Beta Centauri

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Beta Centauri A1 / A2 / B
Emoji u2b55.svg
Die ligging van β Centauri in Sentour.
Sterrebeeld Sentour
Spektraaltipe B1 III / B1 III / B1V?[1]
Waarnemingsdata (Epog J2000)
Regte klimming 14h 03m 49.40535s[2]
Deklinasie -60° 22′ 22.9266″[2]
Skynmagnitude (m) 0,61[3]
Absolute magnitude (M) -4,53[4]
B-V-kleurindeks  -0,23[3]
U-B-kleurindeks  -0,98[3]
Besonderhede
Massa (M) 10,7 ± 0,1 / 10,3 ± 0,1[1] / 4,61[5]
Ligsterkte (L) 41 700[6]
Ouderdom (jaar) 14,1 ± 0,6[1]
Temperatuur (K) 25 000 ± 2 000 (A1)/
25 000 ± 2 000[1] (A2)
Eienskappe
Veranderlikheid β Cep (A1 & A2)[7]
Ander name
Agena, Hadar,[8] HR 5267, HD 122451, CD−59°5365, LHS 51, SAO 252582, FK5 518, HIP 68702, GC 18971, CCDM J14038-6022[9]
Portaal  Portaalicoon   Sterrekunde

Beta Centauri (β Centauri, afgekort as Beta Cen of β Cen), ook genoem Hadar,[10] is ’n driedubbele ster in die suidelike sterrebeeld Sentour. Die stelsel se gesamentlike skynbare magnitude van 0,61 maak dit die tweede helderste ster in Sentour en een van die helderste sterre in die naglug. Volgens metings van die Hipparcos-satelliet[11][12] is dit sowat 390 ligjare van die Son af.[2]

Beta Centauri is goed in die Suidelike Halfrond bekend as die binneste van twee sterre wat wys na die asterisme bekend as die Suiderkruis. ’n Lyn wat van die ander aanwyser, Alpha Centauri, deur Beta Centauri getrek word, lei na binne ’n paar grade van Gamma Crucis, die ster aan die bopunt van die kruis. Deur ’n lyn van dié ster af te trek na Alpha Crucis aan die onderkant van die kruis, kan ’n navigator vasstel waar suid is.[13]

Eienskappe[wysig | wysig bron]

Die Beta Centauri-stelsel het drie komponente: Beta Centauri A1, A2 en B. Al die spektraallyne wat waargeneem word, stem ooreen met dié van ’n B1-tipe ster.

Joan Voûte het Beta Centauri B in 1935 geïdentifiseer. Dit is 1,3 boogsekondes van die primêre komponent af en het sedert die ontdekking dieselfde gebly, hoewel die posisiehoek sedertdien met ses grade verander het. Beta Centauri B wentel op ’n afstand van 0,6 ligjare om die primêre komponent, met ’n periode van rofweg 1 500 jaar.

In 1967 het Beta Centauri se periodieke wisseling in radiale snelheid daarop gedui dat Beta Centauri A ’n spektroskopiese dubbelster is. Dit is in 1999 bevestig. Die primêr is twee sterre, A1 en A2; hulle het dieselfde massa en wentel om mekaar met ’n periode van 357 dae met ’n groot eksentrisiteit van sowat 0,8245.[14]

In 2005 is geraam die twee sterre is rofweg 4 AE van mekaar af.[6]

A1 en A2 se klassifikasie van B1 III[6] dui op reusesterre wat wegbeweeg van die hoofreeks. Hulle is albei Beta Cephei-veranderlikes met meervoudige pulseringsperiodes van net ’n paar uur. Die volle mate van veranderlikheid is nog nie bereken nie, maar dit is nie meer as ’n paar honderdstes van ’n magnitude nie.[6][15]

A1 se massa is omtrent 12,02 keer dié van die Son en A2 s’n 10,58 keer.[14]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 (August 2006) “High-precision elements of double-lined spectroscopic binaries from combined interferometry and spectroscopy. Application to the β Cephei star β Centauri”. Astronomy and Astrophysics 455 (1): 259–269. doi:10.1051/0004-6361:20064829.
  2. 2,0 2,1 2,2 van Leeuwen (November 2007). “Validation of the new Hipparcos reduction”. Astronomy and Astrophysics 474 (2): 653–664. doi:10.1051/0004-6361:20078357.
  3. 3,0 3,1 3,2 (1991) “The Bright star catalogue”. New Haven, Conn.: Yale University Observatory, 5th rev.ed..
  4. (2005) “Orbital parameters, masses and distance to β Centauri determined with the Sydney University Stellar Interferometer and high-resolution spectroscopy”. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 356 (4): 1362. doi:10.1111/j.1365-2966.2004.08571.x.
  5. (1999) “VizieR Online Data Catalog: Multiple star catalogue (MSC) (Tokovinin 1997-1999)”. VizieR On-line Data Catalog: J/A+AS/124/75. Oorspronklik gepubliseer in: 1997A&AS..124...75T 412: 40075.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 (July 2006) “XMM-Newton observations of β Centauri (B1 III): The temperature structure in the hot plasma and the photosphere-wind connection”. Astronomy and Astrophysics 437 (2): 599–609. doi:10.1051/0004-6361:20052650.
  7. (2002) “Beta Centauri: An eccentric binary with two beta Cep-type components”. Astronomy and Astrophysics 384: 209. doi:10.1051/0004-6361:20020004.
  8. Allen, R. H. (1963), Star Names: Their Lore and Meaning (Reprint ed.), New York: Dover Publications Inc, p. 154, ISBN 0-486-21079-0, http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Topics/astronomy/_Texts/secondary/ALLSTA/Centaurus*.html, besoek op 2010-12-12 
  9. V* bet Cen -- Variable Star of beta Cep type”. SIMBAD. Centre de Données astronomiques de Strasbourg. URL besoek op 2011-12-19.
  10. IAU Catalog of Star Names”. URL besoek op 28 Julie 2016.
  11. (July 1997) “The Hipparcos Catalogue”. Astronomy and Astrophysics 323: L49–L52.
  12. Perryman, Michael (2010), "The Making of History's Greatest Star Map", The Making of History's Greatest Star Map:, Astronomers’ Universe (Heidelberg: Springer-Verlag), doi:10.1007/978-3-642-11602-5, ISBN 978-3-642-11601-8, Bibcode2010mhgs.book.....P 
  13. Kyselka, Will; Lanterman, Ray E. (1976). North Star to Southern Cross. Honolulu : University Press of Hawaii. University of Hawaii Press. p. 59. Bibcode:1976nsts.book.....K. ISBN 0-8248-0419-8. 
  14. 14,0 14,1 (2016) “Massive pulsating stars observed by BRITE-Constellation. I. The triple system β Centauri (Agena)”. Astronomy and Astrophysics 588: 17. doi:10.1051/0004-6361/201527872. A55.
  15. (1993) “Beta Cephei stars from a photometric point of view”. Space Science Reviews 62 (1–2): 95–171. doi:10.1007/bf00208707.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Koördinate: Sky map 14h 03m 49.40535s, −60° 22′ 22.9266 ″