Verskil tussen weergawes van "Rooiverskuiwing"

Jump to navigation Jump to search
k
geen wysigingsopsomming nie
k (→‎Eksterne skakels: Link FA is now handled by Wikidata, removed: {{Link FA|en}} (2) using AWB (10861))
k
In die [[natuurkunde|natuur-]] en [[sterrekunde]] vind '''rooiverskuiwing''' of slegs '''rooiskuif''' plaas wanneer die [[lig]] van ’n voorwerp wat van die waarnemer wegbeweeg, proporsioneel toeneem in [[golflengte]] (en afneem in [[frekwensie]]), en dus verskuif na die [[rooi]] kant van die [[sigbare spektrum|spektrum]]. Die teenoorgestelde effek, wanneer ’n verskuiwing plaasvind na ’n korter golflengte (en groter frekwensie), dus na die blou deel van die spektrum, word '''blouverskuiwing''' genoem. Dit gebeur wanneer ’n voorwerp in die rigting van die waarnemer beweeg.
 
Hoe vinniger die voorwerp wegbeweeg, hoe langer word die golflengte en hoe groter is die rooiverskuiwing. Dieselfde effek in geluidsgolwe kom voor by die verandering in toonhoogte van byvoorbeeld ’n ambulans se sirene terwyl dit na ons ry of van ons af wegry: wanneer ’n ambulans na ‘n waarnemer beweeg, verkort die klankgolwe en word ‘n hoër toonhoogte gehoor en wanneer die ambulans wegbeweeg, word die golflengtes langer en word ‘n laer toonhoogte gehoor.
 
In die praktyk is die rooiverskuiwing in liggolwe net meetbaar in voorwerpe in die [[heelal]] wat minstens ’n paar miljoen [[ligjare]] van die [[Aarde]] af is en teen baie hoë snelhede beweeg. Dit vind plaas vanweë die [[Doppler-effek]] en ’n sterk [[swaartekrag]]veld waardeur die straling hom voortplant.

Navigasie-keuseskerm