Vigs

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Vigs
Klassifikasie en eksterne bronne
Die rooi lint word wêreldwyd gebruik as die simbool van die solidariteit met mense wat 'n MIV-besmetting opgedoen het.
Die rooi lint word wêreldwyd gebruik as die simbool van die solidariteit met mense wat 'n MIV-besmetting opgedoen het.
ICD-10 B20B24
ICD-9 042-044
OMIM 609423
DiseasesDB 5938
MedlinePlus   000594
eMedicine emerg/253
MeSH D000163
Star of life caution.svg Mediese waarskuwing
'n Elektronmikrograaf van HIV-1 wat besig is om vanuit 'n gekultiveerde limfosiet te bloei

Verworwe immuniteitsgebreksindroom (vigs) (Engels: Aids), as gevolg van 'n besmetting met die menslike immuniteitsgebreksvirus (MIV), is 'n sindroom wat die immuunstelsel aanval en geleidelik vernietig. Pasiënte met 'n verswakte immuunstelsel is uiters vatbaar vir sekondêre (of opportunistiese) infeksies, en 'n bepaalde kombinasie van hierdie infeksies word as die sindroom vigs gedefinieer.

MIV-infeksies word meestal deur seksuele omgang oorgedra, alhoewel die eerste vigslyers in Afrika die virus, wat oorspronklik net by ape voorgekom het, vermoedelik deur die vertering van aapvleis opgedoen het.

Tans is daar geen medisyne om vigslyers te genees nie, tog het die behandeling van MIV-positiewe lyers met 'n kombinasie van anti-retrovirale middels hul lewenskwaliteit verbeter, en kan die aanvang van vigs deur bepaalde middels uitgestel word.

Vigs is die eerste maal in 1981 in die Verenigde State as 'n nuwe siekte geïdentifiseer. Aanvanklik doen veral homoseksuele mans, dwelmverslaafdes en hemofilie-lyers die siekte op.

Vigs skep groot probleme in gebiede waar 'n kombinasie van bepaalde faktore optree, soos byvoorbeeld die hantering van seksualiteit as 'n taboe-gelaaide onderwerp waarmee mense nie graag vrylik wil omgaan nie; sorgeloosheid ten opsigte van seksuele omgang, maar ook seksuele verdrukking van vroue en minderheidsgroepe soos gay mans wat aanleiding gee tot die afwysing van moontlike veiligheidsmaatreëls (onder meer veiliger seks en die gebruik van kondome); prostitusie; veelvuldige, anonieme seksuele omgang; armoede; onhigiëniese toestande en regerings wat nie oor die finansiële middele of die politieke wilskrag beskik om geskikte maatreëls teen die uitbreiding van die siekte te tref nie.

Suid-Afrika is een van die lande waar hierdie kombinasie van nadelige faktore tot 'n vigspandemie gelei het, en volgens skattings is vyf miljoen Suid-Afrikaners tans met die MI-virus besmet.

Invloed op die ekonomie[wysig]

Hoofartikel: Invloed van vigs op die ekonomie.

Die effekte wat vigs op ondernemings en op die ekonomie het is baie kompleks.

Sommige ondernemings word meer ernstig deur die epidemie geraak. Byvoorbeeld, sekere werkers soos trekarbeiders in die landboubedryf kan maklik vervang word indien hulle sou sterf. Indien hierdie werkers nie baie belangrik vir die onderneming is nie, sal die betrokke sektor nie baie skade lei nie.

In ander sektore kan die situasie heelwat anders daar uitsien. Ondernemings in ander sektore kan baie ernstig geraak word, self al is daar ‘n lae voorkoms van vigs. Indien die werkers by afsterwe moelik is om te vervang, kan dit ernstige gevolge vir die onderneming inhou. Die finansiële sektor is ‘n voorbeeld hiervan, omdat dit spesialisvaardighede van werknemers verg. Hierdie sektor het baie hoogsopgevoede en ervare werknemers in belangrike posisies.