad, volgens hierdie blad. Ek het dus gedink, aangesien cito-cito as "gou-gou" in die WAT opgeneem is, kan ek snel en seker gebruik. Is dit in orde?

VRAAG 6

En laastens, pede intrepide. Hierdie een het my lank aan die dink gesit. Die Engelse vertaling op die internet gee "forward fearlessly", wat mooi op die oor klink, maar bietjie van die nuanse inboet.

Laat ons gou kyk:

  • pede - ablatief enkelvoud (deur middel van, per, te... voet), maar ook datief enkelvoud (vir die voet)
  • intrepide [onvermoeid, onbevrees, sonder angs, onversaagd]. As adjektief: vokatief (!), manlik, enkelvoud van intrepidus. Of, dit kan 'n bywoord wees [maar van watter werkwoord?!]

Mens kon seker sê: "met dapper en stapper"; "vreesloos te voet", "onverskrokke te voet" (veral as mens dink aan 'n kommando)

Maar nou dit kan ek glad nie kleinkry nie - mens kan mos nie die vokatief sommer inslinger soos jy luskry nie? Hier word dan niemand geroep nie! Suidpunt (kontak) 20:00, 25 Januarie 2019 (UTC)

VRAAG 1
Luce doctrinae is, sover ek weet, 'n vasstaande uitdrukking met die betekenis "in die lig van die geloof" of "in die lig van die leerstellings" (van die Rooms-Katolieke Kerk of wie ook al.
VRAAG 2
Dit moet inderdaad Fidelitas et honor wees.
VRAAG 3
Exploratio is niks meer as militêre verkenning nie. Hier gebruik hulle die nominatief net om te beskryf wat hulle doen. Ek sien nou eers daar is 'n monografie oor hierdie onderwerp: Exploratio: Military & Political Intelligence in the Roman World
VRAAG 4
Stem saam. Moontlike Engelse vertalings is "bravely and correctly | uprightly".
VRAAG 5
Beslis, daardie vertaling is korrek.
VRAAG 6
Intrepide word adverbialiter gebruik. Die werkwoord is waarskynlik oorbodig (die konteks is duidelik, "wees", "binnestap", "beweeg" of iets soortgelyks word maar weggelaat). Al daardie vasstaande uitdrukkings baseer waarskynlik op een of ander metrum - vandaar die grammatikale konstruksie wat by die klemtoon moet inpas. Voyageur (kontak) 22:26, 25 Januarie 2019 (UTC)
Multas gratias! Ek het nog duidelik baie om te leer!Suidpunt (kontak) 08:55, 26 Januarie 2019 (UTC)

Document your culture with Wiki Loves Love 2019 and win exciting prizes![wysig bron]

WLL Subtitled Logo subtitled b (transparent).svg

Please help translate to your language

Africa has many beautiful festivals, ceremonies and celebrations of love and we need your help to document these! They are the core part of African culture and in order to make sure this way of life followed by our ancestors remain among us, we need to have them online to make sure they are preserved. Join hands with Wiki Loves Love that aims to document and spread how love is expressed in all cultures via different rituals, celebrations and festivals and have a chance to win exciting prizes!! While uploading, please add your country code in the Wikimedia Commons upload wizard. If you want to organize an on-site Wiki Loves Love event, then contact our international team! For more information, check out our project page on Wikimedia Commons.

There are several prizes to grab. Hope to see you spreading love this February with Wiki Loves Love!

Imagine...The sum of all love!

Wiki Loves Love team 07:34, 4 Februarie 2019 (UTC)

Hoe verskil die Dene en Nore wat Wikipedia aanbetref?[wysig bron]

Hallo Voyageur

Ek neem aan jy is meer ingelig omtrent Noord-Europa as ek.

Die afgelope tyd het ek Steve Feasey se boek "Changeling: Zombie Dawn" gelees (boek 5 en die laaste van die reeks). Sommer 'n boek deur 'n Brit oor 'n weerwolf-kind van 15 jaar oud (Trey de la Porte) wat uiteindelik wraak neem op Caliban, 'n bose vampier wat sy Franse ouers vermoor het - met behulp van Caliban se vampierbroer, Lucien Charron. Eind goed, als goed. Alles speel natuurlik in die hartjie van Londen af, en Lucien se hele gebou is in Docklands. Toe ek by Worldcat.org 'n draai gaan maak, sien ek Denemarke het, nou wel 7 jaar later, die boek vertaal- terwyl Duitsland net die eerste twee blykbaar vertaal het.

Maar kyk mens ook by Google Play en Worldcat oor die algemeen, lyk dit of Denemarke boeke oorversadigend vertaal - te veel as wat die volk dit kan hanteer.

Volgens Google Trends (selfs as jy "danish zehen death" sou ignoreer) kry "Deens" 'n rapsie meer aftrek (afsetgebied) as Noors.

Toe ek vandag gaan kyk by Duolingo, maar ook na die Deense Wikipedia se statistiek, steek Deens sleg af teenoor Noors wat gewildheid betref, wat tog 1 miljoen minder mense het wat die taal ken. By Duolingo is Noors beslis meer gewild, en ons weet reeds die besoekerstatistiek van die Noorse Wikipedia steek nou al jare lag-lag die Deense een verby. Die hoeveelheid aktiwiteit op die Deense Wikipedia is ook minder as by die Noorse een. Ook w3Techs wys dat die internettaal van Deens staan op 0,3%, terwyl Noors (Boektaal) staan op 0,2%, "Noors" self op 0,1%, en Nieu-Noors op 0,006%.

Waarom is dit dan? Is die Dene miskien net meer "boek"-gerig? Ek het op Worldcat.org gaan kyk.

Ek gee die jaardatum, kyk dan in die linkerpaneel na die taal, en soek spesifiek "boek" uit, met al die onderafdelings: gedrukte boek, universiteitstydskrif, e-boek en grootdruk.

Reg:

  • Sweeds 2018: 17.494 boeke (herdrukke, e-boeke ens. ingesluit)
  • Deens 2018: 11.778 boeke (herdrukke, e-boeke ens. ingesluit)
  • Afrikaans 2018: 1.504 boeke (herdrukke, e-boeke ens. ingesluit)
  • Noors 2018: 698 boeke (herdrukke, e-boeke ens. ingesluit)


Kyk ons na 2015, net vir 'n skramse vergelyking:

  • Sweeds: 426,470 boeke (waarvan 'n ontploffing e-boeke - 364.522; andersins 60.570 gedrukte boeke)
  • Deens: 31.652 boeke
  • Noors: 2.558 boeke
  • Afrikaans: 2.521 boeke.

Hoe verklaar mens dit? Denemarke se taalbevolking (6 miljoen) is net-net meer as die helfte van die Swede (10 miljoen). Sou daar ruime subsidies daarvoor wees? Maar dan weer - Noorweë kon presies dieselfde doen; en hy het olie, behalwe dat daar net minder Nore is om die werk te doen.

Kyk, die logika is eenvoudig: hoe meer tyd ek besig is met skryf/vertaling van boeke in die werklike lewe, des te minder tyd om voltyds op Wikipedia besig te wees. En ek moet eerlikwaar sê, daar is derduisende Deense boeke op Google Play te koop, ook hier in die Suid-Afrikaanse domein. Maar is dit werklik so lonend?

My logika sê ook vir my, selfs al sou almal presies dieselfde toerusting gebruik, onder die ideale toestande, die Dene meer as dubbeld so hard of slim sal moet werk om die Swede se hipotetiese gelyke te kry wat Wikipedia aanbetref. Vat mens nou 'n groot kultuur, soos Duits, wat uit 80 miljoen mense bestaan, dan sal elke Deenssprekende - tensy vertaling as "geen moeite" beskou word nie - 14 keer so hard moet werk. Goed, kom ons maak dit realistieser (volgens Wikistats: https://stats.wikimedia.org/v2/#/all-projects ):

  • Duitse Wikipedia: 22.394 gebruikers op 1 Januarie 2019, waarvan 1 336* meer as 100 bydraes lewer.
  • Nederlandse Wikipedia: 4.672 gebruikers op 1 Januarie 2019, waarvan 312* meer as 100 bydraes lewer.
  • Sweedse Wikipedia: 3.067 gebruikers op 1 Januarie 2019, waarvan 152* meer as 100 bydraes lewer.
  • Noorse Wikipedia: 1.750 gebruikers op 1 Januarie 2019, waarvan 95* meer as 100 bydraes lewer.
  • Nieu-Noorse Wikipedia: 170 gebruikers op 1 Januarie 2019, waarvan 7* meer as 100 bydraes lewer.
  • Deense Wikipedia: 1.053 gebruikers op 1 Januarie 2019, waarvan 47* meer as 100 bydraes lewer.
  • Afrikaanse Wikipedia: 188 gebruikers op 1 Januarie 2019, waarvan 13* meer as 100 bydraes lewer.

Die sterretjie dui aan dat hierdie getal 'n bot (of soos Frank dit noem, 'n 'knopdonkie') kan wees, 'n gebruiker, of anonieme bydraer.

En dit is nog lank voor ons die hoeveelheid data ter sprake bereken.

Maar wat die verrassendste is: as ons die Wikipedia van Nieunoors (1.947 bladtrekke per uur) én Boekenoors (21.256 b/u) se statistiek saamsmelt, bly die Dene steeds agter (19.498 b/u). En onthou, ons praat hier van 'n volle miljoen minder sprekers as in Denemarke ( https://stats.wikimedia.org/EN/Sitemap.htm ), én, mense wie se aandag verdeel is in die Boektaal en Praattaal.

Dit laat my inderdaad wonder waarmee hou die Dene hulle besig. Ek is van mening dit is hoofsaaklik vertaling en werklike boeke skryf. Kyk mens egter na Februarie 2015 en April 2015 se data [vergeleke met die Nore én Nederlanders én Swede s'n] is die Dene eerder by die Engelse Wikipedia betrokke, as by die Deense een. (goed, hierdie stuk statistiek is later as onakkuraat bestempel, maar dit gee tog 'n redelike aanduiding wat die taalgetrouheid op Wikipedia betref). Volgens die onlangse Hollanderverslag op Geselshoekie, staan daar in die meningspeiling wel dat die Nederlanders al hoe minder bydra op ander Wikipedias. Ongeag die konflik en meningsverskille, maak dit seker sin - hoe meer artikels, hoe meer werk is daar.

Ek sit dus en wonder wat aangaan in Denemarke:

  • Sit ons met mense wat al hul tyd verwyl met boeke skryf en vertaal?
  • Sit ons met mense wat meer op die Engelse Wikipedia rondlê as by die Deense een? Dat hulle half voel "wat maak dit saak, Deens is 'n taaltjie waaroor niemand omgee nie?"
  • Sit ons met mense wat miskien ander webwerwe besoek en skryf?
  • Of sit ons met mense wat bloot apaties is?

Suidpunt (kontak) 20:17, 13 Februarie 2019 (UTC)

Volgens amptelike statistieke het die getal fiksietitels in Denemarke sedert 2009 met meer as 50 persent gestyg.
Nordicom - More new books...
Die land beskik blykbaar oor 'n hoogs ontwikkelde uitgewersbedryf wat blom en blom… (selfs die Kerk van Sciëntologie se uitgewery vir markte buite Noord-Amerika, New Era Publications, is in Kopenhagen gesetel… LOL!) Die Nordiese Raad bevorder die vertaling van buitelandse literatuur in alle Skandinawiese lande, maar die Dene is die vinnigstes wat vertalings betref. Die kulturele lewe in Denemarke word deur die staat en die privaat sektor bevorder. Net soos ander Skandinawiërs het Dene toegang tot media, insluitende televisie, uit die omliggende lande. Hul Engels is perfek, dikwels is hulle ook ander tale magtig. Dit vergemaklik toegang tot ander Wikipedia-projekte. Dit is moeilik om te bepaal hoe groot hul behoefte aan inligting is en waar hulle dit vandaan kry.
Moontlik speel ook die geografiese ligging en inkomstevlakke 'n beslissende rol. Denemarke is 'n hoogs ontwikkelde land wat 'n soort brugfunksie tussen Sentraal-, Wes- en Noord-Europa vervul. In Oos- en Suid-Europa is werkloosheid onder jongmense en beperkte taalkennis twee belangrike redes hoekom betrokkenheid by 'n inheemse Wikipedia en spesifiek by ander projekte laer kan wees. Voyageur (kontak) 21:11, 13 Februarie 2019 (UTC)
Uitstekend! So my vermoedens is byna-byna bevestig. En baie dankie vir jou bron - ek moes twee keer die bronne naspoor maar uiteindelik het ek hulle in die hande gekry. En onmiddellik by web.archive.org gaan oplaai, voor hulle wéér verdwyn:
Dan sien ek op Duolingo ook hulle is besig om aan Latyn te werk, waarvan die pakket op 07 Januarie 2020 geskeduleer word. Ek kan nie wag nie! Suidpunt (kontak) 04:19, 14 Februarie 2019 (UTC)

À l'aide![wysig bron]

Hallo Voyageur

Ek het uiteindelik die volgende detail uitgesnuffel, konkrete bewyse by die artikel Frans van De la Caille se woorde Journal historique du voyage fait au cap de Bonne-Espérance par feu M. l'Abbé de la Caille, 1763, pp. 174-175.

Maar nou sukkel ek om die Frans in Afrikaans oor te sit. Hier is die oorspronklike bewoording.

Cquote1.svg

A l'égard de ces Réfugiés, ils ont conservé la Langue Françoise, & l'ont apprise à leurs enfans; mais ceux-ci obligés de parler Hollandois, tant parce qu'ils ont affair avec les Hollandois & avec Allemands qui parlent Hollandois, que parce qu'ils sont mariés ou alliés avec des Allemands ou Hollandois, n'ont pas appris le François à leurs enfans, de sorte que n'y ayant plus au Cap d'anciens Réfugiés de 1680 à 1690, il n'y a que leurs enfans qui parlent François, & qui sont tous vieux. Je n'ai vu aucune personne au-dessous de 40 ans qui parlât François , à moins qu'il ne fût arrivé de France. Je ne puis pourtant pas assurer que cela soit absolument général, mais j'ai entendu assurer à ceux qui parlent François, que dans 20 ans il n'y auroit personne dans le Drakestein qui le sçût parler.

Cquote2.svg

[My eie letterlike vertaling.]

Cquote1.svg

Wat hierdie vlugtelinge aanbetref, hulle het die Franse taal behou en aan hulle kinders oorgedra; maar hulle is verplig om Hollands te praat, weens die saaklike verkeer met die Hollanders en Duitsers wat Nederlands praat, asook omdat hulle getroud of gelieerd is met Duitsers of Hollanders, sodat hulle nie meer deel uitmaak van die oorspronklike vlugtelinge wat tussen 1680 en 1690 hier aangekom het nie, sodat alleen hulle kinders nog Frans praat (waarvan laasgenoemde nou almal oud is). Ek het geen enkele persoon jonger as 40 jaar oud teëgekom/gesien wat Frans praat nie, tensy hy uit Frankryk self hier aangekom het. Ek is egter nie seker of dit heeltemal orals so is nie [Ek weet nie hoe waar dit [orals] is nie], maar ek het diegene wat nog Frans kon praat hoor sê binne 20 jaar sal daar niemand in Drakenstein meer oor wees wat die taal kan praat nie.

Cquote2.svg

Kan jy dalk 'n beter een saamklits as jy tyd het? My Frans is nog nie so goed nie...

En hier is die woorde met behulp van Die Kaapse Hugenote deur C.G. Botha wat die oorspronklike parafraseer het:

Cquote1.svg

Wat hierdie vlugtelinge aanbetref, hulle het die Franse taal in ere gehou en dit ook aan hulle kinders geleer; maar laasgenoemdes moet egter ook Hollands leer praat in die saaklike verkeer met die Hollanders en Duitsers en ook omdat hulle met Hollanders en Duitsers getrou het. Op hul beurt het hul geen Frans aan hul kinders geleer nie. Alleen die kinders van die oorspronklike vlugtelinge, van wie daar geeneen meer in die lewe is nie, kan nog Frans praat. Hulle is almal ou mense. Ek het geeneen onder die ouderdom van veertig jaar ontmoet wat Frans kon praat nie, tensy hy direk van Frankryk afkomstig was. Diegene wat nog Frans kan praat, verseker my dat daar binne twintig jaar geen mense meer in Drakenstein sou wees wat die taal magtig sal wees nie.

