Mitologie

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek

Die woord mitologie (vanuit die Grieks μυϑολογία mythología, vanaf μυϑολογειν mythologein om mites oor te vertel, vanaf μυϑος mythos, 'n vertelling, en λογος logos, 'n gesprek) beteken letterlik om mites oor te vertel, bedoelende verhale wat 'n speisifieke kultuur glo waar is en wat bonatuurlike karakters of gebeurtenisse gebruik om die aard van die wêreld en die mensdom voor te stel. Die moderne gebruik van "mitologie" verwys óf na die mites van 'n spesifieke kultuur (soos in Griekse mitologie, Noorse mitologie of Zulu mitologie) óf die studieveld handelend oor die versamel, studie en uitlê van mites.

In die volksmond beteken mite ook valsheid - iets wat sommige glo maar nie waar is nie - maar in die veld van mitologie word so 'n definisie nie gebruik nie.

Definisie[wysig]

In die algemeen in mites verhale wat tradisioneel gebruik word as verduidelikings van die begin van die wêreld, natuurverskynsels, enigiets anders wat moeilik verklaarbaar is. Maar nie alle mites voldoen aan 'n verduidelikende rol nie, bv. 'n ander algemene doel is om die waardestelsel van 'n kultuur oor te dra. Mites is per definisie heilig en toon gewoonlik nonatuurlike of godelike magte. Daar is gewoonlik 'n mengeling tussen mitologie en legendes - verhale om heldefigure en geskiedkundige gebeurtenisse - afhangende van die hoeveelheid bonatuurlike inhoud.

In volksverhale, wat handel oor beide sekulêre en heilige verhale, verkry mites 'n gedeelte van hul invloed deur die feit dat daar in hulle geglo word. In die studie van volksverhale word daar erken dat alle heilige tradisies mites bevat, 'n erkenning waardeur geen skending plaasvind nie anders as wat sou gebeur in die algemene verstaning van wat 'n mite is.

Hierdie breë waarheid loop 'n dieper koers as die aankoms van kritiese geskiedenis wat moontlik bestaan as 'n gesaghebbende geskrewe vorm wat "die storie" word (voorgeletterde tradisies kan verdwyn as die geskrewe weergawe "die storie" word en die letterkunde "die gesag"). Maar, soos Lucien Lévy-Bruhl dit hou: "Die primitiewe gesteldheid is 'n geestestoestand, en nie 'n fase in sy historiese ontwikkeling nie." (Mâche 1992, bl.8)

Geweenlik verwys die term 'mite' spesifiek na die antieke verhale van baie ou kulture, soos in Griekse mitologie. Party mites het oorspronklik ontstaan in 'n gesproke tradisie voordat dit neergelê is in skrif, en baie bestaan in verskeie weergawes.

Volgens die agtste hoofstuk van F. W. J. Schelling se Inleiding tot Filosofie en Mitologie: "Mitologiese voorstellings is nie uitgevonde nog algemeen aanvaar nie. Hul is die produkte van 'n proses onafhanklik van beide denke en wil, hulle was, vir die bewustelikheid wat hulle ondergaan het, 'n onbestrybare realiteit. Volke en individûe is alleenlik instrumente van dié proses, wat verby hul horison gaan en wat hulle dien sonder hul verstand."