Beta Delphini

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Beta Delphini
Emoji u2b55.svg
Die ligging van β Del in die Dolfyn (in die rooi sirkel).
Sterrebeeld Dolfyn
Spektraaltipe F5 III + F5 IV[1]
Waarnemingsdata (Epog J2000)
Regte klimming 20h 37m 32.94130s[2]
Deklinasie +14° 35′ 42.3195″[2]
Skynmagnitude (m) 3,617±0,016[3] (4,11 + 5,01)[4]
Wentelperiode  26,66 jaar
Besonderhede
Komponent 1 β Del A
Massa (M) 1,75±0,002[3]
Ligsterkte (L) 24[5]
Temperatuur (K) 6 587[5]
Rotasiespoed (km/s) 49,8[5]
Metaalinhoud [Fe/H] -0,05[3]
Absolute magnitude (M) 1,58±0,12[3]
Komponent 2 β Del B
Massa (M) 1,47±0,04[3]
Ligsterkte (L) 8[6]
Absolute magnitude (M) 2,79±0,14[3]
Eienskappe
Ouderdom (jaar) 1,79+0,17−0,72[3]
Ander name
Rotanen, Venator, 6 Delphini, BD+14 4369, HD 196524, HIP 101769, HR 7882, SAO 106316, WDS 20375+1436AB.[7][8][9]
Portaal  Portaalicoon   Sterrekunde

Beta Delphini (β Delphini, afgekort as Beta Del of β Del), ook bekend as Rotanev,[10] is ’n dubbelster sowat 100 ligjare van die Son af in die sterrebeeld Dolfyn. Dit is die helderste ster in die Dolfyn.

Eienskappe[wysig | wysig bron]

Die Amerikaanse sterrekundige S.W. Burnham het in 1873 ontdek Beta Delphini is ’n dubbelster.[11] Die stelsel bestaan uit twee F-tipe sterre wat elke 26,66 jaar om mekaar wentel met ’n wenteleksentrisiteit van 0,36. Hulle het ’n hoekskeiding van net sowat 0,44 boogsekondes, en dit is dus moeilik om hulle met ’n teleskoop van mekaar te onderskei. Die grootste komponent is ’n reusester met ’n massa van 1,75 keer dié van die Son[3] en ’n ligsterkte van 24 keer die Son s’n.[5] Die sekondêre komponent is ’n subreus met ’n massa van 1,47 sonmassas[3] en ’n ligsterkte van agt keer dié van die Son.[6] Die stelsel is sowat 1,8 miljard jaar oud.[3]

Sualocin en Rotanev[wysig | wysig bron]

Niccolò Cacciatore was ’n Italiaanse sterrekundige. Toe die Polermo-sterkatalogus in 1814 gepubliseer is, het die twee sterre Alpha en Beta Delphini daarin verskyn met die ongewone name "Sualocin" en "Rotanev". Eindelik het eerwaarde Thomas William Webb, ’n Britse sterrekundige, die raaisel opgelos oor waar dié name vandaan kom.[12]

Cacciatore se naam, wat in Afrikaans vertaal sou kon word as "Nikolaas Jagter", was in Latyn "Nicolaus Venator". As ’n mens die letters van dié naam en van van agter na voor lees, kom jy by die name van die twee sterre uit. Cacciatore se grappie om die sterre na homself te noem, is vandag nog geldig. Hoe Webb by sy gevolgtrekking uitgekom het 45 jaar ná die publikasie van die katalogus, is steeds ’n geheim.[13]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Edwards, T. W. (April 1976), "MK classification for visual binary components", Astronomical Journal 81: 245–249, doi:10.1086/111879, Bibcode1976AJ.....81..245E 
  2. 2,0 2,1 van Leeuwen, F. (November 2007), "Validation of the new Hipparcos reduction", Astronomy and Astrophysics 474 (2): 653–664, doi:10.1051/0004-6361:20078357, Bibcode2007A&A...474..653V 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 Davidson, James W., Jr. et al. (November 2009), "A Photometric Analysis of Seventeen Binary Stars Using Speckle Imaging", The Astronomical Journal 138 (5): 1354–1364, doi:10.1088/0004-6256/138/5/1354, Bibcode2009AJ....138.1354D 
  4. Söderhjelm, Staffan (Januarie 1999), "Visual binary orbits and masses post Hipparcos", Astronomy and Astrophysics 341: 121–140, Bibcode1999A&A...341..121S 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Mallik, Sushma V.; Parthasarathy, M.; Pati, A. K. (October 2003), "Lithium and rotation in F and G dwarfs and subgiants", Astronomy and Astrophysics 409: 251–261, doi:10.1051/0004-6361:20031084, Bibcode2003A&A...409..251M 
  6. 6,0 6,1 Rotanev Geargiveer 21 November 2008 op Wayback Machine, Stars, Jim Kaler. Besoek op 1 Oktober 2008.
  7. HD 196524 -- Spectroscopic binary, databasisinskrywing, Simbad. Besoek op 1 Oktober 2008.
  8. Entry 20375+1436, The Washington Double Star Catalog Geargiveer 8 September 2008 op Wayback Machine, United States Naval Observatory. Besoek op 1 Oktober 2008.
  9. HR 7882, database entry, The Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. (Preliminary Version), D. Hoffleit and W. H. Warren, Jr., CDS ID V/50. Besoek op 1 Oktober 2008.
  10. IAU Catalog of Star Names”. URL besoek op 28 Julie 2016.
  11. Burnham, Robert (1978), Burnham's celestial handbook: an observer's guide to the universe beyond the Solar System, Dover Books on Astronomy, 2 (2nd ed.), Courier Dover Publications, p. 820, ISBN 0-486-23568-8, https://books.google.com/books?id=wB9uZ9lH5bgC&pg=PA820 
  12. (1859) Celestial Objects for Common Telescopes. Londen: Longmans, Green and Co.. p. 193–194. 
  13. Secrets of the 1814 Palermo Star Catalogue”. Mark Hurn, Institute of Astronomy Library, Univ. of Cambridge. URL besoek op 11 Mei 2015.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Koördinate: Sky map 20h 37m 32.94130s, +14° 35′ 42.3195″