Kunskritikus

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
John Ruskin (1819–1900), c.1870. Leo Tolstoy het Ruskin as "een van die buitengewone individue wat met hulle hart dink" beskryf. Ruskin was 'n kampvegter vir J.M.W. Turner se werk, maar het die werk van James McNeill Whistler verag[1]

'n Kunskritikus is 'n persoon wat in die ontleding, vertolking en evaluering van kuns spesialiseer. Hulle geskrewe resensies of kritiek lewer 'n bydrae tot kunskritiek en word in koerante, tydskrifte, boeke, brosjures en katalogusse vir uitstallings en op webwerwe gepubliseer. Hedendaagse kunskritici maak dikwels van kunsblogs en ander aanlyn platforms gebruik ten einde 'n groter gehoor te bereik en debatte oor kuns aan te moedig.

In teenstelling met kunsgeskiedenis is daar, buiten 'n paar uitsonderings, nie formele opleiding vir kunskritici nie; hulle kom uit verskillende agtergronde en het nie noodwendig universiteitsopleiding ontvang nie.[2] Daar word van professionele kunskritici vereis om 'n skerp oog vir kuns en 'n diepgaande kennis van kunsgeskiedenis te hê. Die kunskritikus besigtig kuns gewoonlik by uitstallings, galerye, museums of kunstenaars se ateljees. Baie min kunskritici maak 'n bestaan uit die skryf van resensies.

Die opinies van kunskritici het die potensiaal om debatte oor kunsverwante onderwerpe uit te lok. Die standpunte van kritici wat vir kunspublikasies en koerante skryf, dra dus by tot openbare diskoers rondom kuns en kultuur. Kunsversamelaars en -beskermers verlaat hulle dikwels op die advies van hierdie kritici om hulle waardering van die kuns wat hulle besigtig, te verbeter. Verskeie kunstenaars wat vandag beroemd en bekroon is, is nie deur die kunskritici van hulle tyd erken nie, dikwels omdat hulle kuns in 'n styl was wat nog nie verstaan of aangemoedig is nie. Daarteenoor het sommige kritici 'n besonder belangrike rol gespeel in die toeligting en bevordering van nuwe kunsbewegings — byvoorbeeld Roger Fry met die Post-Impressionistiese beweging en Lawrence Alloway met Popkuns.

Twispunte[wysig | wysig bron]

Volgens James Elkins[3] is daar op grond van institusionele, kontekstuele en kommersiële kriteria 'n onderskeid tussen kunskritiek en kunsgeskiedenis; die geskiedenis van kunskritiek word aan universiteite gedoseer, maar die praktyk van kunskritiek word nie institusioneel by die akademiese wêreld ingesluit nie. 'n Ervaringsverwante artikel is Agnieszka Gratza.[4] Volgens James Elkins dien kunsresensies in koerante in kleiner en ontwikkelende lande normaalweg as kunsgeskiedenis. James Elkins se perspektief dui op sy persoonlike band met kunsgeskiedenis en kunshistorici en in What happened to art criticism beklemtoon hy verder die kloof tussen kunshistorici en kunskritici deur te beweer dat laasgenoemde selde deur eersgenoemde as 'n bron aangehaal word en dat daar nie 'n akademiese dissipline is waarna kunskritici kan verwys nie.

Galery[wysig | wysig bron]

Sien ook[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. "Turner Whistler Monet – Tate". tate.org.uk.
  2. James Elkins, What happened to art criticism, Prickley Paradigm Press, 2003, p. 8.
  3. James Elkins, Introduction in Is Art History Global?, dir.
  4. http://www.theguardian.com/culture-professionals-network/culture-professionals-blog/2013/oct/17/frieze-art-critic-academia-journalism

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]