Egipties

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Egipties
r n km.t
r
Z1
n km m t
O49
Gepraat in: Vlag van Egipte Egipte 
Gebied: Antieke Egipte
Totale sprekers: Enkeles (bestaan nog as liturgiese taal van die Koptiese Kerk.
Taalfamilie: Afro-Asiaties
 Egipties
 
Skrifstelsel: Egiptiese hiërogliewe, hiëraties, demoties, Kopties
Taalkodes
ISO 639-1: geen
ISO 639-2: egy
ISO 639-3: egy 
Die Ebers-papirus beskryf die behandeling van asma.

Egipties is die oudste bekende taal van Egipte en ’n tak van die Afro-Asiatiese taalfamilie. Geskrewe rekords in Egipties bestaan vanaf omstreeks 3400-3200 v.C.,[1] en dit maak dit een van die oudste bekende geskrewe tale, saam met Sumeries.

Egipties is gepraat tot die laat 17de eeu n.C. in die vorm van Kopties. Die amptelike taal van die hedendaagse Egipte is Egiptiese Arabies, wat Kopties geleidelik vervang het as die alledaagse taal in die eeu ná die Moslemse verowering van die land.

Kopties word steeds gebruik as die liturgiese taal van die Kopties-Ortodokse Kerk. Daar is vandag enkele vlot sprekers.[2]

Klassifikasie[wysig | wysig bron]

Egipties is die oudste taal van die Afro-Asiatiese taalfamilie, voorheen bekend as Hamito-Semities.[3] Dit verskil egter morfologies grootliks van ander tale in dié familie.[4] Dit dui daarop dat Egipties reeds radikale veranderings ondergaan het voordat dit op skrif gestel is.

Geskiedenis[wysig | wysig bron]

3de-eeuse Koptiese inskripsie.

Geleerdes groepeer Egipties in ses groot chronologiese fases:[5]

Egiptiese etikette en tekens bestaan reeds vanaf omstreeks 3400 v.C. Hierdie vroeë tekste word gewoonlik saam gegroepeer as Argaïese Egipties. Ou, Middel- en Laat-Egipties is met hiërogliewe en in die hiëratiese skrif geskryf. Demoties het uit hiëraties ontstaan; dit lyk effens soos die moderne Arabiese skrif en is ook van regs na links geskryf (hoewel daar feitlik geen verband tussen die twee skrifte is nie). Kopties word met die Koptiese alfabet geskryf, ’n aangepaste vorm van die Griekse alfabet met ’n paar simbole uit demoties vir klanke wat nie in Antieke Grieks bestaan het nie.

Arabies het die taal van die politieke administrasie geword kort ná die Moslemse verowering in die 7de eeu n.C. en dit het Kopties geleidelik vervang as die alledaagse taal. Kopties is steeds die taal van die Kopties-Ortodokse en die Kopties-Katolieke Kerk.

Woordeskat[wysig | wysig bron]

Hoewel die Egiptiese kultuur dié van die Westerse beskawing beïnvloed het, word min Egiptiese woorde vandag in Europese tale aangetref. Dié wat wel voorkom, is in Griekse vorm oorgedra. Twee wat vandag in Afrikaans aangetref word, is "ivoor" (abw/abu, letterlik 'ivoor; olifant') en "farao" (letterlik 'groot huis'; via Grieks).[6]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. "Inscriptions Suggest Egyptians Could Have Been First to Write". The New York Times. 16 Desember 1998. Verkry op 1 Mei 2010. 
  2. "Coptic language’s last survivors". Daily Star Egypt, 10 Desember 2005
  3. Loprieno, Antonio (1995). Ancient Egyptian: A linguistic introduction. Cambridge University Press. Bl. 52. ISBN 0-521-44384-9
  4. Loprieno, Antonio (1995). Ancient Egyptian: A linguistic introduction. Cambridge University Press. Bl. 51. ISBN 0-521-44384-9
  5. Bard, Kathryn A. (1999). Encyclopedia of the Archaeology of Ancient Egypt. Routledge. p. 325. ISBN 0-415-18589-0. 
  6. Egyptian Loan-Words In English

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]