Cquote2.svg

Suidpunt (kontak) 18:54, 19 Februarie 2019 (UTC)

My beskeie poging (C.G. Botha se vertaling lyk beslis meer elegant):
Cquote1.svg

Wat hierdie vlugtelinge aanbetref, hulle het die Franse taal behou en aan hulle kinders oorgedra; maar hul kinders is verplig om Hollands te praat, weens die saaklike verkeer met die Hollanders en Duitsers wat Nederlands praat, asook omdat hulle getroud of gelieerd is met Duitsers of Hollanders. Geeneen van die oorspronklike vlugtelinge wat tussen 1680 en 1690 hier aangekom het leef nog, sodat alleen hulle kinders (wat nou almal oud is) nog Frans praat. Ek het geen enkele persoon jonger as 40 jaar oud teëgekom/gesien wat Frans praat nie, tensy hy uit Frankryk self hier aangekom het. Ek is egter nie seker of dit heeltemal orals so is nie [Ek weet nie hoe waar dit [orals] is nie], maar ek het diegene wat nog Frans kon praat hoor sê binne 20 jaar sal daar niemand in Drakenstein meer oor wees wat die taal kan praat nie.

Cquote2.svg

Voyageur (kontak) 19:17, 19 Februarie 2019 (UTC)


Dankie! Suidpunt (kontak) 16:33, 20 Februarie 2019 (UTC)

Proeflees gevra, groot asseblief[wysig bron]

Sal jy asseblief kyk of my brief in orde is? Iemand het vir my uit die bloute gevra om hiërogliewe te ontsyfer. Jy het reg gelees! Ek het probeer, en toe die Suid-Afrikaanse Egiptologiese Genootskap genader. Nou gaan ek ook internasionaal; ek moes dit eintlik lankal gedoen het. Ek weet net nie watter een die beste is nie.


Sehr geehrte Damen und Herren,

ich möchte mit einer Bitte an Ihr Institut herantreten.

Am 16. März 2019 habe ich die folgenden zwei Bilder erhalten, um diese zu entziffern.

Ihr Ursprung ist unbekannt.

Ich habe niemals ägyptischen Hieroglyphen oder Mythologie studiert; diese Anfrage kam also unerwartet, und ich war sehr überrascht, um es gelinde auszudrücken. Ich habe nur eine Qualifikation in Afrikaans (Literatur), angemessene Lesekompetenz in Deutsch, und erst kürzlich damit begonnen, mich mit Latein zu beschäftigen. So sehr ich mich durch diese Anfrage auch geschmeichelt fühle, so sehr übersteigt die Entzifferung ägyptischer Hieroglyphen mein Wissen. Die Frau unseres Pastors (die Besitzerin) will nur wissen, ob sich ein geschriebener "Fluch" zwischen den Zeilen dieser Bilder verbirgt.

Ich habe bereits Middle Egyptian: an introduction to the language and culture of hieroglyphics (2010) von James P. Allen konsultiert, und zumindest den Versuch unternommen, den Text selbst zu übersetzen (obwohl ich mich damit schwer getan habe...). Ich bin zu folgenden Schlussfolgerungen gekommen:

1. Es handelt sich lediglich um Gemälde auf Papier, also nicht um einen alten glasgerahmten Papyrus. Ich glaube, echte Hieroglyphen wären in hieratischer Schrift (eine Kursive der Hieroglyphen) verfasst worden. Ich bin fest davon überzeugt, dass es sich hier nicht um echte Hieroglyphen handelt.

2. Wenn ich mir zwei Kartuschen ansehe, glaube ich, dass Example1.jpg nur das Leben von Amun darstellt, ähnlich einem harmlosen Stammbaum, wie wir ihn heute kennen. Ich habe nicht die geringste Ahnung, wer die beiden Figuren in Example2.jpg sind.

Vielleicht haben diese Bilder überhaupt nicht die geringste Bedeutung.

Wenn das Ägyptologische Institut bei der Lösung dieses "Rätsels" so hilfreich wäre oder diese Anfrage an einen Expert weiterleiten würde, wäre ich Ihnen sehr dankbar. Ich hoffe, die Fotos sind deutlich zu erkennen. Ich danke der Gesellschaft sowie den Sachverständigen und allen Beteiligten für Ihre Hilfe.

Mit freundlichen Grüßen


Suidpunt (kontak) 18:40, 25 Maart 2019 (UTC)

Dankie vir al jou moeite. Dit is nou al amper 27 April, 'n maand later, en steeds het die Universiteit van Heidelberg nog nie teruggeantwoord nie, hoewel my brief gelees is. Suidpunt (kontak) 11:23, 23 April 2019 (UTC)
Ek staan telkens verstom oor daardie soort ongekende werkywer… ;) Ek weet glad nie of hulle wegsku van ekstra werk of miskien glad nie weet nie wat hulle nou moet doen nie. As hulle nie op die epos reageer nie, is daar ook ander hulpbronne soos hierdie: Hieroglyphen: entziffern - lesen - verstehen. Voyageur (kontak) 13:27, 23 April 2019 (UTC)

Bremen[wysig bron]

Cscr-featured.svg Baie geluk! Hierdie artikel is as voorbladartikel aangewys
Bremen, ’n artikel waarby jy ’n groot bydrae gelewer het, is deur ’n gebruiker as ’n spogartikel geïdentifiseer en deur die gemeenskap tot voorbladartikel verkies. Dankie vir jou bydrae. Sien gerus Wikipedia:Voorbladartikel vir ons versameling spogartikels, of nomineer self ’n artikel vir voorbladstatus by Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad.


Hoe ek dit gemis het om een van jou artikels op ons voorblad te kan plaas (ekskuus, maar ja). Altyd lekker en baie dankie vir die uitstekende Bremenartikel! Dis 'n groot prestasie vir ons projek. Groete. -- Flag of South Africa.svg SpesBona 19:34, 31 Maart 2019 (UTC)

Baie dankie. Die artikel kort nog 'n bietjie skaafwerk. Ek sal my bes probeer. Groete Voyageur (kontak) 19:43, 31 Maart 2019 (UTC)

Primitus victor ≠ eerste slagoffer (NCIS-fout, Reeks 6, Episode 6)[wysig bron]

My eie skryfstilte die afgelope tyd skryf ek toe aan NCIS wat ek probeer inhaal het. Ek het gevorder tot by Reeks 9, DVD 2 (tot by Thirst), en moet nou eers 'n blaaskansie neem. Dit is nou 191 episodes later. Ek kan glad nie verstaan waarom NCIS so 'n groot kykertal het nie, dit is vir my net te... "cut and dried" (te veel van 'n uitgemaakte saak), sonder die mistiek (en ek wil kots in elke nekropsie-afdeling); vergelyk nou maar The X-files wat baie minder kykers het, maar tog 'n REUSE bewonderaarsklub het, veral in Rusland. En waar hoor mens Ave Maris Stella (The Daughters of Mary, 1997) anders as in die laaste paar minute van Reeks 11, Episode 9.

Nou terug by NCIS: Ek het een vraag wat Latyn betref, as jy nie omgee nie. Dit is in die episode "Der Traum vom Ruhm" of "Murder 2.0" (Reeks 6, Episode 6). Tot en met Reeks 7 word die episodes oorgeklank in Frans, Duits en Italiaans, daarna ongelukkig nie meer nie.

Dit gaan oor "primitus victor". Dit is 'n leidraad wat die span op die locus delicti vind.

Al die ander weergawes sê iets min of meer soos die Engelse weergawe:

Abby: Ehm, Gibbs. "primitus victor", it's Latin. It means "first victim".

Maar die Duitse gesproke weergawe (wat ook van die Duitse onderskrifte verskil) stel die saak reg:

Abby: Ehm Gibbs, es heißt eigentlich "prima victima". Das ist Latein und bedeutet "erstes Opfer".

So verskyn daar ook "secundus victor". Dit maak dit nog nie reg nie.

Ek neem dus aan:

  • prima victima - eerste slagoffer.
  • secunda victima - tweede slagoffer

Sou "primitus victor" eintlik "oorwinnaar vir die eerste maal" beteken? Of is hierdie gebruik daarvan verkeerd? Ons gebruik altyd "victor ludorum" [oorwinnaar van die spele [genitief, meervoud, manlik]], so ons sal seker hier moet praat van "victor primitus"? Suidpunt (kontak) 17:43, 23 April 2019 (UTC)

Blykbaar 'n fout in die manuskrip. Hier is moontlik die antwoord op jou vraag:
imdb.com: Goofs... Voyageur (kontak) 17:57, 23 April 2019 (UTC)

Oor die Franse kultuur[wysig bron]

Hallo Voyageur

Die wonderlike nuus: ek het pas vandag klaargemaak met NCIS (tot reeks 12), wat beteken al 282 episodes is binne 2 maande klaargekyk. Nommer 13 is wel op die rakke, hoewel Amerika reeds met Seisoen 16 klaar is, maar dankie tog: skynbaar het ek die afgelope jare nie veel misgeloop nie (hoewel ek dankbaar is vir die oorklankings en veral die Nederlandse onderskrifte wat my Afrikaans verbeter). Nou terug by Wikipedia.

1. Waarom is daar so min subkulture in Frankryk vergeleke met die Wes-Germaanse volke?

Neem nou maar http://furrymap.net/ as voorbeeld. Ek het voorheen 'n artikel geskryf waarin ek die tendens [in Noord-Europa] toeskryf aan

(1) te veel geld en tyd,
(2) 'n oorgangsrite wat die hoofstroomkultuur, godsdiensgroepe en landsdiensgroepe (bv. Padvinders, Die Voortrekkers, ens. ) nie meer in 'n postnasionale omgewing kan bied of die rol meer kan vervul nie.
(3) sosialistiese rypdruk-boekies op skool (veral daardie kinderboeke wat van onskuldige kindertjies die Social Justice Warriors van môre probeer maak?)
(4) sterk individualistiese samelewings (waar die enkeling afgesonderd voel, vergeleke met die kollektiewe samelewings)

En tog - Frankryk is sekerlik ook 'n sekulêre en postnasionale samelewing en die sosialistiese ingesteldheid wat voorgeskrewe literatuur betref ewe erg. Tog val dit op diegene in Suid-Europa het byna géén subkulture nie. Waarom?

En nog iets: die absolute afwesigheid van metal. Neem nou maar ( https://www.statista.com/statistics/567475/france-distribution-of-music-genres-listened-to/ ) wat ek kry deur "favourite music genres in france" te Google:

Pop (13,72%), Rock (12,83%) RnB/Soul (9,56%), Dans (8,97%), Reggae (7,67%), Hip-Hop (7,29%), Klassieke musiek (6,96%), Blues (6,1%), Jazz (5,86%), Ander (5,58%), Electronic (5,22%), Country (4,89%), Alternative (3,85%).

Sérieusement? Wat rook hierdie mense?

2. Het Frankryk enigsins (populêre) Kersliedere in Frans?

Ek het begin om 'n lysie van Afrikaanse kersliedere saam te stel (want as ek VIR EEN KERSFEES nog na Michael Bublé se temerige jazz-weergawe "Let it snow" en "Have a holly jolly Christmas.." van 'n veel lewendiger Frank Sinatra op Afrikaanse Radio moet aanhoor... Feliz Navidad van Boney M kan hulle na hartelus maar 55 keer per dag speel...). Ons is oorbekend met die Engelse liedjies, van Duitsland se Weihnachtslieder, maar toe ek in die Franse leefwêreld inklim is daar... nie veel nie.

Ek vermoed niemand het tot 1960 veel moeite gedoen om Franse kersliedere te skryf en toonset nie. Die liturgie was tog in Latyn gehou, of liedere in Latyn gesing? Of, was daar nog al die jare iets van: wat tussen die mure van die kerk bly, bly binne die kerk. Ek weet nie, ek vind dit vreemd. Of kyk ek iets mis? (As jy vir my 'n Franse bron kan uitvis sal ek dit ten seerste waardeer) Suidpunt (kontak) 20:07, 5 Mei 2019 (UTC)

1. Histories was daar twee groot subkulture, sosiaal-katoliek en links, net soos in Italië (Democrazia Cristiana ↔ Partito Comunista Italiano). Vandag is daar dieselfde breë spektrum van (hoofsaaklik stedelike) subkulture wat met jeugkulture oorvleuel. Asook fassinerende verskynsels soos die "futuristiese fascisme" van CasaPound in Italië.
Hier is nog iets anders, met betrekking tot die culture of poverty in die Verenigde State en Frankryk (beskikbaar gestel deur die Universiteit van Augsburg): Culture of poverty - Ghetto und Banlieue.
Wat musiek betref, het ons al jare gelede 'n poging onderneem om "techno music" van kleiner plate-etikette uit Los Angeles in Duitsland te bemark. Die probleem was: die twee kulture het verskillende en nie-versoenbare definisies van "techno". Duitsers luister na monotone basklanke, ons het êrens nog een of ander soort melodie of musikale klanke nodig… Projek gestaak. Ek is nie seker of daar verskillende definisies van metal bestaan nie, maar die Franse metal-groepe wat ek ken, klink soos hulle Amerikaanse eweknieë. 'n Soektog met "Metal" en "France" of "French" sal heelwat resultate oplewer.
2. Daar is inderdaad baie Franse kersliedere of chants de noël waarvan die oudstes uit die 16de eeu oorgelewer is. Hulle kan grotendeels as kerkgesange geklassifiseer word (die Kersfees, soos ons dit vandag ken, het sy oorsprong in die 19de eeu - so is daar baie melodieë wat ook elders in Europa bekend is en van nasionale liedtekste voorsien is). Die meeste streke het hul eie liedere voortgebring, insluitende Provensaalse liedere, maar daar is ook populêre kersliedere wat op nasionale vlak bekend staan soos Claude Balbastre se À la venue de Noël:
À la venue de Noël, of
Les Anges dans nos campagnes, of
Minuit, Chrétiens, of
Il est né, le divin Enfant.
Daar is enkele webwerwe soos hierdie een uit Duitsland wat ook liedtekste verskaf: Französische Weihnachtslieder of hierdie Franse webwerf: Chansons de noël - met kort uittreksels.

Voyageur (kontak) 20:48, 5 Mei 2019 (UTC)

Gebruik die Franse nog Oudfranse/ou Franse woordeskat?[wysig bron]

Hallo Voya'

Net 'n vragie oor jou indrukke. Die afgelope tyd het ek op Google Play aan Imperium Lupi begin lees, dit is 'n ontsaglike 1.776 bladsye lank en ek trek nou eers by bl. 508. Die intrige is boeiend: dis 'n Furry-cum-Steampunk-cum-Romeinse verhaal. Die karakters kan ook gesien word by https://www.deviantart.com/imperiumlupi .

Okei. Die taalgebruik is boeiend (lupanar word byvoorbeeld herleef vir 'n hoerhuis van wolwe; en baie eiename steun swaar op die Duits), maar tog val iets my telkemale op: ek besef Engels het 'n baie ryke woordeskat, aangesien die moedertaalsprekers, so lyk dit my, elke ou woord afstof vir die regte geleentheid: moniker, sporting that crooked smile, flicking away his half-spent ember, firmament (wolke), chided, vaulted up and over, churning machinery (churning deel dieselfde wortel as af. karring > nl. karn en karnen), surreptitiously, wellspring of knowledge - 'n bron van kennis, traipsing, conciliatory, countenance - support, mollified - vermurwe? , winner of the Quin Medal and all round good egg (ou Britse grappie?), not a lick of fur, clomped.

Wat my ook opgeval het is die absolute afwyking van betekenisse: so het jy "dapper" wat "netjies, smaakvol" beteken, maar ook gusto (in Italiaans: "smaak" - dankie Duolingo) wat nou "geesdrif" of "begeestering" beteken.

