Groot Depressie in Suid-Afrika

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search

Die Groot Depressie het 'n uitgesproke ekonomiese en politieke uitwerking op Suid-Afrika gehad, soos dit destyds op die meeste nasies gehad het. Namate wêreldhandel gedaal het, het die vraag na Suid-Afrikaanse landbou- en mineraaluitvoer drasties gedaal. Daar word geglo dat die sosiale ongemak wat deur die depressie veroorsaak is 'n bydraende faktor was in die skeuring in 1933 tussen die "gesuiwerde" en "smelter"-faksies binne die Nasionale Party en die Nasionale Party se daaropvolgende samesmelting met die Suid-Afrikaanse Party.

Die skielike gebrek aan vraag het pryse van kommoditeite wat vir baie Afrikanerboere winsgewend was, skerp laat tuimel. Die prys van wol het byvoorbeeld tussen 1925 en 1933 met 75% gedaal.[1] ’n Groot deel van die landboubedryf kon nie verbande op hul oorgekapitaliseerde plase terugbetaal nie. So het die Nasionale Party gevind dat hy guns verloor het by sy grootste kieserskorps – konserwatiewe, plattelandse Boere.

Suid-Afrika is van 'n algehele ineenstorting gered deur die goudmynbedryf — een van die grootste en mees gevorderde destyds — aangesien die prys van goud vinnig gestyg het namate beleggers 'n toevlugsoord van die dooie effektemark gesoek het. Groeiende gouduitvoer het ietwat vergoed vir die verlies aan ander handelsinkomste. Soos die situasie met die Boere het die Nasionale Party egter steun verloor aangesien die swak ekonomie die goudkorporasies gedwing het om wit arbeiders met swakkerbetaalde swartes te vervang.

Die Nasionale Party-geleide regering het bankrotskap afgeweer deur onder meer belasting op invoere, petrol en posgeld te verhoog. Hierdie "onregverdige" belasting het gelei tot verdere afkeur van die regerende regering.

Die koalisieregering tussen Jan Smuts en JBM Hertzog was suksesvol in 1933, deels omdat Smuts 'n skynbegroting aan die publiek voorgehou het wat wys hoe Suid-Afrika se ekonomiese ellende en stagnasie opgehef kan word deur die Suid-Afrikaanse pond te laat sweef en dit van die Goudstandaard te verwyder, en sodoende uitvoere te verbeter, en 'n scenario te skep waarin onnodige belasting verwyder kon word.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. "Vigario Seminars: The Fall of the Greatest Monetary "Tower of Babel", part 3". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2008-05-29. Besoek op 2008-01-29.
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal.