Listeriose

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Listeriose
Klassifikasie en eksterne bronne
Listeria monocytogenes
Listeria monocytogenes
ICD-10 A32
ICD-9 027.0
DiseasesDB 7503
MedlinePlus   001380
eMedicine med/1312ped/1319
MeSH D008088
Star of life caution.svg Mediese waarskuwing

Listeriose is 'n bakteriële infeksie wat gewoonlik veroorsaak word deur Listeria monocytogenes,[1] hoewel L. ivanovii en L. grayi is in sekere gevalle aangemeld. Listeria veroorsaak hoofsaaklik infeksies van die sentrale senuweestelsel (meningitis, meningoencephalitis, brein abses, cerebritis) en bacteremia in diegene wat immuunonderdruk is,[2] swanger vroue, en dié aan die twee uiterstes van ouderdom (pasgeborene en die bejaardes), sowel as gastro-enteritis in gesonde persone wat erg besmet is. Listeria is alomteenwoordige en is hoofsaaklik oorgedra deur die orale roete na die inname van besmette voedsel-produkte, waarna die organisme die dermkanaal binnedring om sistemiese infeksies te veroorsaak. Die diagnose van listeriose vereis die isolasie van die organisme van die bloed en/of die serebrospinale vloeistof. Behandeling sluit in langdurige administrasie van antibiotika, hoofsaaklik ampisillien en gentamicine, waaraan die organisme gewoonlik vatbaar is.

Tekens en simptome[wysig | wysig bron]

Die siekte affekteer hoofsaaklik ouer volwassenes, mense met verswakte immuunstelsels, swanger vroue, en pasgeborenes. Mense sonder hierdie risiko faktore word selde geaffekteer. 'n Persoon met listeriose het gewoonlik koors en spierpyn, dikwels voorafgegaan deur diarree of ander gastroïntestinale simptome. Byna almal wat gediagnoseer is met listeriose het indringende infeksie (wat beteken dat die bakterieë versprei van hul ingewande na hul bloed stroom of ander liggaamsdele). Die siekte kan voorkom soveel as twee maande na die eet van besmette kos.

Die simptome wissel met die besmette persoon:

  • Hoë-risiko persone anders as swanger vroue: Simptome sluit in koors, spier pyne, kopseer, 'n stywe nek, verwarring, verlies van balans, en stuiptrekkings.
  • Swanger vroue: Swanger vroue ervaar tipies slegs 'n ligte, griepagtige siekte. Egter, infeksies tydens swangerskap kan lei tot 'n miskraam, stilgeboorte, premature lewering, of lewensgevaarlike infeksie van die pasgebore baba.
  • Voorheen gesonde persone: Mense wat voorheen gesond was, maar is blootgestel aan 'n baie groot dosis van listeriose kan die ontwikkeling van 'n nie-indringende siekte (wat beteken dat die bakterieë het nie in hul bloed stroom of ander liggaam plekke versprei nie). Simptome kan diarree en koors insluit.

As 'n dier voedsel geëet wat besmet is met listeriose en nie enige simptome het nie, dan is die meeste kenners van mening dat daar geen toetse of behandeling nodig is, selfs vir mense met 'n hoë risiko vir listeriose.[3]

Voorkoming[wysig | wysig bron]

Die hoof manier van voorkoming is deur die bevordering van veilige hantering, kook en verbruik van voedsel. Dit sluit in die was van rou groente en om rou kos deeglik te kook, sowel as oorskiet of gereed-om-te-eet kos soos warmbrakke verhit tot dit stomende warm is.[4]

Nog 'n aspek van voorkoming is om hoë-risiko groepe soos swanger vroue en immuungekompromitteerde pasiënte te adviseer om rouwe pâtés en voedsel soos sagte kaas soos feta, Brie, Camembert kaas, en bleu te vermy. Room kaas, jogurt en maaskaas word as veilig beskou. In die Verenigde Koninkryk, advies langs hierdie lyne van die Hoof Mediese Beampte  wat geplaas is in kraam klinieke het gelei tot 'n skerp afname in die gevalle van listeriose in swangerskap in die laat 1980's.[5]

Behandeling[wysig | wysig bron]

Bacteremia moet behandel word vir 2 weke, meningitis vir 3 weke, en brein abses vir ten minste 6 weke. Ampisillien word oor die algemeen beskou as antibiotika van keuse; gentamicine is gereeld bygevoeg vir sy sinergistiese effek. Algehele sterftesyfer is 20-30%; van alle swangerskap-verwante gevalle, het 22% tot fetale verlies of neonatale sterfte, maar gewoonlik oorleef die moeders.[6]

Onlangse uitbrekings[wysig | wysig bron]

2017 Verenigde State van Amerika listeriose uitbreek[wysig | wysig bron]

In Maart 2017 het die VSA se Sentrum vir Siektebeheer en Voorkoming (CDC) die ondersoek van 'n uitbraak van listeriose gekoppel aan die verbruik van sagte rou melk kaas gemaak deur Vulto Creamery wat gelei het tot twee sterftes.[7] Die ondersoek het gelei tot 'n herroeping van sekere sagte kase wat deur die maatskappy vervaardig is.[8]

2017–2018 Suid-Afrikaanse listeriose uitbreek[wysig | wysig bron]

In die begin van Desember 2017 was 'n uitbraak van listeriose gerapporteer deur die Suid-Afrikaanse Departement van Gesondheid. Die uitbreek, vanaf 8 Januarie 2018, het dit 61 mense vereis, en dit is bevestig dat dit meer as 727 mense besmet het.[9][10][11] Die bron van die uitbreek is nog nie bevestig nie.[12]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (2003) Sherris Medical Microbiology, 4th, McGraw Hill. ISBN 0-8385-8529-9. 
  2. Hof H (1996). In Baron S: Listeria Monocytogenes in: Baron's Medical Microbiology, 4th, Univ of Texas Medical Branch. (via NCBI Bookshelf). ISBN 0-9631172-1-1. 
  3. CDC – Multistate Outbreak of Listeriosis Linked to Whole Cantaloupes from Jensen Farms, Colorado. Cdc.gov (September 27, 2011). URL besoek op 21 Junie 2013.
  4. CDC – Prevention – Listeriosis. URL besoek op September 29, 2011.
  5. Skinner (1996). “Listeria: the state of the science Rome 29–30 June 1995 Session IV: country and organizational postures on Listeria monocytogenes in food Listeria: UK government's approach” 7: 245–247.
  6. Health authorities link 12 deaths to contaminated meat (February 2007) Geargiveer 27 Januarie 2016 op Wayback Machine URL besoek op 23 Mei 2014
  7. http://www.huffingtonpost.com/entry/cdc-investigating-listeria-outbreak-linked-to-contaminated-cheese_us_58c2bc0ce4b054a0ea6a20bb?
  8. LISTERIOSIS – USA (02): FATAL, UNPASTEURIZED SOFT CHEESE, AGED 60 DAYS, RECALL. ProMED-mail (12 Maart 2017). URL besoek op 13 March 2017.
  9. (en) news24: listeriosis now a notifiable disease as death toll rises to 61
  10. (af) proagri: agri SA erg bekommerd oor listeriose uitbreking in Suid-Afrika
  11. (af) maroelamedia: 36 sterf na uitbreking van dodelike siekte
  12. (en) news24: why there is no lead yet on source of deadly outbreak

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]