Tagtigjarige Oorlog

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Tagtigjarige Oorlog
BattleOfHeiligerlee.jpg
Die Slag van Heiligerlee.
Datum 15681648
Ligging Europa: Nederlande en Gibraltar
Amerika: Kuba
Asië: Filippyne
Resultaat Nederlandse oorwinning
Vrede van Münster
Nederlandse onafhanklikheid van Spanje
Spaanse behoud van die Suidelike Nederlande
Strydende partye
Prinsenvlag.svg Republiek van die Sewe Verenigde Nederlande
Vlag van Engeland Engeland
Croix huguenote.svg Hugenote
Pavillon royal de France.svg Frankryk
Vlag van Spanje Spanje
Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1400-1806).svg Heilige Romeinse Ryk

Die Tagtigjarige Oorlog (in die moderne geskiedskrywing ook wel Die Opstand of Die Nederlandse Opstand genoem) is die naam vir 'n opstand en stryd in die Nederlande (1568-1648, met 'n Twaalfjarig Bestand in die jare 1609-1621) teen Spanje. In die Heilige Romeinse Ryk het vanaf 1618 tot 1648 gelyktydig die Dertigjarige Oorlog plaasgevind. Met die Vrede van Münster in 1648 het die Nederlande onafhanklik van Spanje geword en van die Heilige Romeinse Ryk gesedeer

Die oorlog het begin as opstand in een van die rykste gebiede van Europa, die Habsburgse Nederlande (ook wel Spaanse Nederlanden genoem), teen die magtigste ryk in Europa, die Spaanse Ryk onder koning Filips II, die landsheer van hierdie gebied. Aanvanklik trek die uit Sewentien Provinciën bestaande Lae Lande gewoonlik gesamentlik op, om 'n kombinasie van godsdienstige, administratiewe en fiskale redes.

Na 1576 gegroei die Noordelike en Suidelike Nederlande steeds meer uit mekaar, veral omdat die Protestantse Hervorming in die noordelike deel dieper wortel geskiet het dan in die suidelike deel, waar (in Brussel) die magsentrum van die (Katolieke) Habsburgse bestuurders in die Lae Lande lag. Die 'Val van Antwerpen' in 1585 word dikwels gesien as aanleiding tot die finale skeiding van noord en suid. Tydens die oorlog ontstaan ​​in 1588 die noordelike Republiek van die Sewe Verenigde Nederlande, waar die calvinisme die toon aangegee het. Die Suidelike Nederlande gebly onder die bewind van 'n goewerneur wat deur die koning van Spanje aangestel is. Katolisisme daar gebly die enigste toelaatbare godsdiens.

Die eerste twintig jaar van die oorlog was die situasie vir die opstandelinge vaak somber of desperaat, maar rond 1590 het die gety finaal ten gunste van die Republiek. Die imperial overstretch van die Spaanse Ryk, die bekwame militêre leiding van prins Maurits van Oranje en die maritieme uitbreiding van die Nederlande, veelal ten koste van die Spaanse koloniale ryk, het die finale triomf moontlik vir die Republiek, wat ontwikkel tot 'n wêreldmag. Die 17de eeu word beskou as die Goue Eeu vir die Republiek op ekonomiese, wetenskaplike en kulturele gebied. Vir die Calviniste was dit ook die tyd waarin hul politieke invloed groter as ooit seker of erna was en die noue band met die Huis van Oranje ontstaan.