Go

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Gewone 19 x 19 Go-speelbord en stukke. Die spel begin met 'n leë bord.

Go is 'n bordspel vir twee spelers wat oorspronklik van Sjina kom. 'n Gewone toernooi speelbord het 19 x 19 reëls. Een speler speel met wit stene en die ander met swart stene. Die doel van die spel is om gedeeltes van die spelbord te omsingel. 'n Speler kry een punt vir elke kruising wat hy omsingel het en ook een punt vir elke stuk van sy teenstander wat gedurende die spel "gevang" is. Wanneer 'n speler 'n steen op die bord plaas, bly die steen op dieselfde plek; dit word nie geskuif soos in skaak nie.

Toerusting[wysig | wysig bron]

Die toerusting vir die spel bevat die spelbord, 'n hoop wit stene en 'n hoop swart stene.

'n Gewone toernooi speelbord het 19 x 19 reëls, maar die spel kan ook op borde met of 13 x 13 of 9 x 9 reëls gespeel word. Tipiese lê die reëls ongeveer 17 mm van bekaar af. Die spel word gespeel op die kruispunte van die reëls. Elke speler het 'n hoop stene van sy eie kleur. Tipiese stene het 'n deursnee van 15 mm en 'n dikte van 3 mm.

Speldoel[wysig | wysig bron]

In eksemplaar A het swart 4 vryhede, in eksemplaar B, het swart 3 vryhede ens.

Die doel van die spel is om 'n gedeeltes van die spelbord met die stene te omsingel. Die eerste steen is deur swart op die spelbord neergelê en daarna neem swart en wit beurte om stene neer te lê. 'n Speler mag weier om sy beurt te neem. Die einde van die spel kom wanneer albei spelers weier om hul beurte te neem. Daarna word punte opgetel en die wenner bepaal.

Stene van dieselfde kleur wat langs mekaar op 'n reël sit is met mekaar verbonde. Sulke verbonde stene word 'n groep genoem. Leeg kruispunte langsaan die stene word vryheide genoem. As 'n gebied heeltemal omsingel is deur een of meer groepe van een speler, dan tel elke kruispunt in daardie gebied een punt vir die speler.

'n Groep moet vryheide hê om lewendig te bly. As 'n groep geen vryheide het, is die groep dood en word van die bord afgehaal. Elke dooie steen tel een punt vir die teenstander. Elke aparte gebied wat deur 'n speler kontroleer is, word 'n oog genoem. Om lewendig te bly, moet 'n groep die geleentheid hê om twee oë maak.

Go – vryhede
Elkeen van die drie swart groepe het hier ten minste twee oe.
Elkeen van die drie swart groepe het hier ten minste twee oe.  
As wit op kruispunt "A" speel, is die twee swart stukke dood. Hulle is gevangenisse van wit en word van die bord afgehaal.
As wit op kruispunt "A" speel, is die twee swart stukke dood. Hulle is gevangenisse van wit en word van die bord afgehaal.  

Spelers en voordele[wysig | wysig bron]

'n Speler met 'n kyuverskil van 2 begin om twee stene op kruispunte A en B te plak, 'n speler met 'n kyuverskil van 3 op kruispunnte A, B en C.

Go spelers kry 'n graad wat aandui hoe sterk hulle is. Soos in gholf, kry swakkere spelers 'n voordeel. Die grade vir amateur spelers word kyu genoem en die vir professionele word dan genoem. Die laagste graad vir 'n amateur speler is 30ste kyu en die hoogste graad is 1ste kyu. Vir professionele spelers is die graadstelsel andersom. Die swakste professionele speler kry 'n graad van 1ste dan en die sterkste van 10de dan.

Soos in gholf, kry swakkere spelers 'n voordeel. Die voordeel wat die swakkere speler kry hang af aan die verskil in hul kyugrade. As die verskil een is, het die swakkere speler die voorreg om eerste te speel. As die verskil twee of meer is, kry die swakere speler die voorreg om op sy eerste beurt 'n aantal stene wat gelyk is aan die kyuverskil op bepaalde kruispunte (hoshis) van die bord te plaas (tot op 'n maksimum van nege stene).

Handicap stene word op die hoshis in hierdie volgorde geplaas:

Kyuverskil Hoshis
2 2 stene op kruispunte A and B
3 3 stene op kruispunte A, B, C
4 4 stene op to kruispunte A, B, C, D
5 5 stene op kruispunte A, B, C, D, E
6 6 stene op kruispunte A, B, C, D, F, G
7 7 stene op kruispunte A, B, C, D, E, F, G
8 8 stene op kruispunte A, B, C, D, F, G, H, I
9 9 stene op kruispunte A, B, C, D, E, F, G, H, I

Einde van die spel[wysig | wysig bron]

Die einde van 'n spel op 'n 9 x 9 speelbord. Die posisie is in the tekst langsaan beskryf.

'n Speler mag weier om te speel as hy glo dat hy sy posisie nie kan verbeter nie. Waneer albei spelers weier om te speel, eindig die spel. Waneer dit gebeur, neem elke speler al sy teenstanders se dooie stukke van die bord af. Elke dooie stuk (of gevangenes), tel een punt vir die teenstander. In die spel langsaan word punte so opgetel:

  • Swart kry 14 punte vir gebied "A". As wit hierdie gebied inval, sal swart in die gebeid speel en hy sal twee oë hier maak en hy sal ook die wit stukke as gevangenes neem. Dus is dit vir wit nie die moeite werd om die gebied in te val.
  • Wit kry 14 punte vir gebied "B".
  • Swart kry twee punte vir die gebied langsaan stuk "C".
  • Geen punte is vir gebied "F" gegee nie - Nóg wit nóg swart het hier beheer en dit is nie die moeite werd om die gebied in te val nie.
  • Al die wit stukke in groep "D" is dood want hulle kan nooit twee oë kry nie. As wit probeer om die groep twee oë te gee, sal hy meer gevangenese aan swart gee. Swart kry hier vyf punte vir die vyf gevangenese, vyf punte vir die gebied dat die gevangenese vroeër bygewoon het en drie punte vir die oorspronglikke leeg kruise.

Dus kry swart (14 + 2 + 5 + 5 + 3) = 29 punte en wit kry 14 punte. As die spelers ander stukke as gevangenis vroeer geneem het, kry hulle ook punte vir daardie gevangenese.

Gebied Swart Wit
Gebied "A" 14 0
Gebied "B" 0 14
Langsaan stuk "C" 2 0
Groep "D" (gevangenes) 5 0
Gebied wat voorheen deur Groep "D" bygewoon is 5 0
Leeg gebied langsaan Groep "D" 3 0
Gebied "F" 0 0
Vroeër gevangenes x y
Totaal 29 + x 14 + y