Nou is my vraag: gebruik die Franse nog van hul ou woorde? Ek sien in die Nederlands word daar telkemale gepoog om vergeetwoorde op te diep. By die Taaldacht ( https://taaldacht.nl/vergeten-woorden/ ) is daar selfs woorde wat skokkend baie op Goties en selfs Yslands lyk. 'n Mooi woord is "Alwoud" vir God, met woud wat beteken

"heersend, machtig, teweegbrengend • IJslands valdur • in °alwoud ‘alheerser’, °eenwoud ‘alleenheerser’, °woudwas en eigennamen als Arnoud, Wouter, van °wouden/

Suidpunt (kontak) 07:16, 13 Julie 2019 (UTC)

Mais bien sûr!
Volgens sommige taalkundiges is argaïsmes onlosmaaklik verbonde met dialektismes aangesien dialekte die neiging het om die historiese woordeskat te bewaar. Ek stem saam.
Daar is 'n aantal uitstekende publikasies soos Rudolf Zimmer se Aspekte der Sprachkomik im Französischen: Studien zur Sprache des Humoristen Alphonse Allais, 1854-1905. Zimmer definieer argaïsmes volgens die terminologie van die Noorse taalkundige Leiv Flydal as «tydelike ekstrastrukturalismes» (naas ruimtelike en sosiale ekstrastrukturalismes) en beskryf hulle gebruik ter wille van 'n bepaalde effek wat die spreker/skrywer graag wil bereik. So het argaïsmes hul vaste plek in die kerk- en regstaal. In Zimmer se publikasie word die humoristiese effek ondersoek wat bereik word as argaïese woordvorme of verhewe terme met die gewone volkstaal vermeng/gekombineer word. 'n Voorbeeld is naguère wat as sinoniem vir l'autre jour gebruik word.
Die gebruik van tydsvorme in geskrewe Frans (en Italiaans) verskil merkbaar van die gesproke omgangstaal.
Die woordeskat van Frans en Italiaans (as volkstaal) kan aangevul word deur ontlenings uit Latyn - vergelyk die Franse œil/yeux en oculaire (afgelei van die Latynse oculus). Hierdie ontlenings mag in 'n sekere sin as argaïsmes gedefinieer word.
Die stigting van Franse kolonies in Noord-Amerika het 'n tweede Franse taalgebied laat ontstaan wat baie kenmerke van 17de eeuse Frans bewaar het - sowel in sy uitspraak asook sy woordeskat. So hoor ons in Kanada nog die Frans wat die Sonkoning gepraat het! 'n Soortgelyke studieveld is Kreooltale wat op Frans baseer.
Sommige taalkundiges sal terme wat tot die skryftaal beperk bly as argaïsmes definieer (soos décéder in plaas van mourir - alhoewel daar ook subtiele betekenisverskille is tussen décéder en mourir: sien gerus Office québécoise de la langue française: Décéder et mourir).
Heksagonale Frans het enkele Keltiese telwoorde bewaar - soos soixante-dix, quatre-vingt en quatre-vingt-dix teenoor septante, huitante, nonante (in Franssprekende Switserland en Québéc). Nie noodsaaklik 'n argaïsme nie, maar twee verskillende tradisies wat uit Gallies en Latyn oorgeërf is.
Voyageur (kontak) 21:57, 13 Julie 2019 (UTC)
Baie dankie, ek is bly om dit te hoor.
Ek was net onseker of die Franse sonder probleme argaïsmes ophaal, aangesien ek half die idee kry in Afrikaans en die ander Germaanse tale is dit soms onwenslik, of anti-Goticisties [weens die "Pangermaanse" ideologie en "skuldgevoel" daaraan verbonde, wat anders? En tog, die Romaanse volke het tog dieselfde gedoen?]. Hoe gaan ek dit nou stel... Latyn kan jy nie argaïsmes gebruik nie, want die hele taal is 'n argaïsme op sigself. En ek het half gewonder of die Franse nie half met effense "weersin" na hul oertaal of selfs hul eie ouer taal kyk nie [nou goed daar's seker nie die politieke dinamiek wat Nederland en Suid-Afrika gehad het nie].
Wat my in die boek (Imperium Lupi) opgeval het is die "verhewe" kantoortaal wat die verteller gebruik vir iets so banaal [en anaal] soos: "her posterior mortified by the uncomfortably thin seat cushion", terwyl in die aksietonele, van die jong voetsoldate, baie eenvoudiger taal gebruik word wat die lees vreeslik versnel. Dit is natuurlik 'n truuk om atmosfeer te skep.Suidpunt (kontak) 07:37, 14 Julie 2019 (UTC)

Alweer ek en die Frans...[wysig bron]

Hallo Voyageur

  1. Ek het op 'n verhandeling afgekom in Frans, betreffende die Heks van Hexrivier. Sal jy asseblief kyk of my vertaalpoging daar in Afrikaans korrek is?
  2. Wat op aarde sing hulle by Ehre wem Ehre gebühret? Dit klink asof die ou sing "keinen weg einen schadelichte wohn" [?]... Die lirieke op die Internet lewer niks op nie.
  3. Kan jy enigsins die woorde uitmaak Lords of Iron? Dit klink Latyn, maar dan ook nie.Suidpunt (kontak) 19:05, 18 Augustus 2019 (UTC)
1. Dis korrek.
2. Soos ek dit verstaan, sing hy «Keiner wird als Held gebor'n».
3. Dit klink Latyn, maar ek verstaan glad nie die lirieke nie. Voyageur (kontak) 19:53, 18 Augustus 2019 (UTC)


Dankie, en hier is 'n drietalige spreekwoordeboek wat ek heel toevallig op afgekom het (Afrikaans, Engels en Duits) wat gebruik kan word. Neem kennis SpesBona! Nog een laaste vraag:

Tantum manus accipiar, fatum iustum meus ab
"Slegs die hande van die opregte kan die lot uit/van myne neem." Grafskrif in die videospeletjie Shadow of the Tomb Raider (2018)

Ek is nie heeltemal tevrede met die vertaling nie. Dit wil lyk of die Gruftie wou sê: "die lot uit my hande neem" (want dit is 'n artefak wat hy in sy hande vasklou wat die wêreld en omgewing letterlik kan verander), maar nêrens sien ek 'n "ex" in die Latyn nie.

(en) Only the hands of the Righteous One may seize destiny from mine.
(de) Nur die Hände des Rechtschaffenen dürfen das Schicksal in meinen entziehen ( https://www.youtube.com/watch?v=Gnk7eA7zMlk&t=1993s)
(it) Solo le mani di coloro che sono virtuosi potranno afferrare il destino dalle mie. ( https://www.youtube.com/watch?v=O66sm37QSnE&t=10315s )
(fr) Seul le mains d'un être légitime pourront saisir le destin des miennes. ( https://www.youtube.com/watch?v=W9FmUGIuHx0&t=11469s )
(es) Solo las manos de alguien honrado pueden tomar el destino de las mias. ( https://www.youtube.com/watch?v=yB3sa3dGtNg&t=9867s ) Suidpunt (kontak) 20:26, 23 Augustus 2019 (UTC)
Dit lees volgens my accipiat - en daar kom nog iets agter die ab. Die vertalings is dan blykbaar korrek. Die ex kom nie voor nie - die presiese betekenis van die werkwoord is belangrik: accipere + ab (aliquo). Voyageur (kontak) 10:29, 25 Augustus 2019 (UTC)
Dankie! Ek sien Duolingo se Latynse kursus se beta-weergawe word beplan vir die 15de September. Hopelik sal ek jou dan minder pla! Suidpunt (kontak) 15:20, 25 Augustus 2019 (UTC)
Vrae, kommentare of goeie wenke is altyd welkom. Voyageur (kontak) 16:05, 25 Augustus 2019 (UTC)

Community Insights Survey[wysig bron]

RMaung (WMF) 00:49, 7 September 2019 (UTC)

Community Insights Survey[wysig bron]

RMaung (WMF) 00:50, 7 September 2019 (UTC)

Community Insights Survey[wysig bron]

RMaung (WMF) 00:56, 7 September 2019 (UTC)

Ultra vigilis umbram, ecce veritas. + Fratribus collatis ianuae patent (asseblief?)[wysig bron]

Hallo!

Ek het nogmaals 'n versoek, hierdie keer Tomb Raider: The angel of darkness. Ek het toevallig die spel by 'n ou tweedehandse winkel gekoop, maar wou eers op YouTube kyk hoe die spel verloop.

Ultra vigilis umbram, ecce veritas.

Dis hoe ek dit sien:

Letterlik: Verby/anderkant/aan daardie kant van die die gees/skadu van die wagter/bewaker/hoeder, aanskou die waarheid. Aanskou die waarheid [ultra - verby! anderkant!] die gees/spook/skadu van die hoeder/bewaker/wagter.

Soos ek verstaan: kom eers verby die spook van die hoeder, en jy sal dan die waarheid aanskou.

Hier is die Engelse spel sodat jy die konteks kan begryp ( https://www.youtube.com/watch?v=nqS3irnkArI&t=9060s )

Miskien verstaan ek die Frans hier verkeerd, maar dit klink na: "Die gees van die bewaker laat die waarheid seëvier". Dit klink nie reg nie.

Die volgende bewoording staan uitgekap:

Fratribus collatis ianuae patent

Hier is hoe ek tewerk gaan:

[Met/Deur die broeders sal] [tesame/byeen] [die hekke/poorte] [toeganklik wees/oopstaan (dus, oopgaan)/bekend wees]

Die probleem is, die enigste werkwoord is "patent", en dié is in die hede, aktief en meervoud, so wat daar eintlik staan is:

Met die broeders byeen staan die poorte oop.

In die spel moet twee van die ridders se swaardpunte teenoor mekaar staan om die opening bo te open. (Sien die Duitse YouTube skakel onder)

Suidpunt (kontak) 09:03, 8 September 2019 (UTC)

Ultra vigilis umbram, ecce veritas.
Die Franse faire prévaloir la verité mag hier vertaal word as «die waarheid na vore bring».
Fratribus collatis ianuae patent.
Patent is die derde persoon meervoud, toekomende tyd. Voyageur (kontak) 15:35, 8 September 2019 (UTC)

Ek soek jou eerlike mening[wysig bron]

Wat dink jy van 'n artikel soos: "Strategieë ter bevordering van Afrikaans"?

Noudat ek sien daar is bietjie lewe by Volksetimologie (wat ek verwag het 0 bladtrekke per dag sou wees) het ek oor bogenoemde gewonder.

Ek wil elke liewe teorie wat al voorgestel is vat en krities bekyk. Ek kry die idee mense gaan oor en oor presies dieselfde toertjies probeer herhaal - wat nie werk nie. In sekere geïsoleerde gevalle werk dit wel.

Ek weet reeds die vanselfsprekende antwoorde: die Afrikaanse Wikipedia en veeltaligheid (van Europese tale) is die uitsluitlike antwoord waarmee ons Afrikaans gaan bevorder in hierdie digitale eeu. [Veeltaligheid lei outomaties tot die verryking van die Afrikaanse gedagtewêreld en selfstandigheid - terwyl sekere sprekers in hul eentaligheid en ignorance voortdool, verenig ons die wêreld]

By laasgenoemde kon ek hoogstens drie kritiekpuntjies vind:

  • Die aanleer van Europese tale word in Kultuurmarxistiese [onthou, "eurosentrisme" is deur 'n Egiptiese Marxis, Samir Amin, gemunt!] of Afrosentriese kringe as Eurosentries beskou, wat die inheemse kennis van (Suid(er-))Afrika marginaliseer, geringskat of misken. Uit ‘n postkoloniale oogpunt word die houvas en wurggreep (deur die aanleer) van Frans, Portugees en Arabies (en natuurlik Engels) as koloniale hoëfunksietale op die Afrikakontinent en die marginalisering van die inheemse tale verder verstewig. Tog, in weerwil hiervan, en te midde van die agterstand vir diegene wat geen moedertaalonderrig ontvang nie, verkies die Afrika-model om liewer een oudkoloniale taal te bevoordeel, in die naam van nasiebou en volkseenheid, as om een of meer inheemse tale bo die res te bevoordeel. (Z.B. du Toit, Die Nuwe Toekoms, 1999, p. 219)
  • Ook wissel die betrokke sienswyse wat taal aanbetref: hoewel Latyn ‘n ontsaglike korpus akademiese leesstof bied, sal die sakeman in die informele nedersetting, wat daagliks sprekers van die Afrikatale moet bedien, dit nie juis waardevol vind nie.
  • Hoewel buitelandse tale die Afrikaanse taal en kultuurruimte inherent kan verryk (veral vir sy eie sprekers), beteken dit nie noodwendig buitelanders sal oor hul voete val om Afrikaans aan te leer nie. Niemand verplig ‘n Franssprekende om Afrikaans te leer nie, en tot op hede is die meeste vertalings van Afrikaanse boeke abbavertalings, d.i. vertalings uit die Engelse vertaling van die Afrikaanse boek, in Frans. ( http://www.litnet.co.za/van-doekvoet-na-eendvoet-die-vertaling-van-afrikaanse-romans-in-frans/ ) Dikwels is dit eerder die kleiner tale of middelslaggrote tale wat gewoonlik oor die hoof gesien word, met ‘n nouer taalverwantskap, wat groter belangstelling toon wanneer iemand uit ‘n vreemde taal (wat geen kulturele bedreiging vir ‘n betrokke taal inhou nie) die taal aanleer, byvoorbeeld soos tussen Afrikaans en Deens, Sweeds of Noors. ( http://praag.co.za/?p=46481 )

Ek het nou al baie ou koeranttydskrifartikels uitgeknip en afgelaai, maar dis asof mense in 'n absolute hermetiese borrel leef. Daar het 'n verstarring in denke ingetree, omdat die Afrikaanssprekendes hul teen 'n Engelse draadheining vaskyk, terwyl die blinkbelese Franse lugballon (of Duitse Zeppelin) ons na nuwe hoogtes kan voer.

Party is so défaitisties, reeds in die jaar 2000 moet Afrikaans 'n vriendelike gesig kry, en nou maar eenmaal aanvaar dat Engels die enigste superieure wêreldtaal is. Dus, gaan terug kombuistaal toe.

Die volgende laissez faire-houding word verwoord... Ek sien in die Insig van 31 Augustus 2000 skryf Dr. Bertie du Plessis op bl. 32: "Maak Afrikaans 'n kombuistaal".

Net om jou te sê wat sy redenasies is:

  1. Afrikaans is 'n nisproduk en kan nie "in vandag se global village 'n teenvoeter vir Engels" wees nie.
  2. Sweeds, van Electrolux, is as voertaal in daardie tyd oorgeskakel na Engels toe. Afrikaans is dus nie al taal wat onder druk is nie. Ook Franse entrepreneurs steur hul nie aan die Franse Akademie nie ("en speel lustig die nuwe taalspel waarin Engels nie meer die vyand is nie") [Hy gaan selfs sover om Engels met die skadelose Latyn te vergelyk!]
  3. Die Web het 'n groter invloed op Afrikaans as die regering. (wat geleenthede bied)
  4. "Te dikwels word Afrikaans opgeveil as 'n taal wal alles kan doen wat Engels kan: Dis 'n wetenskaptaal, taal van hoë letterkunde, ensovoorts. Hierdie benadering benadeel Afrikaans waarskynlik meer as wat dit hom bevoordeel. Wanneer 'n produk wat die naasgrootste markaandeel het (B), homself daarmee probeer bevorder dat hy alles kan doen wat die produk met die grootste markaandeel (A) kan verrig, verwerp die mark gewoonlik vir B. Produk B moet homself as iets op sy eie bemark. Afrikaans moet bemark word as 'n produk wat vir Afrikaanse moedertaalsprekers iets doen wat Engels nie noodwendig kan nie."
  5. "Natuurlik wil jy in jou gehaltetyd ook oor die wêreld daarbuite verslag kan gee. Jy wil nie net oor huislike dinge praat nie. Daarom is hoër funksies van die taal belangrik. Tog is die krag van jou nisproduk geleë in sy vermoë om jou na jou Afrika-wortels toe terug te voer: onopgesmuk , aards, maar tegelyk byderwets."
  6. "Een van die belangrike gevolge is dat 'n mens gedwing word om te dink aan hoe jy Afrikaans deur oorreding kan bevorder in plaas van deur aandrang op taalregte."
  7. Bruin en swart mense moet nie bygesleep word nie, want vir hulle is dit soos om na 'n restaurant genooi te word en namens hulle te besluit wat van die spyskaart gekies moet word. (Dit is nou: stem vir Afrikaans, maar praat Afrikaans "op hierdie manier")
  8. "Verder: Aanvaar jy dat globalisering vir eers gekom het om te bly en dat Afrikaans nie met Engels kompeteer nie omdat Afrikaans 'n nisproduk is, moet 'n mens die gehalte van Engelse onderrig aan skole met hoofsaaklik Afrikaans as voertaal verbeter. Sorg dat dit eerstetaal-Engels is. Maak die Engels so puik dat ouers nie die behoefte voel om hul kinders na Engelse skole te stuur nie. Hierdie twee sake, inliglingstegnologie en Engels, sal in skole vir alle Afrikaanse gemeenskappe die hoogste prioriteit moet kry."

