Eter (chemie)

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Algemene struktuur van 'n etermolekuul

Eters is organiese verbindings wat deur 'n R-O-R’ funksionele groep gekenmerk word. Hulle vorm gebuigde molekule. Die R-O-R’-hoek is gewoonlik ongeveer 112 grade.

R en R’ kan dieselfde groep verteenwoordig soos in diëtieleter CH3CH2OCH2CH3, wat die bekendste verteenwoordiger van hierdie klas verbindings is, maar hulle kan ook verskillend wees, soos in etielmetieleter CH3OCH2CH3. Hulle word tradisioneel met 'n agtervoegsel -eter na die twee groepe, byvoorbeeld R=etiel en R’=metiel genoem, maar die huidige IUPAC-benaming beskou die kortste R-O- groep as 'n syketting en noem CH3OCH2CH3 metoksi-etaan en CH3CH2OCH2CH3 etoksi-etaan.

Vervaardiging[wysig | wysig bron]

Die eerste eter (diëtieleter of dikwels gewoon eter) was reeds in die Middeleeue bekend. Dit kan verkry word deur aan etanol met behulp van swawelsuur water te onttrek:

'n Ander sintesemetode gaan uit van 'n halogenoalkaan, byvoorbeeld metielbromied en 'n alkoksied (of alkanolaat) soos natriumetoksied (of -etanolaat):

Ethylmethyl ether synthesis.png

Eienskappe[wysig | wysig bron]

Die R-O-R funksionele groep besit 'n dipoolmoment, maar dit is taamlik klein. Eters is daardeur slegs matig polêr en gewoonlik goeie oplosmiddels vir organiese molekule. Afhanklik van die aard van die twee R-groepe is eters taamlik vlugtig en dikwels taamlik brandbaar. 'n Ander gevaar is dat eters wat aan die lug se suurstof blootgestel is stadig eterperoksiede kan vorm wat ontploffings kan veroorsaak.