Prins van Oranje

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Catharina-Amalia, huidige Prinses van Oranje (Des 2014)

Deesdae is die titel Prins (of Prinses) van Oranje aan die Nederlandse troonopvolger. Die huidige titelhouer is Catharina-Amalia, Prinses van Oranje (gebore 7 Desember 2003), oudste dogter van koning Willem-Alexander.[1]

In die Middeleeue lê die graafskap Orange in die Hertogdom van Boergondië, destyds deel van die Heilige Romeinse Ryk. Die titel "Graaf van Oranje" is toegeken aan Willem met de Hoorn (nl), 'n neef van Karel die Grote in ongeveer 800 nC. In 1163 verhef Keizer Frederik I Barbarossa (nl) die graafskap van Oranje tot 'n prinsdom dus word die graaf van Oranje die prins van Oranje.

Wapen van die prinsdom Oranje

. Gedurende die 15de eeu het die Hertoge van Bourgondië die hedendaagse Nederland en België verwerf. In 1530 erf René of Chalon (nl), zoon van Hendrik III van Nassau-Breda (nl) en Claudia van Chalon (nl), die owerheid van Oranje van sy oom, Filibert van Chalon (nl). in 1544 sterf hy kinderloos en hy het sy besit aan sy Duitse neef Willem van Nassau-Breda (1533-1584) verlos. Willem word dus die stamvader van die Huis Oranje-Nassau.[2][3]:1-2

In 1559 is Willem deur Filips II van Spanje as stadholder (goveneur) van Holland, Zeeland and Utrecht aangestel. In 1568 begin die tagtigjarige Oorlog. William het Stadholder van Holland gebly, maar nou skuld hy sy aanstelling aan die Staatsgeneraal eerder as die koning van Spanje. Na die sluipmoord van Willem bly die aanstelling van stadholder met die prins van Oranje, maar daar was tydperke, veral wannneer die prins minderjaarig was, dat daar geen stadholder was nie.[3]:2-5 Toe die Franse Revolusionêre troepe Nederland in 1795 ingeval het, treë die stadholder en die Bataafse Republiek is in Nederland gestig. Tussen 1810 en 1813 is Nederland 'n gedeelte van die Franse ryk.

Nadat Napoleon die slag van Leipzig in 1813 verloor het, vertrek sy troepe terug na Frankryk en op 30 November 1813 kom, Willem Frederik Prins van Oranje-Nassau te lande by Scheveningen. Op 30 Mei is hy ingestel as Soeverein Vorst der Verenigde Nederlanden en op 16 maart 1815 word hy koning van Nederland. Volgens die grandwet van 1815, toe Willem koning word, verval die titel "prins van Oranje" aan "" de oudste zoon des Konings". Al Willen III (koning 18se seuns is voor hom oorlede, dus vanaf 1884 is daar geen prins van Oranje nie. Nog sy dogter en opvolger koningin Wilhelmina (koningin 1890-1948), nog haar dogter en opvolger koningin Juliana (koningin 1948-1980) kry seuns, maar in 1980 is 'n seun, die huidige koning Willem Alexander aan koningin Beatrix, dogter van Juliana gebore.[3]:bylaag Willem Alexander was dus prins van Oranje vanaf 1980 tot 30 April 2013 toe hy opgevaar het na die troon.

Met die herstelling van die grondwet in 1983, is die erfgenaam van die Nederlands troon die prins of prinses van Oranje ongeag van geslag. Dus, in 2013, kry die oudste dogter van die huidige koning die titel prinses van Oranje.

Gebruik van die naam "Oranje"[wysig | wysig bron]

  • Nederlandse sportspanne gebruik die kleur oranje as hul sportkleur.
  • Op die koning se verjaarsdag word die Nederlandse vlag gevlieg met 'n oranje lint daarbo.[6]
  • Die oranje band op die Suid-Afrikaanse vlag tussen 1928 en 1995 is te eere van die Huis van Oranje.
  • Die Oranjerivier en die Oranje-Vrystaat is na die Huis van Oranje genoem.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (nl) De Prinses van Oranje”. Het Koninklijk Huis: 2016.
  2. (nl) Ontstaan naam Oranje-Nassau”. Het Koninklijk Huis: 2016.
  3. 3,0 3,1 3,2 (nl) Het Koninklijk Huis. Den Haag, Nederland: Rijksvoorlichtingsdiens, Ministerie van Algemene Zaken. 2005. 
  4. Rietstap, Johannes Baptist (1875). Handboek der Wapenkunde. Nederland: Theod. Bom. pp. 347–348. De PRINS VAN ORANJE Gevierendeeld: 1 en 4 het koninklijke wapen; 2 en 3 nogmaals gevierendeeld van rood met een gouden schuinbalk, en van goud met een blaauwen, rood-gesnoerden en beslagen jagthoorn, benevens een hartschildje op het snijpunt, beladen met vijf gouden vakken grenzende aan vier blaauewe. Overigens geheel als het koninklijke wapen. 
  5. Junius, J.H. (1894). Heraldiek. Nederland: Frederik Muller. p. 151. In Nederland voert de PRINS VAN ORANJE het koninklijk wapen gekwartileerd met dat van ORANJE-CHALONS. 
  6. (nl) Vlaginstructie”. Het Koninklijk Huis: 2016.