Dit is ook opvallend hoe elke liewe Afrikaanssprekende hoogleraar deesdae eenvoudig net skouers optrek oor Afrikaans. Maar ek hoop N.P. Van Wyk Louw se poltergees jaag hierdie hanskakies die see in, want het hy nie gesê nie: "Afrikaans moet alles kan bespreek, uit alle lande, uit alle tye - uit sy eie land en tyd wel eerste, maar uit al die ander ook"?

Op hul dae het Dr. Hennie Therblanche en kie (Genootskap vir die Handhawing van Afrikaans), en op tipiese Herstigte Nasionale Party-styl, 'n hele aggressiewe skryfnetwerk gehad wat elke moontlike organisasie of maatskappy of firma gepeper en gebombardeer het met briewe (en dit was nog in die jare voor e-pos-blokdienste, so jy moes die briefie maar oopmaak) - in die 1970's is die Afrikaanse etikette op die houers alleen aan hierdie mense te danke. Die Nasionale Party het aangevoer die kultuurleiers is nou alleen vir Afrikaans verantwoordelik - so, 'n gulde geleentheid vir die Hertzoggroep. Hierdie (ekstreme) mense laat die AltRight soos lafaards lyk - maatskappye (met Afrikanerbase) is in die openbaar gebraai, geteer en veer wat nie Afrikaans wou ondersteun nie. Aai, hoe kon ons daardie wonderlike dae van die skandpaal en brandstapels misloop? :)

Nog 'n teorie wat ek wil bespreek (eintlik het ek reeds): Dit sou nie in die eerste plek nodig gewees het om Engels met anderstaliges in Suid-Afrika te praat as Suid-Afrikaners mekaar se onderskeie tale geken het nie. Indien ‘n Afrikaanssprekende Xhosa magtig sou wees, is dit onnodig om Engels met ‘n Xhosasprekende te praat. Uit wedersydse respek sal ‘n Xhosa ook Afrikaans wil aanleer. Om boonop goeie nasiebou in ‘n multikulturele samelewing te verseker (deur mekaar se kulture van naderby te leer ken en te respekteer), behoort ‘n taal soos Xhosa vroeg-vroeg in die laerskool al aangeleer te word. Baie mooi wat teorie aanbetref. Die praktyk lyk wel bietjie anders; my vyftien heftige besware vermeld ek by: http://praag.co.za/?p=44347

Die Afrikaanse Taalraad gaan my seker vloek, maar ek voel vere oor hulle "meertaligheid". Hulle "meertaligheid" is hoogstens intra-provinsiaals (hoe benepe kan mens raak?) - my "veeltaligheid" is INTERnasionaal!

Die Volkstaat word dikwels ook as die laaste oplossing voorgehou, hoewel ek geensins kan insien hoe dieselfde patroon hom nie wéér gaan herhaal nie, soos ek uiteensit in Suidpunt: Volkstaat of outonomie alleen kan nie kunswerke lewer.

Ek het onlangs, in twee boeke uit die laat-laat-1960's, albei afgekom op "immigrasie". Die een was Die verkrampte aanslag deur Serfontein (1970) en die ander Huldigingsbundel P.J. Nienaber (1967).

_____________

Teorie: Tydens Apartheid (in die jaar 1967) is bereken dat Suid-Afrika 10 000 nuwe ekonomies-aktiewe blankes jaarliks nodig het, met ander woorde, 30 000 blanke mans, vroue en kinders moes jaarliks na Suid-Afrika trek. In 1965 was die bovermelde syfer 38 326. (Nienaber) Teoreties sou hierdie nuwe bloed (met hul deskundigheid) ook beteken dat meer siele vir Afrikaans gewen kon word om handjie by te sit.

Kritiek:

  • Die groeiende immigrante-aanvulling van die blanke gemeenskap het in die praktyk eerder die Engelse taalgemeenskap op die lange duur in al die lewensgebiede, asook die Engelse lewens- en wêreldbeskouing, versterk. (serfontein-43) Tussen 1951 en 1960 is meer as tweederdes van die immigrante vir die Engelse gemeenskap gewen (nienaber-96). Maar op pad na die 1970’s skakel negentig present van alle immigrante hulle by die Engelse deel van die Suid-Afrikaanse bevolking in. (serfontein-111) Daar is bereken die Engelse deel van die blanke bevolking sou teen 1991 die getalleoorwig behaal, en die Afrikaanse taal en kultuur verder in ‘n blik druk. (serfontein-112)
Tydens die Republiekwording het baie Afrikaners onder die wanindruk verkeer dat die kultuurstryd gewen is en dat ook die taalstryd verby is (serfontein-116). In 1965 was daar altesaam 10 251 immigrantekinders in Transvaalse skole (ongeveer 3 000 op hoërskool; 7 200 op laerskool), waarvan slegs 15% van alle immigrantekinders in Transvaalse skole by Afrikaansmediumskole ingeskryf was. Dus, onder hoërskoolleerlinge was 716 by Afrikaanse hoërskole ingeskryf, 1 863 by Engelse skole, 354 by parallelmediumskole en 46 by skole wat tot Standerd 8 skoolgee. 896 laerskoolleerlinge was by Afrikaanse skole ingeskryf, 5 604 in Engelse skole, 726 in parallelmediumskole en 46 in spesiale skole. In die 17de en 18de eeu het die Nederlandse bewindhebber ander volksgroepe soos die Franse Hugenote en die Duitsers geassimileer, waarmee hul taal op die lange duur Afrikaans geword het. Die nuwe aankomelinge in die 1960’s is byna uitsluitlik deur die Engelse bevolkingsgroep opgeneem. In die hoofsaaklik Engelse stede (soos Kaapstad, Durban, Johannesburg) het die immigrante verengels, op die platteland verafrikaans. Diegene wat in die 1960’s om burgerskap aansoek gedoen het, was slegs verplig om een van die twee amptelike tale te ken. Die meeste immigrante het Engels gekies, omdat dié taal internasionaal bekend is, maar ook omdat hulle meestal vooraf daarvan kennis gedra het.
Volgens ‘n opname in Mei 1967 was daar nagenoeg maar 500 immigrante (uit die bovermelde gros immigrante) wat Afrikaanse klasse aan tegniese kolleges en private onderrigsentra aan die Rand bygewoon het. Onder dié immigrante het die Duitsers die grootste belangstelling in Afrikaans getoon (wat die taal ook die maklikste onder die knie gekry het). Die Britse immigrante was die traagste om Afrikaans aan te leer. Nietemin was sowat die helfte van die immigrante wat as potensiële toevoeging tot die Engelse gemeenskap beskou kon word, nie Britte nie.(Nienaber-97)
Afrikaans het vir die immigrante geen kommersiële waarde nie. Engelssprekende Suid-Afrikaners voer aan Afrikaners is oor die algemeen “baie beleef” en slaan onmiddellik oor na Engels wanneer hulle agterkom dat hul met ‘n immigrant praat; daardeur sê die Afrikaners eintlik dat Afrikaans oorbodig is in Suid-Afrika. (Nienaber-97)
Die Afrikaner is dus aangeraai om vriendelik teenoor immigrante te wees, na hul huise uit te nooi, te sorg dat die buitelandse kinders ingeskakel word by die Afrikanerkultuurlewe en –hoërskole, maar bowenal, om hulle die taal te leer. Vyandigheid teenoor buitelanders sal geen potensiële sprekers wen nie. “Dit is en bly die Afrikaner se plig om van die immigrante Afrikaners te maak, en nie die Staat s’n nie”, sê P.J. Nienaber. (Nienaber-98)
Die konserwatiefste Afrikaners (wat later ondersteuners van die Herstigte Nasionale Party sou word) het na hierdie immigrante, wat geweier het om Afrikaans te leer, as “skuim” verwys. (Serfontein-112). Immigrante is ook “witmense met swart harte” (deur Albert Hertzog) genoem en ander ondersteuners van die H.N.P het die Portugese onomwonde “seekaffers” genoem (Serfontein-113). Teen 1969 het hulle aangevoer die Engelse immigrasie het ‘n rekord bereik, die Italiaanse en Portugese immigrante is besnoei, maar dat die vermeerdering van Duitsers nie veel gehelp het nie, aangesien die meeste verengels het (serfontein-113).
Die Hollanders en Duitse immigrante het ook nie altyd outomaties by die Afrikaanse gemeenskap ingeskakel nie. Soos bewys onder Kruger se Hollanders, was daar reeds diegene wat heeltemal verengels het, net soos onder van die Duitsers in Natal, spesifiek van die Natalse middelande.
Aan die ander kant vind van die Hollanders dit vreemd wanneer Afrikaners hulle in Engels aanspreek, soos ene W.D. Kranenburg dit stel:
Cquote1.svg

Ek is nou amper vyf maande in Suid-Afrika. Toe ek op die lughawe aankom, praal al die mense Engels met my. Ek begryp nie waarom hulle dit doen nie, want alle “Kasies” verstaan tog Afrikaans.

Cquote2.svg
Die Nasionale Party se taalbeleid het prakties beteken dat die Afrikaner (hoofsaaklik ‘n tweetalige wese) deurgaans Engels moes praat, soos aangehaal word uit Die Transvaler (18 Augustus 1967):
“Op die heel eerste dag [van die Natalse Kongres van die Nasionale Party] is heelwat meer Engels as Afrikaans in die kongres gepraat. Miskien nie heeltemal nodig gewees nie, want die getal Engelssprekende afgevaardigdes is ver in die minderheid. Maar dit is blykbaar daaraan toe te skryf dat Nasionaliste met Duits as huistaal en immigrante wat Engels beter kan gebruik as Afrikaans, hulle van Engels bedien. En dan natuurlik ons Afrikaners se natuurlike gewilligheid om ons verstaanbaar te wil maak deur liewer Engels te wil praat.” (Nienaber-105)
  • Maar ook heers daar, in dieselfde gees as by die Nieu-Amsterdamse goewerneur Willem Kieft van ouds, waar daar in sy stadjie van byna vyfhonderd mense (in die jaar 1643), wat later New York sou word, agttien verskillende tale gepraat is (volgens ‘n verslag van die Franse, Jesuïetiese sendeling, Isaac Jogues ), eerder die toegeeflikheid of selfs die wénslikheid dat die immigrante hul stamtale sou behou en nie verleer nie. Dit was eerder die aanwins van die verskeidenheid tale, eerder as die éénheid van taal, wat rede tot trots is. Ongelukkig sou die tyd leer dat die veeltalige stadjie in die toekoms heeltemal sou verengels onder die nuwe heerskappy. Ook Nederlands sou in die slag bly. (Frijhoff, W. 2010. Meertaligheid in de Gouden Eeuw: Een verkenning. Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen)

_____________

Moenie kom kommer nie - ek sal probeer om my eie PRAAG-artikels maar spaarsamig te gebruik. Maar dit gee jou min of meer die idee in watter wêreld die Afrikaanse akademici verval het: suiwer dagdromery sonder om krities oor hul idees na te dink. Suidpunt (kontak) 20:33, 10 September 2019 (UTC)

