Uluru

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Uluru of Ayers Rock
Lugfoto van Uluru
Lugfoto van Uluru
Ligging Noordelike Gebied, Australië
Hoogte 868[1] meter
Prominensie 348 m (1 142 vt)
Koördinate 25°20′42″S 131°02′10″O / 25.34500°S 131.03611°O / -25.34500; 131.03611Koördinate: 25°20′42″S 131°02′10″O / 25.34500°S 131.03611°O / -25.34500; 131.03611
Bergtipe Inselberg
Rotsouderdom 550 miljoen jaar
Ligging van Uluru of Ayers Rock op 'n kaart (Australië)
Uluru of Ayers Rock
Uluru of Ayers Rock
Uluru se ligging in Sentraal-Australië

Uluru (Pitjantjatjara: Uluṟu [ˌuːləˈruː]), ook bekend as Ayers Rock ([ˌɛərz ˈrɒk]), is 'n reusagtige rooi rots naby Alice Springs in Australië se Noordelike Gebied ("Northern Territory"). Dit is die wêreld se grootste monoliet (enkele rotsblok), waarvan die kleur verander soos die son daaroor beweeg. Hierdie rotsformasie word as 'n inselberg (of eilandberg) geklassifiseer. Dit is in die Uluru-Kata Tjuta Nasionale Park geleë en toeriste stroom daarheen.[2]

Uluru is 'n heilige plek vir die Australiese inboorlinge. Dit is in 1987 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys vir die besondere geologie daarvan.[3] In 1997 is dit vir 'n tweede keer gelys, die keer vir die plek se kulturele belang vir die Anangu-inboorlinge.[3] Dit is een van die min plekke ter wêreld wat twee keer gelys is.[3]

Geskiedenis[wysig | wysig bron]

Rotsformasies

Die Anangu-mense glo dat Uluru, soos die res van Sentraal-Australië, deur voorvaderlike wesens aan die begin van tyd gevorm is. Die Anangu is volgens oorlewering direkte afstammelinge van hierdie voorvaders.[4]

Die moderne wetenskap toon dat mense vir meer as 40 000 jaar rondom Uluru gewoon het. Hulle het hul tradisionele leefwyse tot die 1930's volgehou[4] deur 'n nomadiese bestaan te voer, rond te trek om te jag en kos volgens die seisoene te versamel. Hulle het 'n komplekse seremoniële lewe rondom Uluru gebou.[4] Dit word as een van die oudste menslike samelewings op aarde gesien.[5]

Die eerste Europeërs om Uluru te aanskou was ontdekkingsreisigers onder leiding van William Christie Gosse.[6] Hulle kom op 19 Julie 1873 op Uluru af en noem dit Ayers Rock na sir Henry Ayers, wat die hoofsekretaris van Suid-Australië was.[6] Die land was te droog en afgeleë vir boerdery, daarom het min mense Uluru tot die middel van die 20ste eeu besoek.[6]

'n Panorama van Uluru teen sonsondergang, wat die besonderse rooi kleur daarvan wys.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (en) "Uluru, Australia". Peakbagger.com. Besoek op 31 Julie 2016.
  2. HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8
  3. 3,0 3,1 3,2 "World Heritage and International Significance". Uluru and Kata Tjuta National Park. Department of Environment, Water, Heritage and the Arts. Oktober 2009. Verkry op 6 November 2009. 
  4. 4,0 4,1 4,2 "The history of Uluru and Kata Tjuta". Uluru and Kata Tjuta National Park. Department of Environment, Water, Heritage and the Arts. Oktober 2009. Verkry op 6 November 2009. 
  5. "Culture, History and World Heritage". Uluru and Kata Tjuta National Park. Department of Environment, Water, Heritage and the Arts. Oktober 2009. Verkry op 6 November 2009. 
  6. 6,0 6,1 6,2 "Early European history". Uluru and Kata Tjuta National Park. Department of Environment, Water, Heritage and the Arts. Oktober 2009. Verkry op 6 November 2009. 

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]