Koekepan

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
'n Koekepan in die Assegaaibosch-natuurreservaat waarmee damme vir die teel van forelle en grootbekbaars gebou is

'n Koekepan (ook bekend as 'n ghollowan vanaf die Xhosawoord ingolovane), is 'n klein spoorgebonde waentjie of trollie. Dit word gebruik vir die vervoer, meestal oor korter afstande, van erts, steenkool, gruis, grond, klippe, sand, graan, vrugte, suikerriet, en dies meer.

Aanwending[wysig | wysig bron]

'n Koekepan kan met die hand of deur 'n lokomotief getrek of gestoot word, en kan ook aanmekaar geskakel word om 'n trein te vorm. Vervoer oor ongelyke terrein deur middel van 'n sweefspoor of lugkabel kom ook voor. Hiervoor kan 'n dwarsbalk met 'n pen daaraan gebruik word. Leë koekepanne op staalwiele wat op spore loop, weeg sowat twee ton en kan tot vier ton rots vervoer.[1]

Ontwerp[wysig | wysig bron]

Dit word van metaal vervaardig, met 'n stewige onderstel en vier geflensde wiele. Die oop metaalbak is bo reghoekig gevorm met 'n U-vorm na onder. Soms is daar klappe vir storting van die vrag.

Etimologie[wysig | wysig bron]

Die oorsprong van die naam koekepan is onduidelik. In Nederlands is 'n koekepan 'n pan waarin koeke gebak word.[2] Wat taamlik seker is, is dat die naam sy eerste verskyning op die myne gemaak het, wat die vermoede laat ontstaan dat dit 'n vervorming is van die Zoeloewoord ingqukubhana (wat verwys na dieselfde voorwerp).[3]

Galery[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Volksblad, 9 April 1957, P.10
  2. www.onzetaal.nl (nl)
  3. J.J. Smith: Taalakker, 1962, P.257

Bronne[wysig | wysig bron]

  • HAT 5. Verklarende handwoordeboek van die Afrikaanse taal, F.F. Odendal; R.H. Gouws.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]