Ek hou baie van só 'n artikel. Ahoewel die konteks, waarin Afrikaans gepraat word, heelwat verskil van dié waarin Katalaans in Katalonië of Frans in Quebec 'n wêreldtaal (of 'n tweede wêreldtaal, wat Kanada betref) teruggedring het, is hierdie voorbeelde vir my interessant genoeg om oor 'n soortgelyke renaissance van Afrikaans te spekuleer. As ons retrospektiewe vergelykings wil maak, is die taalproses, waardeur Engels - as 'n sterk veranderde soort Kreoltaal - in Normandiese Engeland sy vroeëre status herwin het, ook van belang.
Die posisie van Frans in Quebec is aan demografiese tendense (hoë geboortesyfers en verstedeliking) te danke, maar ook aan doelgerigte wetgewing. So mag die provinsie sy eie immigrante kies en word kinders van immigrante gewoonlik in Fransmedium-skole onderig.
Katalonië ly nog onder die vloek van immigrasie - sonder buitelanders sou dit lankal sy onafhanklikheid verklaar het. Hoe dit ook al sy, Katalaans as die "taal van honde", soos Franco dit genoem het, het 'n merkwaardige herlewing beleef. En dít in 'n taalsituasie waar dit so sterk deur Kastilies verdring is dat baie Katalane dit nie meer vlot kon praat en hoegenaamd nie kon skryf nie.
In die konteks van Mediterreense Romaanse tale was ek altyd 'n voorstander van Latyn en Oksitaans as verpligte taalvakke - juis vanweë hul historiese rolle as oorkoepelende kultuurtale. Hier kom ons by die punt van 'n breër kulturele konteks of identiteit waarin Afrikaans geplaas moet word om aantreklik te word vir sy eie asook sprekers van ander tale.
Ek is nog besig om 'n hoofstuk oor fascistiese taalbeleid in die artikel oor Italiaans in te voeg. Mussolini & kie het streeksdialekte gestigmatiseer en taalsuiwering gepropageer - selfs buitelandse voorname vir kinders is verbied. Maar hul kulturele en ekonomiese beleid het die grondslag gevorm vir Italië se ekonomiese wonder(s) ná die Tweede Wêreldoorlog. Selfs al het die Christen-Demokrate die staatsapparaat in hul party geïntegreer om kommunisme te bestry. Naas die tradisie om liewer in familie-ondernemings te belê as om belasting te betaal - ahem - 'n klein probleempie wat mense tans nog pla. Nou ja, 'n bietjie staatskuld word altyd opgehoop. Maar dit was ongetwyfeld fascistiese ekonomiese stratege wat van Italië een van die voorste nywerheidslande ter wêreld gemaak het.
Of die netwerkstruktuur van Noord-Italiaanse familie-ondernemings 'n voorbeeld kan wees vir die doelgerigte ontwikkeling van 'n Afrikaanssprekende ekonomiese basis is moeilik om te bepaal. Maar globalisering sal nie noodsaaklik tot verengelsing lei nie - as florerende Afrikaanse sakebedrywe begin ontwikkel waarin anderssprekendes vrywillig sal aanpas. Al daardie oudstryders teen Apartheid, werklose jeugdiges, werklose ouer mense - sal hulle nie graag deelhê aan 'n ekonomiese suksesstorie nie? Selfs as dit Afrikaanssprekend is? As dit net hul menswaardigheid herstel? Gee aan hulle opleiding, mobiliteit, padveiligheid! In Afrikaans.
Dat Franssprekendes nie maklik in Afrikaans belangstel nie (ahem - wie beweer dit?), het juis te make met hul historiese en kulturele identiteit. Hulle het hul eie Afrika, apart van die Britte s'n (waarvan Suid-Afrika deel uitmaak). Hulle baklei natuurlik graag met Britte (gemeenskaplike geskiedenis, Honderdjarige Oorlog). Maar nie met Nederlanders nie. Hoekom ook al. Bowendien is die Franssprekende wêreld groot genoeg - selfs al is dit net metropolitaanse Frankryk. Hulle het kultuur én tegnologie. Soos Italië. Is hipermodern. En wonder net hoekom Amerikaanse klante altyd barok- en Rokoko-meubilering op hul superjagte wil hê (in plaas van ultramoderne Franse en Italiaanse ontwerpe?).
Ah, Noord-Italië! Die perfekte paradys - waar jou Franse familie glad niks teëkom wat hulle kan kritiseer nie... As ons 'n Afrikaanse kopie daarvan kan maak, sal dit 'n wenresep wees!
Voyageur (kontak) 21:32, 10 September 2019 (UTC)
O, jy bedoel die Irredentismo, ja - maar moenie van it:Croatizzazione vergeet nie: die Kroate het 'n snotklap hiervoor uitgedeel - byna net soos Duits in Tsjeggië geheel en al terugverdryf is.
Franco het ek êrens in Tuiste in eie taal (1980) deur Jaap Steyn raakgelees. Ongelukkig is my grootste kritiek teen Steyn se werk (ek moet nog Ons gaan 'n taal maak koop) dat hy nog baie steun op die Apartheidregering, wat Afrikaans nog kan red. Maar ons weet die NP het die blankedom voor oë gehad en nie etnisiteite nie. Vandag is ons geheel en al aan ons (en ons vriende) se inisiatief oorgelaat.
Oor daardie Franse wat nie Afrikaans wil leer nie: kyk, jy en SpesBona is uitsonderings. Maar vergelyk jy Google Trends se Esperanto en Afrikaans, trek Afrikaans duidelik aan die kortste ent in sowel Frankryk as Duitsland. Selfs al is Afrikaans meer vatbaar vir westerse denke en begrippe, is dit nie eksoties genoeg nie. Dit is boomskraaps. 'n Keuse tussen Swahili, Afrikaans en ander Afrikatale bring tot hierdie gutefrage-resultaat: Die volslae meerderheid verkies Swahili. Waarom?
- Ich war letztes Jahr in Namibia und alle haben Englisch mit mir geredet. Ich habe ein paar Ausdrücke Afrikaans gelernt, aber nur weil ich Spaß daran hatte, nicht weil ich es gebraucht hätte.
- Denke das sollte recht leicht zu erlernen sein. aber "afrikaans is dood" wie rapper jack parow sagen würde ;)
- Jeder, der Afrikaans kann, kann auch Englisch
- Afrikaans war die Sprache der Weißen und ist auch noch heute stark mit der Apartheid verknüpft
- Mit Afrikaans machst Du Dir keine Freude und auch kaum Freunde, dann sprich lieber Englisch, denn diese Sprache ist selbst in Südafrika sehr geläufig.
En kyk jy na Google Trends...
Hierdie politieke boikot van Afrikaans deur die Duitsers is maar net suiwer domastrantheid. Hoe wil jy nou Apartheid ontleed sonder om Afrikaans onder oë te kry? Dis nou nie asof die Duitsers ophou Duits leer het nie?
Oor daardie oudstryders teen Apartheid... daai lot is voor in die koor wat "Transformasie" aanbetref. As daar ook maar drie of vyf Xhosa-sprekendes is, hoe durf Afrikaans hierdie groepe uitsluit? Engels moet dit wees, al ken hulle dit ook hoe sleg. Dit is daardie tipiese "almal moet daaronder ly, sodat niemand bo die ander bevoordeel word nie". Crab mentality de luxe. Dit is gewoonlik ook net daardie "hoenderstront wat ghries word" (parvenu's, pasrykes), wat skielik 'n bestuurderspos kry en dan sy/haar stempeltjie van "verandering" wil afdruk.
Aan die ander kant: jy kry hierdie tipe wat halsstarrig net aan English-is-the-future vaskou en volstrek weier om met jou Afrikaans te praat. Ek groet altyd in Afrikaans en Engels om te kyk wat die persoon gaan maak. Onthou, waar ek bly is Afrikaans demografies in die meerderheid, al is al wat staatskantoor is hier slegs in Engels. Die DA het drietaligheid belowe, maar kyk ek na die Tshusong-sentrum hieronder, die een van Binnelandse Sake, is alles, met die uitsondering van die personeel wat Afrikaanssprekende bruin mense is, heeltemal Engels.
Nou goed - nou kry jy onder die Xhosa ook dié wat ambisieus is - en dit is hulle (seker een uit elke miljoen) wat jou aangenaam verras: die een oomblik praat hulle nog met die ander kassiere (hul stamgenote) in Xhosa, die volgende oomblik praat hulle met jou Afrikaans sonder aksent. Onthou, hulle het dus klaar 'n voorsprong bo die bruin mense wat ook, net soos die blanke, slegs Afrikaans en Engels magtig is. Ek glo hier speel die bruin mense (tussen wie hulle bly) 'n veel groter rol as die blanke by die taalaanleer. Suidpunt (kontak) 07:24, 11 September 2019 (UTC)
Jammer om hier in te druk, maar ek is net nuuskierig, hoe groet jy in "Afrikaans en Engels"? Een na die ander, of hoe? - Rooiratel (kontak) 08:02, 11 September 2019 (UTC)
Geen probleem - Dis "Goeiemôre, Good morning!" in 'n opgewekte luim (in een asemteug) aan die emosielose gesig oorkant die toonbank.Suidpunt (kontak) 08:21, 11 September 2019 (UTC)
Nog 'n halfuurtjie totdat 'n span halfgode 'n nuwe produk van 'n volgod-onderneming in 'n webinaar bekendstel… Tyd vir 'n kort antwoord.
Irredentismo was niks meer as 'n voetnota en tydelike verskynsel in die Italiaanse geskiedenis nie. Dis eerder die ongelooflike ekonomiese en politieke transformasie van Italië gedurende die 1950's en 1960's wat as voorbeeld vir ekonomiese en tegnologiese bemagtiging kan dien. Terwyl Duitsers, baie Franse en sommige Britte uit onkonde - of net omdat hulle arrogant is - 'n wanbegrip van Italië se politieke en ekonomiese stabiliteit en tegnologiese vordering het. Ook is daar ekonomies florerende administratiewe streke wat heeltemal twee- of selfs drietalig is, insluitende hul tersiêre instellings.
Die oudstryders, wat ek bedoel, is nie soseer die vetkatte nie, maar die gewone vrou en man op straat wie se aspirasies nie vervul is nie. Dit is my - persoonlike en subjektiewe - indruk dat hulle hoegenaamd nie vyandig gesind is teenoor Afrikaans nie. Voyageur (kontak) 08:40, 11 September 2019 (UTC)
Reg, dan dink ek is die Hollandse artikel oor Italië se eie Wirtschaftwunder nie te sleg nie. Maar dit is baie, hoe sal ek sê, effe sinies (c'est la vie). Ek het weer gehoor die verdeling tussen die "ryk" Noorde en die "lui" Suide is juis as gevolg van die doelbewuste magsentrering na die Noorde ná een of ander burgeroorlog; aldus, dis wat ek in Italiaanse intermezzi: reissketse (2016) deur André Pretorius gelees het.Suidpunt (kontak) 09:59, 11 September 2019 (UTC)
Die Nederlandse artikel is 'n bietjie oppervlakkig. Hulle noem nie die voordelige kontrakte wat die Italiaanse regering met buitelandse energieverskaffers gesluit het nie - energiepryse in Italië was blykbaar die laagstes in heel Wes-Europa. Die grondslag vir die ekonomiese wonder is al vroeër gelê, en dit was 'n groot onderneming - FIAT - wat hierby 'n leidende rol gespeel het. Die bydrae van KMO's tot die Duitse ekonomiese wonder mag ook nie onderskat word nie - al is daar nog 'n komponent wat as spesifiek Duits beskryf mag word, naamlik die netwerk van bestuurders, banke en groot ondernemings, naas elemente van 'n sosiale markekonomie waarin geskille tussen bestuurders en vakbonde op 'n meer pragmatiese manier besleg is (iets wat heeltemal ontbreek het in die Britse ekonomiese them and us-model).
Die jare ná die stigting van 'n Italiaanse eenheidstaat is inderdaad gekenmerk deur burgeroorloë (militêre optrede in die suide soos die Pontelandolfo-menseslagting wat deur sommige historici selfs as volksmoord in die suide beskryf word) en die Piëmontisering van die hele land - dit wil sê, die nasionalistiese beweging wat die vereniging van alle Italiaanse gebiede in 'n gemeenskaplike staat voorgestaan het was hoofsaaklik in dié streek gesetel en het 'n poging onderneem om sy administratiewe en politieke strukture op ander dele van die land af te dwing.
Wat die vergelyking tussen Noord en Suid betref, kry ons meestal dieselfde stereotipes en veronderstellings. Die feit is dat die suide se ekonomiese agterstand verder terugstrek as die omstrede tydperk vanaf die 1860's en nooit uitgewis kon word nie. Dit het al hoe groter geword namate die noorde buitengewone groei getoon het (met die laaste groot groeifase in Veneto in die nasleep van die laaste lira-devaluasie voor die toetreding tot die Eurosone). Klimatiese, sosiale, politieke en maatskaplike oorsake word dikwels as rede vir daardie agterstand aangevoer. Interessant genoeg was Veneto en Friuli, twee noordelike streke, vroeër self armehuise wat 'n baie groot persentasie van Italiaanse emigrante opgelewer het. Kort ná die Tweede Wêreldoorlog was die meeste Italianers bitter arm, maar die verskil tussen Lombardye en Piëmont aan die een en Veneto en Friuli aan die ander kant was ontsettend. In daai tydperk het mense byna hul hele inkomste aan kos bestee net om te kan oorleef - maar as ons hoor hoe weinig dit in die ooste was... Tans, nou dat mense welvarender is as die meeste ander Europeërs, danksy hul harde werk, raak hulle ongeduldig met die suide en die subsidies wat dit benodig. Hierin verskil Italië egter nie van ander Europese lande nie en kritici moet hul saak ook nie oordryf nie.
Waar Italië 'n voorbeeld kan wees, is die implementering van twee- of drietaligheid in alle sfere van die samelewing, insluitende tersiêre onderwysinstellings, soos in Suid-Tirol en Trentino. Kennis van albei of al drie betrokke tale - Duits, Italiaans en Ladinies - is verpligtend vir poste in die staatsdiens.
'n Goeie vraag wat so pas opgekom het - daar is een Afrikaanse skrywer wat aanspraak daarop kann maak dat sy boeke tot die wêreldliteratuur binne die genre van misdaadfiksie gereken mag word - Deon Meyer. As ons bekyk hoe sommige skrywers daarin geslaag het om mense se belangstelling te wek vir die plekke, landskappe en kookkuns waar die romans afspeel, wonder ek net hoekom 'n mens nie dieselfde sukses met Afrikaanse fiksie sal kan behaal nie?
Musiek, argitektuur en ontwerpkuns is verdere invalshoeke vir die bemarking van Afrikaans en Afrikaanse leefstyle. Ek het al Duitsers ontmoet wat na Fokofpolisiekar luister. Toerisme, wat op Afrikaanse bestemmings fokus, is 'n ander interessante veld. Hoe omstrede toerisme as ekonomiese sektor ook mag wees, verskaf dit nogtans 'n bron van inkomste aan mense. Kulturele toerisme met taalkursusse in Afrikaans sal moontlik ook aanklank vind. Al is dit nismarkte, is die teikenmarkte oorsee groot genoeg. Jy moet hulle aandag trek. Die bogenoemde gevalle, waar mense hulle beperk tot Engels as verkeerstaal, het net betrekking tot kommunikasie.
Voyageur (kontak) 10:23, 11 September 2019 (UTC)

Daardie vraag oor Deon Meyer het ek trouens al probeer beantwoord by Lys van gedrukte Afrikaans-vreemdtalige woordeboeke. Ek gaan eers die Suid-Afrikaanse denkrigting skets:

Cquote1.svg
  • Meestal is die (ingevoerde) Engelse vertaling van sowel internasionale fiksie as niefiksie in die vreemde tale vryelik op die mark en in die biblioteke beskikbaar. Omrede die meeste Afrikaanssprekendes die Engelse taal magtig is, word daar minder moeite gedoen om uit die bronteks self te vertaal. As voorbeeld sou 'n Afrikaanse leser makliker Jo Nesbø se werke in Engels lees as in Noors (waarvan die eksemplaar ten eerste duurder, en ten tweede moeiliker bekombaar is). Al lees die Afrikaanssprekende bv. The Leopard (oorspronklik: Panserhjerte), is dit geen waarborg dat die leser belang sou stel om Noors te lees of leer lees nie.
  • Omgekeerd kan dieselfde weer geld by bekende Afrikaanse werke, soos dié van die spanningverhaalskrywer Deon Meyer, wat reeds via die Engelse vertaling in ander vreemde doeltale vertaal is. Meyer se spanningromans was teen 2014 reeds in 27 tale vertaal. Meyer se boeke vaar die beste in Frankryk, waar 'n oplaag van Kobra van omtrent 50 000 vir die eerste druk beplan is. Maar, stel die Taalgenoot: "Die enigste ander tale waar die vertalings regstreeks uit Afrikaans is, is Duits, Noorweegs, en Nederlands". Die doeltale is dikwels binne "volkslande" geleë wat doelbewus die invoer van Engelse werke op die openbare mark verlangsaam om die eie taal te bevorder. Nietemin kan bronteksgetrouheid juis 'n groter aanvraag na Afrikaans-vreemdtalige woordeboeke stimuleer. Daar is byvoorbeeld al foute begaan met die Franse vertaling uit die Engelse vertaling van Breyten Breytenbach se 'Die Man met die Kop' in die bundel Mouroir wat oorspronklik Afrikaans is. Ou gabba is na die Engels china vertaal, wat in Frans letterlik vertaal is met porcelaine[3] Selfs in vertalings uit Afrikaans na Nederlands glip daar ook gereeld vertaalfoute in. So skryf Martie Preller Ons het baie in bome geklim, groot akkerbome, perskebome en appelkoosbome, wat vertaal word: We klommen veel in bomen. Grote bomen op het veld, perzikbomen en abrikozenbomen.[4] Die "akker" (vergelyk die Engels acorn, verouderde Nederlands aker, Platduits ecker, maar ook die Gotiese "akran" (vrug[te])) is verwar met die oppervlakte; die korrekte vertaling sou wees grote eiken of grote eikenbomen.
  • Tans, weens die tekort aan goeie tweetalige woordeboeke, word daar eenvoudig gewend na 'n groter taal waarin die romans reeds verskyn het of in vertaal is (en die vertalers deeglik ken), soos Engels.
  • Agaat (deur Marlene van Niekerk) se verkope in Swede was hoër as in Suid-Afrika (30 000 Sweedse eksemplare sedert 2012–2014; teenoor 14 000 Afrikaanse eksemplare sedert 2004–2014), wat wel toon dat vertalings uit Afrikaans finansiële voordeel kan bied. In Suid-Afrika vaar die verkope van vertalings van die Afrikaanse romans egter sleg. Wat niefiksie betref, word daar selde uit Afrikaans vir die oorsese mark deur NB-uitgewers vertaal.[5]
  • Die teendeel is egter ook waar: Sowel Nicol Stassen as Melt Myburgh meen om 'n boek in Engels te skryf met die oog op die buitelandse mark, waarborg nie baie geld of sukses nie. Melt Myburgh van Penguin Random House voer aan: "Ons sal dikwels 'n niefiksietitel tegelyk in Engels en Afrikaans publiseer. Boeke wat in Engels verskyn, vind nie noodwendig nie, en eintlik relatief selde, 'n tuiste in die buitelandse mark, omdat die markte en hul lesers se smake so dramaties verskil. Dikwels maak mense die fout om te dink as hul boeke in Engels is, gaan die buitelandse mark daarvoor val. Niks is verder van die waarheid nie." Een sprekende voorbeeld is Carol Campbell se My Children Have Faces (2013) by Umuzi was ook as Karretjiemense (2013) verskyn het. Volgens Campbell self was daar teen die einde van 2015 maar omtrent 800 eksemplare van My Children Have Faces in die oorspronklike Engels verkoop, terwyl in dieselfde tyd 12 000 Afrikaans vertaalde kopieë van die hand gesit is. Volgens Nicol Stassen, uitgewershoof van Protea Boeke, gaan die vertalings ook dikwels gepaard met ander faktore soos gehalte, bekendheid van die boek, leserssmaak, faktore en vraagstukke waarmee die lesers hulle kan identifiseer of die bekendheid van die skrywer (en vertaler), asook in hoeveel tale 'n boek reeds vertaal is.


