Fosgeen

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Eienskappe

Algemeen

Naam Fosgeen 
Ander name karbonielchloried, koolstofoksichloried
Struktuurformule van
Phosgene-3D-balls.png
Chemiese formule COCl2
Molêre massa 98,92 [g/mol]
CAS-nommer 75-44-5[1]  
Voorkoms Kleurlose gas  
Reuk Soetig, verstikkend[1]
Fasegedrag
Smeltpunt -127 °C[1]
Kookpunt 7,55 °C[1]
Digtheid 3,41 (rel lug)[1]
Oplosbaarheid

Suur-basis eienskappe

pKa

Veiligheid

Flitspunt Onbrandbaar 
LD50 800 dpm (mens)[1]

Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande.

 

Fosgeen is 'n chemiese verbinding met formule COCl2. Dit is die suurchloried van koolsuur.

Eienskappe[wysig | wysig bron]

Dié gas is baie giftig en is in die Eerste Wêreldoorlog as chemiese wapen gebruik. Dit word egter ook in die chemiese nywerheid gebruik as grondstof vir die vervaardiging van ander chemiese stowwe, soos metielisosianaat.

Geskiedenis[wysig | wysig bron]

In 1802 het Cruickshank 'n mengsel van gelyke hoeveelhede koolmonoksied CO en chloorgas Cl2 in 'n omgekeerde glasfles bo water 'n dag laat reageer. Die volume het gehalveer en die produk het met kalkwater reageer. Cruiskshank het dit nie as fosgeen onderken nie, maar dit het seker gevorm. Later het Murray probeer dit te herhaal, maar dit is John Davy wat in 1811 verklaar het dat dit 'n nuwe gas is. Hy het dit laat reageer met sinc, antimoon, arseen en kalium en het opgemerk dat dit met water vinnig ontbind. Hy het die nuwe gas fosgeen genoem, na die Grieks φως (lig) en γινομαι (vervaardig) omrede hy dit net met lig het kan vervaardig. Schützenberger vind later 'n katalis wat die sintese makliker maak.[2]

Vervaardiging[wysig | wysig bron]

Fosgeen kan ontstaan indien gechlorineerde koolwaterstowwe soos CCl4, CHCl3 of CH2Cl2 bo 400 °C met suurstof reageer.[2]

Die industriële vervaardiging gebeur gewoonlik vanuit koolmonoksied en chloor oor 'n katalis van aktiewe koolstof.

Die reaksie kan baie hitte vrystel en dié hitte moet afgevoer word om te verhoed dat die fosgeen ontbind. Die gas word in staalsilinders gestoor. Oplossings van bytsoda word gebruik om uitstoot van die gas teen te gaan. Bytsoda vernietig fosgeen volgens: [2]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 "BOC gases MSDS" (PDF) (in Engels). 
  2. 2,0 2,1 2,2 Phosgene: And Related Carbonyl Halides Deel 24 van Topics in Inorganic and General Chemistry T.A. Ryan, E.A. Seddon, K.R. Seddon, C. Ryan, Elsevier, 1996, ISBN 0080538800, ISBN 9780080538808