George Szell

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
George Szell

George Szell (/ˈsɛl/; 7 Junie 1897 – 30 Julie 1970), oorspronklike naam György Széll, György Endre Szél, of Georg Szell,[1] was 'n Hongaarsgebore Amerikaanse dirigent en komponis van Joodse afkoms. Hy word beskou as een van die twintigste eeu se grootste dirigente.[2] Hy word veral onthou vir sy lang en suksesvolle tyd as musiekdirekteur van die Cleveland Simfonieorkes van Cleveland, Ohio, en vir die opnames van die standaard klassieke repertoire wat hy gemaak het in Cleveland en saam met ander orkeste.

Szell het in 1946 na Cleveland verstrek om 'n gerespekteerde, dog effe klein, orkes oor te neem wat gesukkel het om te herstel van die ontwrigting van die Tweede Wêreldoorlog. By sy dood was hy daarmee gekrediteer dat hy, om die kritikus Donal Henahan aan te haal, die institusie gemaak het na "what many critics regarded as the world's keenest symphonic instrument."[3][4]

Deur Szell se opnames het hy 'n teenwoordigheid in die klassieke musiekwêreld behou wat lank bly voortbestaan het na sy dood, en sy naam bly sinoniem met diè van die Cleveland Orkes. Toe hy op toer was met die orkes in die laat 1980's, het die toentertydse musiekdirekteur Christoph von Dohnányi opgemerk "Ons het 'n groot konsert gegee, en George Szell kry 'n groot resensie".[5]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Bronne verskil oor Szell se geboortename of "regtige" naam. Slonimsky 2001, begin byvoorbeeld sy insetsel met, "Szell, George (eintlik, György) ...", en Charry 2011 gee sy geboortename aan as György Endre Szél. Hierdie vorm blyk konsekwent te wees met Szell se Hongaarse oorsprong. Beide Charry 2001 en Rosenberg 2000 versuim egter om die naam "György" te siteer, en noem in pleks daarvan die meer Germaniese naam "Georg," welke meer gepas blyk te wees in die huis in Wene waarin Szell sy kinderjare deurgebring het. Rosenberg gaan egter so ver as om sê, "hy was gebore Georg Szell op 7 Junie 1897, in Boedapest..." (bl. 237, klem of nadruk bygevoeg). Bronne stem egter saam dat in sy latere lewe (ten minste nadat hy Amerika toe is] hy die verengelste naam "George" gebesig het, en dit is die naam van hom toegedig word.
  2. Charry, Michael (2011) "George Szell A Life of Music" University of Illinois Press
  3. Henahan, Donal (31 Julie 1970). "George Szell, Conductor, Is Dead". The New York Times. bl. 1. Opgespoor op 2007-07-15.
  4. Brown, Richard; Brown, Gene (1978). The Arts. New York: Arno Press. ISBN 0-405-11153-3
  5. Oestreich, James R. (26 Januarie 1997). "Out From Under the Shadow". The New York Times.