Cquote2.svg

Reg. Ek kon netsowel Jules Verne as voorbeeld gebruik het. Die meeste Afrikaanse kinders (dié wat nog sy boeke lees) sal waarskynlik die Engelse of (as hulle regtig gelukkig is) die Afrikaanse boek teëgekom het. Die meeste sou nie die behoefte hê om Frans te leer nie. Ek kon op Librivox my ure verwyl met Bart de Leeuw se Hollandse voorlesing van Reis naar het middelpunt der aarde. Wanneer jy egter Voyage au centre de la Terre vir die eerste maal hoor en lees (as jy werklik die moeite in die eerste plek sou doen om die oorspronklike teks in die hande te kry), hou jou oë glad nie by die voorlesing deur Emi nie.

Onthou, ek luister ook Tomb Raider-speletjies The Matrix, Paw Patrol, Batman en ander doelbewus in ander tale, omdat ek weet ek moet. Batman: Tales of the Dark Knight klink beter in Frans, veral by die polisievrou (of dalk pas film noir net beter by Frans?).

Jou gewone Afrikaanssprekende is seker nie eens bewus dat daar oorklankings bestaan nie. Ek probeer my indink in 'n wêreld, soos Duits en Frans, wat om elke hoek en draai is (en oorversadig is van inligting); ek glo nie daar is "'n behoefte" om Afrikaans te ken nie; want hulle weet nie wat om te vind nie. Of word so toegegooi van hul eie werke; ek bedoel, as ek my so lank kan besighou met Afrikaanse boeke, hoeveel te meer nie jou Fransman in die Paryse biblioteke nie? (Ek wonder net waarom die Franse Wikipedia se standaard nie die peil van die Duitsers s'n ewenaar nie)

Maar tog, hoe "voel" hierdie groepe teenoor vertaalde/oorgeklankte werke? Raak hulle ewe nostalgies oor werke wat nie eens hulle s'n is nie (ja, Suidpunt! Want Amerikaners huil snot en trane oor oorgeklankte Japannese anime, wat ook nie hulle s'n is nie!).

En ook by Jaumann ('n Duitser wat 'n fiksieboek oor Suid-Afrika geskryf het waarin die bose Afrikaner weer verskyn), word die glossarium agter gedruk. Hoeveel van hierdie boeke egter verkoop is, weet ek nie.

Anders as waarop ek gehoop het, vind ek dit eintlik moeilik om jou tipiese Duitser se gedagtegang te peil. Jou Afrikaner sal gewoonlik:

1) of belangstel in die goed wat hy oor die radio/nuus hoor of lees
2) met hom fisies gebeur
3) of wat akademies aan hom voorgeskryf en verlang word

Tog - op Bonnievale (van alle plekke!) het ek verlede Donderdag 'n Dansk-Engelsk Teknisk Ordbog (J.Fr Clausens Forlag, 1957) gekoop. Hoe, wie, waar dit gebruik is, weet ek nie.

Wat jou toerisme betref: die Afrikaanse Taalmonument in die Paarl trek beslis buitelandse besoekers (jy kan dit ook nie miskyk nie). En by die Hugenotemonument het ek in lewende lywe twee buitelanders ('n man en blonde vrou, ek kon sweer hulle was Frans) gesien - dit was seker 10 jaar gelede.Suidpunt (kontak) 16:29, 11 September 2019 (UTC)

Oorklanking (weer...)[wysig bron]

Hallo, ek het vandag die "oorklanking" gedoen, en benodig jou hulp.


Vraag Nommer 1

Sal jy asseblief kyk of my Totally Spies-Frans reg was onder #Media? En sommer of my interpretasie van Jungle Book Shōnen Mowgli reg was?

Terloops, ek het eers gedog ek is die enigste mens ter wêreld wat dink die nuutste Duitse oorklankings van Paw Patrol is goor, maar toe ek Amazon.de oopmaak - is dit eintlik verbasend dat 'n sekere petisie so min aandag kry. Regtig, vroeër het ek die Duitse oorklanking beter as die Nederlands beskou - vandag is die rolle sonder twyfel omgeruil. Dis genoeg rede om 'n weerstandsbeweging op die been te bring!


Vraag Nommer 2

Dan hierso is iets baie onduidelik gestel. Daar staan (rakende M-Net):

Cquote1.svg

Omdat daar hoofsaaklik Engels uitgesaai is, het heelwat klagtes hieroor in die Afrikaanse pers verskyn, met die gevolg dat daar in 1988 met die oorklanking van programme begin is. Volgens Steyn is dit egter in 1990 "stil-stil" gestaak. In 1993 was die Afrikaanse aanbod ongeveer 2%, terwyl die lisensievoorwaardes 'n teiken van 40% gestel het.

Cquote2.svg

Bedoelende wat? Dit is waarom ek Jaap Steyn se boek in die hande moet kry. Beteken dit nou: eers as jou Afrikaanse kykertal 40% uitmaak, moet jy begin oorklank? Dit was 1993, in die jare van Apartheid-tweetaligheid. Dit wys jou hoe baie was nog tevrede met die SAUK (en die skottelpryse was nie goedkoop nie). KykNET het teen 2009 omtrent 1,8 miljoen kykers gehad, staan daar net mooi in die volgende paragraaf. Kan jy glo daar was 'n tydperk toe ons die Skottel-tydskrif in Afrikaans gekry het? En skielik kry ons slegs 'n Engelse een. (Wanneer Afrikaans verdwyn, soos met MXit, moet jy weet dit is die begin van die einde). En toe êrens stop dit in 2014 (of later) sommer heeltemal; jammer vir die ou ooms en tannies wat nie toegang tot die internet het nie. Nou hoor ek Multichoice het gebruikers vanaf Januarie 2019 gesê hulle gaan die laaste gedrukte kopieë staak. Nou wonder mens: as die wisselkoers R1 = $1 was (en die programme goedkoop ingevoer kon word), sou ons vandag steeds ons tydskriffie gesien het?

Die antwoord is nee.

Interessante forum: Blykbaar blameer Multichoice vir Netflix vir hul dalende getalle, en daarom hou die pryse aan met klim! Wag net totdat Google TV hulle televisiereekse oopmaak... ;) Wat vir my dus so snaaks is: juis die Afrikaanse kliënte wat maar elke maand betaal omdat hulle Afrikaanse programme wil sien ("local content") is eintlik maar net besig om 'n kwynende kerk te befonds. My ouers kyk maar DStv, terwyl ek by winkels rondgrawe vir spotgoedkoop DVD's (dit spyt my, maar die enigste volwasse films op my rak wat in Afrikaans geskiet is, se draaiboeke is almal geskryf deur Leon van Nierop; asook Stilte - die aartsvyand van Wolwedans in die skemer op die kringloop).

Ek het nooit gedink hoe maklik alles kan verdwyn nie. Toe MXit as gevolg van Whatsapp verdwyn, het ek gedink dit is erg. Maar noudat die hele Multichoice hoegenaamd prysgewys nie meer by Netflix kan byhou nie... en al daardie argiewe en DVD's wat geskiet en in Musica verkoop is... Miskien moet ons net gewoond raak waaraan julle in Duitsland gewoond is. Soos ek dit verstaan het Amazon.de sy eie rolprentnetwerk met Amazon Prime... wat het julle nog als in Duitsland? (Terloops, baie van die kinderreekse (oorgeklank in Duits) is gratis op YouTube te sien, nou wel nie in HD nie, maar nogtans!)

As jy wil weet wat ons in Suid-Afrika het: Kyk maar na die vierkantjies bo.
Vraag Nommer 3

Moet ek die volgende byvoeg?

  • "'n Taal, selfs so groot soos Duits en Frans, beskik nie oor genoeg akteurs om al die media te dek nie. Dit bring mee dat mens gereeld dieselfde stemme hoor opduik op die vreemdste plekke."

Ek bedoel nou hier soos Shadow of the Tomb Raider, waar die Hoofvrou se seun dieselfde stem het as Kion van Die Garde der Löwen (naamlik Oliver Szerkus). Gereeld hoor ek ook Lady Integra Hellsing (Simone Brahmann) se stem ronddartel (of, iemand wat baie soos sy klink). En selfs nou die dag weer hoor ek sowaar as vet Franziska Pigulla se stem in Tomb Raider Legend - sy vertolk die rol van 'n swart vrou. Ek sal haar stem uitken soos 'n skaaplammer sy moer hoor blêr tussen die kudde. (Let`s Play Tomb Raider Legend ohne Kommentar #03 Trip in die Vergangenheit 5:33).

Hoe erg dink jy sou dit gaan in Holland? (Met 'n kwart van die totale Duitse bevolking?)

Vraag Nommer 4

Het jy nog enige ander kommentaar of kritiek wat mens kan byvoeg (as jy in die verbygang lees) betreffende oorklanking? Het jy miskien Franse of Italiaanse voorbeelde wat nou regtig opspraakwekkend is? Terloops, ek het jou Moonraker-voorbeeld van 2017 toegevoeg, baie dankie. Dit lyk my selfs die eenvoudigste gesprekke het deesdae ontsaglike waarde. Suidpunt (kontak) 17:43, 18 September 2019 (UTC)

Vraag Nommer 1
Lyk alles reg vir my.
Vraag Nommer 2
Gelukkig kan ek my Britse en Franse TV-programme saamneem na Duitsland en Italië (daar is ook 'n verskeidenheid Amerikaanse kanale beskikbaar). Ek hou van Britse dokumentêr-programme, en aanbieders soos Peter Ackroyd, Neil Oliver, Andrew Marr, Francesco da Mosto en ander (het ook die meeste van hul programme op DVD en Blu-ray gekoop).
Ek beperk my kommentaar tot Duitse televisie. Die aanbod is net so groot as in die VK. Ek hou nie baie van privaat kanale nie en sal ook nie daarvoor wil betaal nie. My gunstelingkanaal is ARTE TV (tweetalig in Frans en Duits) met programme wat gewoonlik van baie hoë gehalte is. Ek koop ook gereeld die TV-joernaal wat hulle uitgee. Het julle in Suid-Afrika moontlik toegang tot ARTE se mediateek of regstreekse uitsendings, of is toegang beperk tot Frankryk en Duitsland (afhangende van lisensies en regte)? Kyk hier: arte.tv. Net soos in die VK is daar ook openbare streekskanale met dokumentêrs en interessante plaaslike inhoud - vir Noord-, Wes-, Suidwes-, Oos- en Suidoos-Duitsland asook Beiere, Hesse en Saarland. Die aantal kanale, wat ontvang kan word, hang af van die ontvangstegnologie - IPTV, terrestrieel, kabel of satelliet. Ek ontvang tientalle Britse en Amerikaanse kanale per IPTV en 'n twintigtal openbare Duitse of beide openbare en privaat kanale per DVB-T2 (of Freeview in die VK) en honderde per satelliet (afhangende van die plek waar ek uithang… ;)
Die gewildste rolprentnetwerke, wat in Europa beskikbaar is, is Netflix, Amazon Prime, Maxdome, Spotify en Tidal. 'n Ware vloedgolf van nuwe netwerke is tans besig om tot die mark toe te tree, waaronder Apple TV+, Disney, HBO en die RTL Group se TV Now. Die meeste TV-kanale het hul eie mediateke. Daar is Virgin Media TV On Demand. Soms is daar ook eksklusiewe inhoud beskikbaar via TV- en Blu-rayer-platforms. So het een van my spelers toegang tot mediateke uit heel Europa (naas sy nuttige aanpasbare streekskode vir my versameling Amerikaanse DVD's).
Nogtans gee ek steeds die voorkeur aan fisiese media soos UHD-Blu-ray en Blu-ray - ek het in gesofistikeerde hardeware belê wat die bes moontlike video- en oudiogehalte bied.
Vraag Nommer 3
Oorklanking bly beperk tot die groter Europese tale. In Nederland of Litaue kry jy dus net onderskrifte as buitelandse programme uitgesaai word. Oorklankers is altyd vryskutwerkers - dit is meestal 'n ekstra inkomste vir akteurs (wat eweneens vryskutwerk verrig, maar gewoonlik die enigstes is wat die nodige professionele opleiding ontvang het). Van die grootste Duitse oorklankateljees is in Berlyn en Potsdam gesetel - soos hierdie een: Berliner Synchron GmbH. Hier kry die groot Hollywoodsterre dan hul Duitse "stem" - gewoonlik steeds dieselfde aktrise of akteur. Interessant genoeg is daar geen oorklankateljees in die VSA nie - behalwe vir tekenrolprente en animasiefilms. Dus sal jy ook nouliks akteurs vind wat buitelandse stemklankbane lipsinchroon sou kan oorklank.
Tans is daar 'n tekort aan oorklankers in groter Europese lande weens die vloed van nuwe Amerikaanse betaalkanale (Netflix, Google, Apple, Amazon). Ek onthou nog die tariewe. Jy verdien tussen €3 en €8 of €10 per take (no matter what the actor does - speak or fart - maksimaal tien sekondes), en tussen €60 of €150/200 as basisvergoeding (per dag). Vir 'n hele Hollywood-fliek ontvang die oorklanker tussen €1700 en - in enkele gevalle - €4000.
Vraag Nommer 4
Naas Moonraker is daar - sover ek kan onthou - nog een Britse televisiereeks uit die 1970's wat op die Duitse mark besondere sukses behaal het danksy die Duitse oorklanking met sy grappige gesprekke en uitdrukkings - The Persuaders (waarin Roger Moore en Tony Curtis die hoofrolle vertolk het).
Voyageur (kontak) 21:34, 18 September 2019 (UTC)
Dankie. Ek het nog een laaste vraag: ons almal sien Nederland, Denemarke, Noorweë, Swede en Finland verkies om bykans geen volwasse film oor te klank nie - daarvoor is onderskrifte mos daar. Nie uit Duits nie, nie uit Frans nie, nie uit Engels nie - uit geen taal nie.
Maar wat nou van die Oosbloklande? Gedurig kry ek oorklankings op die ingevoerde DVD's (wat Suid-Afrika meestal uit Italië invoer!) in Pools (60 miljoen mense), Hongaars (14,5 miljoen), Tsjeggies (12 miljoen) [onder andere Life of Pie, Terminator 3 - nie juis kinderflieks nie] en Turks (79 miljoen)... waarom? Goed, Pole en Turkye sal ek nog verskoon. Maar dis nou nie juis asof hierdie lande so ekonomies goed vaar soos Wes-Europa nie. Wat ek bedoel: as oorklanking dan so duur is, dan moet hierdie oorklankings (en onthou, in Hollywood kom daar seker 600 films per jaar uit (en dis nog voor ander produksies op Netflix) - en as al hierdie films oorgeklank moet word) 'n aansienlike hap neem uit die jaarlikse staatsbegroting? Suidpunt (kontak) 16:09, 19 September 2019 (UTC)
As rolprente en TV-reekse in daardie lande oorgeklank word, dan gewoonlik deur privaat ateljees. Poolse en Litause "oorklankings" op televisie word dikwels beperk tot een spreker wat die hele vertaalde teks lees. Voyageur (kontak) 16:22, 19 September 2019 (UTC)
🤦 Verskriklik. Suidpunt (kontak) 16:33, 19 September 2019 (UTC)

Reminder: Community Insights Survey[wysig bron]

RMaung (WMF) 18:57, 20 September 2019 (UTC)

Skryfweek Maandag, 23 September 2019 – Sondag, 29 September 2019[wysig bron]

Hallo, Voyageur, onthou asb. om onderwerpe te nomineer vir volgende week se skryfweek! Namibië loop tans voor, met Indonesië in die tweede plek! – K175 (gesels met my | my bydraes) 16:30, 22 September 2019 (UTC)

Die Duitse Wikipedia se techno-verkramptheid en die daling van bydraers?[wysig bron]

Hallo Voyageur en nogmaals dankie vir al jou wenke

Soos jy weet is ek voortdurend op soek na kritiek van voorstelle om Afrikaans te bevorder, en nou het dit Wikipedia te beurt geval. Afgesien van al my eie goed by my PRAAG-artikel, het ek ook afgekom op 'n Switserse handelsblad met die artikel Warum immer weniger Leute bei Wikipedia mitmachen. Kyk, ons albei is nou terdeë bewus van die Duitse Wikipedia wat 'n vryval beleef aan bydraers. Maar hierdie tydskrifartikel van Gabriel Knupfer (24.06.2015) het 'n baie interessante siening: omrede die modernisme mense meer beweeglik maak (ag, soos die naam Voyageur maar te goed weet!) is mense meer geneig om maklike draagbare toestelle te gebruik. Nie dat ek 'n voorliefde vir tablette (toestelle aan baie lelike eksentrieke techno tannies ens.) het nie, maar nou gebruik mense hul slimfone - wat beweeglikheid en die lees met 4G vergemaklik in 'n sneltrein, maar wysiging bemoeilik. Nou lees ek - en hierdie artikel is in 2015 geskryf - die Duitse Wikipedia het in 2014 reeds versuim om soos die Afrikaanse Wikipedia enige infrastruktuur-veranderinge te ondergaan wat bydraes sou vergemaklik. Ek praat nou van daardie "Wysig" (visuele redigeerder) vs. "Wysig bron" (bron-redigeerder). Maar kan dit werklik die enigste rede wees? Op die gewone webwerf soek jy verniet na die visuele redigeerder. Maar ek het pas https://de.m.wikipedia.org/wiki/Lateinunterricht besoek en tog, ook hierdie mobiele formaat gebruik die visuele én bron-redigeerder.

