Klem-in-die-kaak

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Klem-in-die-kaak
Tetanus
Klassifikasie en eksterne bronne
Spierspasmas (spesifiek opisthotonos) in 'n persoon met tetanus.
Spierspasmas (spesifiek opisthotonos) in 'n persoon met tetanus.
ICD-10 A33-A35
ICD-9 037, 771.3
DiseasesDB 2829
MedlinePlus   000615
eMedicine emerg/574
MeSH D013742
Star of life caution.svg Mediese waarskuwing

Klem-in-die-kaak of tetanus is 'n nie-aansteeklike siekte wat deur bakteriese toksien of gifstof (neurotoksien tetanospasmin) veroorsaak word. Die senuweestelsel van hoofsaaklik perde en skape en soms beeste, bokke, varke en mense, en by uitsondering honde en katte, word aangetas. Tetanus kan pynlike spierspasmas in die kou- en nekspiere van mense veroorsaak.[1] Spasmas mag ernstig genoeg wees om beenbrekings te veroorsaak.[2] Ander simptome van tetanus kan koors, sweet, hoofpyn, sluk probleme, hoë bloeddruk, en 'n vinnige hartklop insluit.[1][2] Aanvang van simptome is tipies drie tot een-en-twintig dae na infeksie. Herstel kan maande duur. Sowat tien persent van die gevalle is noodlottig.[1]

Tetanus sterftes per miljoen mense in 2012
██ 0-0██ 1-1██ 2-3██ 4-8██ 9-13██ 14-28██ 29-151

Oorsaak en diagnose[wysig | wysig bron]

Tetanus word veroorsaak deur 'n infeksie met die bakterie Clostridium tetani, wat algemeen voorkom in grond, speeksel, stof en mis. Die bakterieë kom gewoonlik deur 'n breek in die vel, soos 'n sny of 'n wond deur 'n besmette voorwerp.[3] Dit produseer gifstowwe wat inmeng met normale spierkontraksies.[4] Diagnose is gebaseer op die aanbiedstekens en simptome. Die siekte versprei nie tussen mense nie.[1]

Epidemiologie[wysig | wysig bron]

In 2013 het dit ongeveer 59,000 sterftes veroorsaak - vanaf 356,000 in 1990.[5] Tetanus, veral die neonatale vorm; bly 'n belangrike openbare gesondheidsprobleem in nie-geïndustrialiseerde lande met 59,000 pasgebores wêreldwyd wat in 2008 sterf as gevolg van neonatale tetanus.[6][7] In die Verenigde State, vanaf 2000 tot 2007 is gemiddeld 31 gevalle per jaar gerapporteer. Byna al die gevalle in die Verenigde State kom voor by ongeimmuniseerde individue of individue wat hul inentings toegelaat het om te verval.[1]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Atkinson, William (Mei 2012). Tetanus Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases (12 uitg.). Public Health Foundation. pp. 291–300. ISBN 9780983263135. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 13 Februarie 2015. Besoek op 12 Februarie 2015. 
  2. 2,0 2,1 Tetanus Symptoms and Complications (Januarie 9, 2013). URL besoek op 12 Februarie 2015.
  3. Tetanus Causes and Transmission (Januarie 9, 2013). URL besoek op 12 Februarie 2015.
  4. Tetanus For Clinicians (Januarie 9, 2013). URL besoek op 12 Februarie 2015.
  5. (17 Desember 2014) “Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013.”. Lancet 385 (9963): 117–71. doi:10.1016/S0140-6736(14)61682-2.
  6. Maternal and Neonatal Tetanus Elimination Initiative”.
  7. (Junie 5, 2010) “Global, regional, and national causes of child mortality in 2008: a systematic analysis.”. Lancet 375 (9730): 1969–87. doi:10.1016/S0140-6736(10)60549-1.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]