ENIAC

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Glen Beck (agter) en Betty Snyder (voor) programmeer die ENIAC.

ENIAC, Engels vir Electronic Numerical Integrator And Computer,[1] was die eerste algemeendoelige elektroniese rekenaar. Dit was die eerste hoë-spoed, Turingvolledige, digitale rekenaar wat herprogrammeer kon word om 'n reeks rekenkundige probleme op te los,[2] terwyl vroeëre masjiene net sekere van die eienskappe gehad het. Die ENIAC is ontwerp en gebou deur die Amerikaanse leër om artillerievuur-tabelle te bereken.

Die ENIAC was van onmiddelike belang. Met sy bekendstelling in 1946 is dit die "Enorme Brein" deur die media gedoop. Dit was 'n duisend keer vinniger as elektro-meganiese masjiene, 'n sprong in rekenkundige krag wat geen enkele masjien nog kon bereik nie. Die wiskundige vermoëns, gepaard met algemeendoelige programmering, het wetenskaplikes en industrialiste baie opgewonde gehad. Die uitvinders het dié nuwe idees versprei deur 'n reeks lesings aan te bied oor rekenaarargitektuur.

Die ENIAC se ontwerp en konstruksie was gefinansier deur die Amerikaanse leër gedurende die Tweede Wêreldoorlog. Die konstruksiekontrak is geteken op 5 Junie, 1943, en werk op die rekenaar het die volgende maand in die geheim begin onder die skuilnaam "Projek PX" deur die Universiteit van Pennsylvania se Moore Skool van Elektriese Ingenieurswese. Die volledige masjien is onthul op 14 Februarie, 1946 by die Universiteit van Pennsylvania, en het $500,000 gekos. Dit is formeel deur die V.S. Weermagrtillerie afdeling in Julie 1946 in diens geneem. ENIAC is afgeskakel op 9 November, 1946 vir opknappings en 'n geheue opgradering, en is toe geskuif na die Aberdeen toetsgronde, Maryland in 1947. Daar, op 29 Julie, 1947, is dit weer aangeskakel en was dit in voortdurende gebruik tot 11:45 pm, 2 Oktober, 1955.

Programmeerders Betty Jean Jennings (links) en Fran Bilas (regs) besig op die ENIAC se hoof kontrole paneel by die Moore Skool van Elektriese Ingenieurswese. (V.S. Weermag foto van die argiewe van die ARL Tegniese biblioteek )

Die ENIAC is bedink en ontwerp deur John Mauchly en J. Presper Eckert van die Universiteit van Pennsylvania.[3] Die span ontwerpingenieurs wat die ontwikkeling bygestaan en gehelp het, sluit in Bob Shaw (funksie tabelle), Chuan Chu (deler/vierkantswortelberekenaar), Kite Sharpless (meester programmeerder), Arthur Burks (vermenigvuldiger), Harry Huskey (leser/drukker, Jack Davis (akkumulators) en Iredell Eachus Jr.[4]

Beskrywing[wysig | wysig bron]

Die ENIAC was 'n modulêre rekenaar, saamgestel uit individuele panele om verskillende funksies te verrig. Twintig van hierdie modules was akkumulators, wat nie net kon optel en aftrek nie, maar kon ook 'n tien-syfer desimale getal in hulle geheue stoor. Getalle was aangegee tussen twee eenhede oor 'n aantal algemeendoelige busse, of borde, soos dit genoem was. Om die hoë spoed te bereik moes die panele die getalle ontvang en aanstuur, bereken, die antwoord stoor, en die volgende stap aktiveer - alles sonder bewegende onderdele. Die sleutel tot sy veelsydigheid was die vermoë om te vertak; dit kon verskillende bewerkings, wat afhanklik was van die berekende resultaat, aktiveer.

Naas die spoed, was die mees merkwaardige kenmerk omtrent die ENIAC, die grootte en kompleksiteit daarvan. ENIAC het 17,468 vakuumbuise, 7,200 kristal diodes, 1,500 aflossers, 70,000 resistors, 10,000 kapasitore en ongeveer 5 miljoen handgesoldeerde soldeerlasse. Dit het 30 kort ton (27 t) geweeg, was rofweg 8.5 voet by 3 voet by 80 voet (2.6 m by 0.9 m by 26 m), het 680 vierkante voet (63 m²) op geneem, en het 150 kW krag gebruik.[5] Invoer was moontlik deur 'n IBM kaart leser, en 'n IBM kaartpons was gebruik vir die uitvoer. Hierdie kaarte kon gebruik word om 'n aflyngedrukte uitvoer te lewer deur 'n IBM berekeningsmasjien te gebruik, by voorbeeld die IBM 405.

ENIAC het tien-posisie ringtellers gebruik om syfers te stoor; elke syfer het 36 vakuum buise gebruik, 10 daarvan was tweevoudige triodes wat die flip-floppe van die ringteller. Rekenkunde was uitgevoer deur die impulse "te tel" met die ringtellers en genereer dan dra-impulse as die teller "rond spring", die idee was om in elektronika die bewerking van die syfer wiele van 'n meganiese optel masjien, na te maak. ENIAC het twintig tien-syfer getekende akkumulator wat tien-komplement voorstelling gebruik het en kon 5,000 eenvoudige optel en aftrek bewerkings doen tussen enige van hulle aan 'n bron (bv, nog 'n akkumulator, of 'n konstante seintoestel) elke sekond. Dit was moontlik om 'n paar akkumulators aanmekaar te koppel en gelyktydig te hardloop. Die top spoed van die bewerking was dus moontlik baie hoër weens die parallelle verwerkings.

Dit was moontlik om die oordra van een akkumulator na 'n ander akkumulator te bedraad om met dubbele presisie rekenkundige bewerkings te doen, maar die akkumulator se dra-stroombaan se tydsberekening het die bedrading van drie of meer akkumulators (vir hoër akkuraatheid) verhoed.


Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Herman Goldstine (1972). The Computer: from Pascal to von Neumann. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. ISBN 0-691-02367-0. 
  2. Shurkin, Joel, Engines of the Mind: The Evolution of the Computer from Mainframes to Microprocessors, 1996, ISBN 0-393-31471-5
  3. Maurice Wilkes (1956). Automatic Digital Computers. New York: John Wiley & Sons. p. 305 pages. QA76.W5 1956. 
  4. Gazette Alumni: Obituaries (Iredell Eachus Jr.)”.
  5. http://ed-thelen.org/comp-hist/BRL-e-h.html”. URL besoek op 2008-05-23.