Ek het weer 'n idee die meeste bedraers is bejaardes wat een na die ander gaan. Ek twyfel of dit die simptoom is van inligtingoorversadiging. Dan het ek ook gelees van die ou politieke verdraagsaamheid wat ontbreek (veral daardie 2-uur-lange YouTube-dokumentêr Die dunkle Seite der Wikipedia), die feit dat outjies soos ek se "pogings" gestol word sodat iemand dit eers moet kontroleer...

Maar in elk geval: ek weet in elk geval nie hoe mens via jou foon wil bydra nie - maak nie saak watter Word-vriendelike argitektuur jy gebruik nie - 'n mens kan skaars na behore tik! En ek werk met hordes .pdfs waarvoor ek twee 17"-skerms nodig het.

Dan nog iets. As jy 'n woordeboek vir Italiaans of watter taal wil koop: watter taal gebruik of verkies jy? Duits-Italiaans, Frans-Italiaans, Engels-Italiaans? Of maak dit nie saak nie? Vir my persoonlik is die Nederlands eersteklas, gevolg deur 'n tweede Duitse een sou daar valse vriende insluip. Suidpunt (kontak) 18:47, 2 Oktober 2019 (UTC)

Die bewerking van artikels met mobiele toestelle is inderdaad 'n uitdaging. Ek het tans 'n Android-slimfoon, 'n Windows Mobile-foon, 'n Android-tablet en 'n iPad, 'n Windows Vista- en twee Windows 10-skootekenaars, twee Windows-tafelrekenaars en 'n Mac Mini ter beskikking. Danksy Bluetooth-sleutelborde is dit teoreties moontlik om ook met kleiner toestelle bydraes te maak, maar die probleem begin byvoorbeeld op ons iPads reeds met die speltoetser wat Engels (moet) bly en Afrikaanse woorde gereeld deur iets anders vervang. Met die nuwe iPadOS 13.1.1 het Apple-programmeerders nou eindelik 'n oogvriendelike lettertipe beskikbaar gestel - iets wat Microsoft al baie maande gelede met die opdatering van die Microsoft Edge-webblaaier gedoen het. Ek het enkele weke nog met 'n Apple-medewerker gesels oor hierdie vraagstuk wat my gepla het wanneer ek wysigings in artikels met die Safari-webblaaier aangebring het.
Die tabletmark het intussen 'n bietjie begin krimp, maar ek sien potensiaal met die iPad, iPad Pro- en Samsung se Galaxy Tab S4, S5e en S6-reekse. Danksy Samsung se DeX-koppelvlak en USB-C-poorte kan die drie laasgenoemde tablette maklik by groter skerms ingeprop word en saam met 'n sleutelbord as Wikipedia-hardeware dien. Selfs die grafiese Android-koppelvlak word aangepas vir die groter skerms. Daarnaas kan eBoek-sagteware maklik op tablette geïnstalleer word - so kan 'n mens elektroniese bronne gebruik vir artikels. Samsung se S Pen en Apple se Pencil is ander innovasies waarvan ek baie hou. My Treviso-artikel is een van my iPad-bydraes wat eers nog vir groter skerms aangepas moet word (my Mac Mini het 'n groot 4K-skerm waar die uitleg nog nie optimaal vertoon nie).
Ek weet nie of die groter persentasie mobiele toestelle werklik die hoofrede kan wees vir krimpende getalle bydraers nie. Ek vrees die aanhangers van die vrye sagtewarekamp is verdeel in tenminste twee groeperings waarvan een 'n politieke agenda het waarmee ek nie saamstem nie - en wat ook baie dogmaties is oor bepaalde dinge. Die ongegronde aanvalle op die Kerk van Sciëntologie is een van my gunstelingvoorbeelde. Die Kerk het volgens my die regte stap onderneem deur op te tree teen Wikipedia-bydraers wat die ensiklopedie misbruik het om leuens en propaganda te versprei - deur die kopiereg op Sciëntologiese tekste af te dwing wat vir die veldtogte misbruik is. Ons Afrikaanse Sciëntologie-artikel is een van min Wikipedia-inskrywings oor hierdie onderwerp wat aan Wikipedia se eie riglyne (en Italiaanse wetgewing) voldoen.
Ek werk ook graag met die hele spektrum van Italiaanse politieke groeperings saam, of hulle nou neofascisties, sentristies of linksgesind is, en ondervind nooit enige probleem daarmee nie.
Wat Italiaans-woordeboeke betref, gee ek tans die voorkeur aan my Collins Italian Dictionary Complete and Unabridged: For Advanced Learners and Professionals. Engels is naas Italiaans by verre die belangrikste taal waarin publikasies in akademiese velde soos Venesiaanse studies gepubliseer word. Daarnas het ek kleiner Italiano-Veneto-woordeboeke vir Venesiaanse terme. Ek sal moontlik nog 'n groter Veneto- en 'n groot Italiaans-Duitse woordeboek by LaFeltrinelli koop omdat ek naas Italiaans-Engels-dubbelmedium- ook Italiaans-Duits-dubbelmedium-werk moet verrig (onontbeerlik vir Suid-Tirol en Oostenryk). Oostenrykers is weens die geografiese nabyheid van die land in elk geval die grootste en belangrikste groep Duitssprekendes waarmee ek te doen kry. Suid-Tirolers mag daarnaas ook aanspraak maak op korrekte Duitse vertalings. Ek doen moeite om hulle altyd tevrede te stel, ook omdat ek baie belang in die kulturele en argitektoniese geskiedenis van Suid-Tirol stel.
Frans-Italiaanse woordeboeke is ook op my lys, siende dat ouer generasies van Italianers dikwels eerder Frans as Engels magtig is. Ek het nog min ervaring met die amptelik tweetalige Aostavallei. Die getal Franssprekendes daar is sekerlik klein in vergelyking met Duitssprekendes in Suid-Tirol.
Voyageur (kontak) 19:42, 2 Oktober 2019 (UTC)
Dankie, ek sal die probleem beslis by die kritiek voeg. Terloops: hoe jy al jou kontrepsies verby die doeane stoot, sal net jy weet...
Daardie Collins Unabridged is fantasties hoor (die nuwes se papier is net 'n bietjie te dun na my smaak, 'n mens kan vis-en-tjips daarmee toedraai) - jy is gelukkig om die Italiaans in die hande te kry, want by takealot.com in Suid-Afrika is dit heeltemal uitverkoop. Ek het die 1980-weergawes van sowel die Frans as Duits (die papier is nog dik), asook die allernuutste Frans (Collins Le Robert Unabridged, 2016) en Duitse weergawes wat ek gekoop het nog voordat ons Rand lelik geduik het. Ek het vir my Franse woordeboek nog R 679.00 betaal (30 Mei 2017) - toe ek laas gekyk het, het hy oor 'n duisend Rand beloop! Op die oomblik gebruik ek maar dié uit die 1980's eerste (as ek nie tevrede voel met Reverso.net of Kramer's Fransch-Nederlansch nie), want ek is maar baie heilig op daardie nuwes. Suidpunt (kontak) 20:40, 2 Oktober 2019 (UTC)
Daar is gelukkig geen doeane-kontroles nie - behalwe as jy meer as €10 000 in kontant wil saamneem (daardie groot bedrae moet by die doeanebeamptes aangemeld word). Ek verlaat die Italiaanse lughawe-terminaal gewoonlik binne vyf of tien minute. Hulle is die vinnigstes - daar is ook geen paspoort-kontroles nie (alhoewel die Italiaanse grenspolisie natuurlik die reg het om die identiteit van EU- en nie-EU-burgers te eniger tyd vas te stel).
Die laaste en enigste uitdaging, wat daar nog bestaan, is Trenitalia se gewoonte om die platvorm vir treine tussen Venezia Santa Lucia en Treviso Centrale in die laaste vyftien of twintig minute, voordat die trein vertrek, nog te wysig. Jy is oortuig jy het 'n gerieflike plekkie verower, begin te lees en jou mobiele toestelle te laai - dan kom Trenitalia-medewerkers die trein binne en stuur jou na 'n ander binario... (The hazards of terminus stations…)
Voyageur (kontak) 20:52, 2 Oktober 2019 (UTC)

Ek het vanaand Spesiaal:ContentTranslationStats vir die eerste keer ontdek en ek weet nie wat ek hiervan moet maak nie.

Ons het uit die volgende tale glo vertaal (2081):

1 695 English
170 Nederlands
162 Deutsch
14 Simple English
8 español
6 français
4 italiano
4 português
2 Bahasa Indonesia
2 íslenska
2 norsk (bokmål)
2 Sesotho sa Leboa
1 العربية
1 galego
1 ગુજરાતી
1 norsk (nynorsk)
1 ਪੰਜਾਬੀ
1 română
1 русский
1 shqip
1 svenska
1 اردو

Weet jy, ek het eers gedink dit is slegs die Content Translator Tool wat alles merk - maar nou dink ek aan iets anders: daardie vertaal-sjabloon wat ons altyd onderaan heg: "Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Franse Wikipedia vertaal." Ek het immers al self Gedierte van Gévaudan, Lewensiklus van die tier en Javaanse tier vertaal en die sjabloon onderaan toegevoeg. O, en ek sien ek het ook Boukuns van Réunion vertaal en Rooiratel het Ain 'n sjabloon toegevoeg. Fantasties: maar waar is die sesde? Ek het dit nie met my Deense artikels uit 2012 gedoen nie. Maar... wérklik? Wie het uit Yslands presies wat vertaal?

En wie vertaal uit Afrikaans (54)?

19 English
8 Nederlands
5 Sesotho sa Leboa
3 català
3 Esperanto
3 isiXhosa
2 español
2 galego
2 Sesotho
1 Hawai`i
1 ਪੰਜਾਬੀ
1 русский
1 සිංහල
1 Setswana
1 Türkçe
1 isiZulu

Ek weet van slegs één vertaling uit Afrikaans in Hollands: dit is Johannes Meintjes wat deur Gebruiker:Jcwf vertaal is.

Wat my opval is hoe min die Duitsers vertaal. Ek dink ek moet seker vuurwerke afskiet: "Mooi so!" Want dit is vir my pateties as mens kyk na die Spaans es:Pishtaco en mens vergelyk dit met die Duits de:Pishtaku. Wat is die verskil? Die Spaanssprekendes, wat die voorreg het om op die drumpel van die Inka-beskawing te bly, vertaal hul werk uit Engels! Die Duitser wat die oorspronklike literêre navorsing gaan doen het, het weer tussen die Inkas gaan kuier, self die taal aangeleer, self die navorsing gaan doen, self die artikel geskryf. Verbaas dit mens dus dat Duits die 5de mees vertaalde ensiklopedie tans is? 10 560 artikels is vertaal (Naas: Engels, Spaans, Russies en Frans). Hoeveel het die Duitse Wikipedia self vertaal? Maar net 4 187, en dis minder as Nederlands se 4 906!

So wat het ek vanaand hieruit geleer? Suidpunt, hou maar liewers op om te vertaal!Suidpunt (kontak) 20:19, 3 Oktober 2019 (UTC)

Ek geniet dit om artikels te skep wat meer of min as 'n samevatting van die belangrikste publikasies oor die betrokke vakgebied of onderwerp kwalifiseer. Dit behels natuurlik ook altyd vertaalwerk. Die gehalte van Wikipedia-artikels hang af van die bronliteratuur wat bydraers raadpleeg en hul vermoë om dit in 'n ensiklopediese inskrywing te omskep. Voyageur (kontak) 20:46, 3 Oktober 2019 (UTC)

Reminder: Community Insights Survey[wysig bron]

RMaung (WMF) 15:28, 4 Oktober 2019 (UTC)

Swansea[wysig bron]

Voya, ek vertrou dit gaan goed! Kan jy dalk so 'n bietjie loer na bogenoemde? Dit is eintliknie eers 'n saadjie nie! Groete! Oesjaar (kontak) 19:25, 10 Oktober 2019 (UTC)

Reeds besig daarmee! Voyageur (kontak) 19:28, 10 Oktober 2019 (UTC)

Dankbaar[wysig bron]

Hallo daar jong, wil net sê, indien niemand dit al ooit gedoen het nie, hoe dankbaar ek vir jou onbaatsugtige en asembenemende bydrae to die Afrikaanse Wikipedia is!

In my hoedanigheid as Wikipediaan en Afrikaans-liefhebber wil ek net uit my hart uit DANKIE! sê! Groete! Charlielv55 (kontak) 13:37, 6 November 2019 (UTC)

Baie dankie! Ek geniet dit. Voyageur (kontak) 13:48, 6 November 2019 (UTC)

Net 'n paar vrae[wysig bron]

1. Weet jy dalk van 'n lekker Franse leesboek (verkieslik in die Openbare Besit met Librivox of YouTube-voorlesing) wat mens kan deurlees? Miskien iets soos 'n donker "polar" (roman policier), met oorgenoeg noir; iets van daardie ou donker Parys-bekoring. Dit kan uit die 1800's ook wees. Gewoonlik as ek soek na "klassieke" romans, dan land ek by hierdie stofdroë filosofieromans.

2. "Non sibi sed patriae." Beteken dit: "Nie vir hulself nie, maar vir hul/die vaderland"?

3.Ek wou jou ook gevra het: kan ek by Verassing 'kritiek' byvoeg? Ek het afgekom op Begrafnis of verassing?, ongelukkig sonder datum (wel glo 2015) en sonder plek, maar wel met bladsynommers en 'n outeur. Duidelik 'n selfpublikasie. Dit is ewe duidelik dat die skrywer die Lutheraanse standpunt huldig dat jou beendere in die grond moet oplos. Ek vind dit weer onsinnig, want ek sou juis my DNS so lank as moontlik behoue wil laat bly. Ek het onlangs vir 'n Nederlandse Furry wat bedags argeoloog is probeer kontak op Furaffinity (CarbineCoyote), om uit te vind wat is die beste manier om die liggaam die langste te behou, maar het nog geen antwoord gekry nie. (Dit is nou die tweede maal dat 'n Europese akademikus nie terugantwoord nie... hoe verklaar mens dit?) Is dit nie eienaardig dat juis die rykste en invloedrykste figure juis "bogronds" 'begrawe' is nie? Kyk maar na Napoleon, die Pouse... Maar as beendere oorbly van die verassing, beteken dit DNS sal op 'n manier oorbly (hoe skraal ook al) en indien dit in 'n erdepot begrawe word, kan dit nog lank hou.

Quora. - so sê Viljanen:

In Finland, the law prohibits building burial vaults. The graves must be constructed so that the casket and the body will decompose. Likewise, the Finnish Lutheran church prohibits embalming and artificial preservation of the body and in case of cremation, favours burying of the urn in cemetary and not storing it as a mantlepiece decoration. The rationale are the religious concepts: “from earth you have come and into earth shall you return”. The Finnish soil is pretty acidic, and a pinewood casket will decompose in 12 to 20 years. The Finnish acidic soil will also decompose, not only soft tissues, but also bones. Cremated remains won’t decompose, so if your ashes have been buried in a ceramic urn, chances are they still exist there until the next Ice Age.

Aan die ander kant kry jy weer die Man van Tollund wat heeltemal behoue gebly het vir amper tweeduisend jaar lank. Suidpunt (kontak) 15:59, 10 November 2019 (UTC)

1. Ek sou Aurélien Masson se Paris Noir (Asphalte Éditions 2019) - met 12 «donker» novelles oor 12 stadskwartiere uit die pen van 12 outeurs: Paris Noir.
2. Ja, presies.
3. Selfs die Rooms-Katolieke Kerk se Sanctum Officium het op 5 Julie 1963 amptelik bevestig dat verassing 'n opsie vir kerklede is. Daar is natuurlik fundamentaliste wat êrens in hul Bybel iets probeer vind waarmee hulle bietjie rusie kan stook. 'n Teraardebestelling is nie net ontsettend duur nie, daar is bepaalde soorte grond met 'n hoë watergehalte waar die ontbindingsproses op 'n gegewe moment stopgesit word - en ons kry die aaklige wax corpses / adipocere corpses of Wachsleichen (prentjies asseblief eers ná jou aandete bekyk - Wachsleichen 1, WDR.de: Wachsleichen 2, Die Zeit: Müde Böden, zähe Leichen. Die rustyd op begraafplase is dikwels net 20 of 25 jaar. As die ou grafte verwyder word en medewerkers 'n doodskis met 'n waslyk moet opgrawe by wie die gelaatstrekke nog duidelik herkenbaar is, sal hulle moontlik nog 'n skok opdoen. Of daardie soort sterflike oorskot word soos vullis in stukke geslaan en weggegooi.
Vir diegene wat hul liewe Skepper wil aanvoer - in die laaste stadium van sy lewenssiklus sal die goeie son alles verbrand wat op aarde bestaan. Die finale, ultimatiewe superverassing wag dus op elkeen en alles. Voyageur (kontak) 17:03, 10 November 2019 (UTC)
Dankie. Ek weet nie hoe dit moontlik is nie, maar dit is byna onmoontlik om Franse boeke op 'n platform soos Google Play in die hande te kry. Moenie eers probeer met 'n Duitse Firefox-websnuffelaar nie. Ek het probeer met my Franse 'Vivaldi', dit werk beter.
Dankie, ek sal later die vertaling bywerk.
Goed, ek dink dan gaan ek eers "Kerkverlating" doen, daar is genoeg statistiek daarbuite. Dit is 'n onderwerp wat male (of maande?) sonder tal oor en oor herhaal word met presies dieselfde antwoorde. 'n Dominee van Namibië het Op soek na God...buite die kerk? (2003) geskryf en gee 'n hele lang lys waarom mense die kerk verlaat. Die ironie is, 1) vandag bevind hy hom in Ierland, seker die land met die hoogste kerkbywoningsyfer en 2) daar word net een oplossing in sy hele boek gegee: "omgeegroepies".Suidpunt (kontak) 04:42, 11 November 2019 (UTC)

Wetenskapstaal (rondom 'n Franse artikel)[wysig bron]

Hallo Voyageur

Ek het afgekom op hierdie artikel van Rainer Enrique Hamel. My Frans is nog nie waar my Duits is nie, so ek sal net graag by jou wil hoor of ek die punte reg het wat in hierdie 14-bladsye-artikel geskrywe staan. Ek wil dit gebruik vir Wetenskapstaal. Die statistiek verwys na die 1880-2005-statistiek wat voortdurend aangehaal word.


Hamel (2013) is egter skepties oor hierdie statistiek, om drie redes. Volgens hom is die benadering eerstens nie eens kwantitatief korrek nie, laat staan nog kwalitatief van aard. Tweedens word slegs 'n paar uitgesoekte gesaghebbende (eintlik hoogwaardige) geïndekseerde internasionale vaktydskrifte, wat grotendeels beheer word deur Engelstalige en Anglosentriese verenigings (en hul uitgewerye), onder die loep geneem. Derdens word boeke heeltemal buite rekening gelaat in die natuurwetenskappe, terwyl boeke van groot waarde is in veral die sosiale en geesteswetenskap. Die resultaat wat mens dus kry is 'n erg verwronge beeld van die werklikheid.

Die grootste flater is die "lande van oorsprong" waarna gekyk word in die einste vaktydskrifte wat van huis uit in Engels publiseer en hoogs eensydige resultate lewer; Hamel wys byvoorbeeld hoe Wallis, wat maar twéé universiteite het, op die Arts & Humanities Citation Index van 2006, op presies gelyke voet gestel word met Frankryk. Ook omdat so min Spaanse artikels uit Spaanse lande in hierdie tydskrifte gepubliseer word, en Spaanssprekende lande dus "swak" vaar, word die Verenigde State hoër geskat as die hele Spanje, Argentinië of Mexiko saam. Op sy beurt lei hierdie wanvoorstellings van 'n "almagtige taal" (dit is nou Engels) tot taaldéfaitisme (waar wetenskaplikes maar gelate (onder druk) voel hulle moet tog maar in die vreemde Engels publiseer, want die statistiek bewys mos nou almal doen dit). Daar kan selfs onwetend - 'n strategie sonder strategiese berekening miskien - beoog word om Engels te versterk en ander tale te verswak.

Ook word vergeet van artikels wat in Frans vertaal word, wat juis op duursame wyse Frans versterk en selfs uitbrei; ook word uit die oog verloor dat 'n artikel nou wel in Engels geskryf mag wees, maar dit kom vanuit 'n Franse en Franstalige gemeenskap, dat die wérk in die laboratoria of op straat in Frans onderneem word, wat gevoed word deur wetenskaplike produksie in Frans; ook die onderwys geskied in Frans, hoewel daar uit 'n verskeidenheid bronne (ook vreemdtalige tekste soos Duits) geput word. Omrede hierdie gee-en-neem uit die makro- en mikro-omgewing belangrik is, behoort meer moeite gedoen te word om 'n volhoubare harmonie daar te stel, 'n soort etiese pligsbesef, 'n maatskaplike verantwoordelikheid, waarin jy "teruggee" aan die gemeenskap waaruit jy put (bv. Frans aan die Franse gemeenskap, bv. die ontwikkeling van vakterminologie), anders word dit soos 'n ouroboros wat sy eie stert opvreet, of 'n soort monokultuur wat niks in die taalakker terugploeg waaruit slegs gemaai word nie. Die voedingsaarde van Engels (by name ander tale en kulture) word juis sodoende leeggesuig.

Volgens Hamel is elke liewe eentalige model uiters ongeskik - juis omdat dit hier eerder, anders as wat sedertdien lank deur die Franstalige en Spaanssprekende wêreld toegepas word (juis oor die taalminderhede wat in die verlede verdruk is), om mag gaan, en nie om die ondergestelde tale te verdedig nie (in Franse en Spaanse skole word benewens plaaslike tale ook buitelandse tale aangebied). Die eentaligheid van Engels gaan sy moedertaalsprekers op die lange duur ook duur te staan kom, juis omdat die aanleer van ander tale 'n mens leer om buite jou eie klein wêreldjie (wat ook etnosentrisme insluit) te dink, om die grense te weerlê en nugter/wetenskaplik te dink. Maar noudat buitelanders die werk vir hom doen, is die buitelanders besig om indirek hul eie kultuur te ondermyn, wat die hele makro-omgewing sal skaad.

Hamel stel eerder veeltalige groeipunte voor waaruit ander tale ook voordeel kan trek (soos uitruilprogramme tussen Frans-Spaans-Italiaans-Portugees). Dit dien as die goue middeweg tussen die "Franse Pool" (wat Frans as internasionale wetenskapstaal wil bevorder) en die "Engelse Pool" (wat druk op ander plaas om te swig voor hom as internasionale taal).

Sy voorstel word so getabuleer (bl. 63 en 64 in die artikel sal ek later vertaal)


Miskien lees ek meer in wat Hamel probeer sê, maar dit is steeds veel meer verfrissend as die Afrikaanse tekste wat hulle blindstaar teen die statistiek. Suidpunt (kontak) 19:53, 21 November 2019 (UTC)

Baie interessant. Gaan dit vanaand noukeurig lees. Voyageur (kontak) 20:15, 21 November 2019 (UTC)


Gaaf, en hier is die bl. 63 tot 64. Suidpunt (kontak) 17:37, 22 November 2019 (UTC)
Veeltalige wetenskaplike groeipunte uit ‘n Franssprekende se oogpunt
Frans as spilpunt Meertalige goue middeweg Engels as spilpunt asook ander vreemde tale
Algemene doelwit 1:

Bou Frans uit tot internasionale wetenskapstaal

Steun en bevorder die meertalige groeipunte en ingesteldheid Algemene doelwit 2: Verinheems die Engelstalige en ander vreemde tale se wetenskaplike ontwikkeling (met Franstalige kennis)
Vakterminologie en databanke:

- Ontwikkel en hou die vakterminologie en databanke in Frans op datum

- Moedig meer Franstalige publikasies in die internasionale databasisse aan

- Moedig meer samevattings van vaktydskrifartikels (en ander media) in die internasionale databasisse aan

Bevorder die munt van meertalige vakterminologieë en databasisse en bly hierby volledig betrokke

Vakterminologie en databanke:

- Neem deel aan die ontwikkeling van vakterminologie en databasisse in ander tale

- Vergemaklik die toegang

Publikasies:

- Ondersteun die wetenskaplike publikasies in Frans - Vergroot sy internasionale markaandeel

Publiseer gelyktydig of opeenvolgend in verskillende tale

Publikasies:

- Ondersteun die verspreiding van die wetenskap op die internasionale mark deur: - in ander tale te skryf - in ander tale te vertaal

Vertaling:

- Ondersteun die vertaling van wetenskaplike tekste in Frans - Doen mee aan die ontwikkeling en gebruik van die mees gevorderde programme vir outomatiese teksvertaling

Bevorder die gebruik van verskillende tale

Vertaling:

- Ondersteun die vertaling van plaaslike (Franstalige) navorsing in vreemde tale vir die internasionale mark.

Onderrig van Frans (lees- en skryfvaardigheid)

- Moedig die onderrig van Frans aan as wetenskapstaal op nasionale en internasionale vlak

Bevorder die gebruik van verskillende tale

Onderrig van ander tale (lees- en skryfvaardigheid)

- Verbeter en brei die onderrig van vreemde tale uit: leesbegrip van wetenskaplike tekste; deur wetenskaplike tekste in ander tale te skrywe. - Bring redaksionele, vertaal- en konsultasiesentra vir publikasie in ander tale op die been

Veeltalige wetenskaplike groeipunte uit ‘n Franssprekende se oogpunt
Frans as spilpunt Meertalige goue middeweg Engels as spilpunt asook ander vreemde tale
Algemene doelwit 1:

Bou Frans uit tot internasionale wetenskapstaal

Steun en bevorder die meertalige groeipunte en ingesteldheid Algemene doelwit 2: Verinheems die Engelstalige en ander vreemde tale se wetenskaplike ontwikkeling (met Franstalige kennis)
Wetenskaplike opleiding in Frans

- Die gebruik van vakterminologie en databanke in die Franse taal moet aangemoedig word - Die ontwikkeling van internasionale nagraadse kursusse in Frans of in twee tale moet aangemoedig word

Bevorder die wetenskaplike onderwys in twee tale

Wetenskaplike opleiding in ander tale

- Bring die navorsers en studente (van ander wetenskaplike funksies) in Engels én ander tale byeen

Internasionale uitruilprogramme

- Stel ‘n taalbeleid op by hierdie internasionale uitwisselings - Reël uitruilprogramme met ander Franstalige lande en sprekers van die Romaanse tale (Spaans, Italiaans, Portugees) - Stimuleer die aanleer en slyp van wetenskaplike Frans onder gasdosente en –navorsers - Moedig navorsers aan om Franse kennis en kundigheid (opleiding en bronne (bibliografie)) in die buiteland te gebruik

Steun en bevorder die totstandbrenging van meertalige groeipunte en ingesteldheid by hierdie uitruilprogramme Bevorder die gebruik van verskillende tale by internasionale byeenkomste

Internasionale uitruilprogramme

- Stel ‘n taalbeleid op by hierdie internasionale uitwisselings - Bevorder die aanleer van vreemde tale (op wetenskaplike vlak/register) in die buiteland - Slaan munt uit wetenskaplikes wat kom besoek aflê om die wetenskaplike register onder ander navorsers en studente te bevorder.

Kom ek maak jou dag, uit Die volgende artikel:

Cquote1.svg

Pensando soprattutto ai paesi industrializzati e all’Europa, Fettes (2003: 38-9) distingue infatti tra plurilinguismo di élite e un più diffuso plurilinguismo “civico” o civile che a suo parere è ormai niente più che un’idea, mai realmente perseguita:

Even where foreign language teaching has been widespread or even compulsory in the national curriculum, there has been a tacit acceptance of the idea that only a small minority need achieve functional plurilingualism [...]. So far the European Union (EU) has merely formulated a universal goal of individual competence in three languages, without doing a great deal to make it a reality. (Fettes 2003: 38-9) Where plurilingualism is associated with national cultures and a ‘high’ style of communication, world English is associated with the international forces of the market and a popular, ‘democratic’ style. Futhermore, however complex the linguistic and social realities underlying it, world English is a simple idea. [...] In Europe, the most likely result in the medium term appears to be a combination of ‘elite plurilingualism’ with what may be termed ‘consumer English’: active competence in several languages for the upwardly mobile, and limited, primarily passive competence in English for the rest. (Fettes 2003: 39-40)

Cquote2.svg

Kultuurmarxisme so reg uit Lenin se mausoleum gespring: as jy ander tale besig, is jy 'n elitis! Vir die Europeërs, as jy slegs van Engels gebruik maak, is jy 'n breindood mens wat jou skuldig maak aan Verbruikerisme! Suidpunt (kontak) 17:37, 22 November 2019 (UTC)

Jou vertaling van M. Hamel se artikel en standpunte lyk vir my reg te wees. Die tweede teks bevestig my vermoede dat vaardigheid in drie tale - insluitende die vermoë om daarin op ´n gevorderde vlak te kommunikeer - beperk bly tot wel opgeleide spesialiste wat maklik by ´n geglobaliseerde ekonomie inskakel. Die res verstaan bietjie Engels - net dít wat in die alledaagse verbruikerslewe benodig word. Voyageur (kontak) 23:23, 22 November 2019 (UTC)

Hoe vertaal mens "K*k of betaal is die wet van Transvaal" in Latyn? (Soos opgeneem in die gesogte WAT en HAT...)[wysig bron]

Hier is my twee probeerslae. Ek ken ongelukkig nog nie 'n Latynse eweknie nie. Die Engelse ken wel "pay up and shut up". Die Duitsers ken "Zahlen und Abfahren" (betaal en kry jou ry). Dit is nou as jy "Betaal dan aan die keiser wat die keiser toekom" hier uitlaat: "reddite ergo quae sunt Caesaris Caesari" wat in 'n totale ander konteks gelees moet word.
Maar gestel mens wil dit sommer bokant die kontantkroeg aanbring, wat sou dit wees? Die werkwoorde gebruik ek in die eerste voorbeeld die infinitief, die tweede voorbeeld is "of jy k.k of jy betaal"
Aut cacare aut solvere, lex Transvaliae est.
Aut cacas aut solvis, lex Transvaliae est. Suidpunt (kontak) 16:13, 4 Desember 2019 (UTC)
Ek sou die eerste voorbeeld kies. Voyageur (kontak) 16:44, 4 Desember 2019 (UTC)