WorldCat

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
WorldCat
WorldCat logo.svg
URL www.worldcat.org
Alexa-rang Negative increase 3,433 (Februarie 2019)[1]
Kommersieel? Nee
Soort webwerf Netwerk van biblioteekinhoud en -dienste
Beskikbare tale
  • Chinees (Vereenvoudig)
  • Chinees (Tradisioneel)
  • Tsjeggies
  • Nederlands
  • Engels
  • Frans
  • Duits
  • Italiaans
  • Koreaans
  • Japanees
  • Portugees
  • Spaans
  • Thais
  • Oerdoe
Eienaar OCLC
Geskep deur {{{skepper}}}
Huidige status Online

WorldCat is 'n verenigde katalogus wat die versamelings spesifiseer van 17 900 biblioteke in 123 lande en gebiede[2] wat aan die OCLC- wêreldkoöperasie deelneem. Dit word bestuur deur OCLC, Inc.[3] Die lidbiblioteke hou WorldCat se databasis, die wêreld se grootste bibliografiese databasis, gesamentlik in stand. OCLC stel WorldCat gratis beskikbaar vir biblioteke, maar die katalogus is die basis vir ander subskripsie-OCLC-dienste (soos hulpbrondeling en versamelingsbestuur). WorldCat word deur die algemene publiek en deur bibliotekarisse gebruik vir katalogisering en navorsing.

Geskiedenis[wysig | wysig bron]

OCLC is in 1967 gestig onder leiding van Fred Kilgour. In dieselfde jaar het OCLC begin met die ontwikkeling van die verenigdekatalogustegnologie wat later na WorldCat sou ontwikkel. Die eerste katalogusrekords is in 1971 bygevoeg.[4]

In 2003 begin OCLC met die loodsprogram "Open WorldCat", wat verkorte rekords van 'n deelversameling van WorldCat beskikbaar stel vir vennootwebwerwe en boekhandelaars, om die toeganklikheid van die versamelings vir lidbiblioteke vir lidmate te verhoog.[5][6]

In Oktober 2005 het die tegniese personeel van die OCLC 'n wiki-projek, WikiD, begin, waardeur lesers kommentaar en gestruktureerde veldinligting, wat verband hou met enige WorldCat-rekord, kon byvoeg.[7] WikiD is later uitgefaseer, hoewel WorldCat later gebruiker-gegenereerde inhoud op ander maniere opgeneem het.

In 2006 het dit vir enigiemand moontlik geword om direk op WorldCat se oop webwerf te soek[8] en nie net deur die subskripsie-FirstSearch-koppelvlak nie, waar dit meer as 'n dekade tevore op die web vir lidbiblioteke beskikbaar was. Opsies vir meer gesofistikeerde soektogte op WorldCat het via die FirstSearch-koppelvlak beskikbaar gebly.

In 2007 het WorldCat Identities begin om bladsye beskikbaar te stel vir 20 miljoen "identiteite", metadata oor name – hoofsaaklik outeurs en persone wat die onderwerp van gepubliseerde titels is.[9]

In 2017 is OCLC se WorldCat Search API geïntegreer in die verwysingsinstrument van Wikipedia se VisualEditor, waardeur Wikipedia-redakteurs maklik na bronne van WorldCat kan verwys.[10][11]

In Mei 2019 bevat WorldCat meer as 450 miljoen bibliografiese rekords in 484 tale, wat meer as 2,8 miljard fisiese en digitale biblioteekbates verteenwoordig,[3] en die dataversameling van WorldCat-persone (ontgin uit WorldCat) het meer as 100 miljoen mense ingesluit.[12]

Model[wysig | wysig bron]

WorldCat bevat rekords in MAchine Readable Cataloging ( MARC)-formaat wat deur biblioteekkatalogusseerders wêreldwyd bygedra is wat OCLC as 'n katalogiseringsinstrument gebruik, en hierdie MARC-formaat kan ook afgelaai word na ander biblioteke se plaaslike katalogusstelsels. Dit stel biblioteke in staat om rekords te vind en af te laai vir materiaal wat hulle besig is om by hul plaaslike katalogus voeg, sonder om die lang proses te ondergaan om vir elke nuwe item van nuuts af 'n nuwe katalogusinskrywing te skep.

WorldCat werk op 'n groepverwerkingsmodel eerder as 'n intydse model. Dit wil sê dat WorldCat-rekords met tussenposes van tyd tot tyd met die onderliggende biblioteekkatalogusse gesinkroniseer word in plaas van intyds of daagliks. Gevolglik:

  • WorldCat wys dat 'n spesifieke item deur 'n spesifieke biblioteek besit word, maar voorsien nie die biblioteek se oproepnommer nie.
  • WorldCat dui nie aan of 'n item tans geleen, verlore, herstelwerk ondergaan, of buite bereik van belangstellende persone gestoor word (waardeur belangstellende persone genoodsaak word om 'n versoek vir herwinning in te dien en te wag).
  • Verder wys WorldCat nie of 'n biblioteek meer as een kopie van 'n spesifieke titel besit nie.

As alternatief laat WorldCat deelnemende instellings toe om direkte skakels vanaf WorldCat na hul eie katalogusinskrywings vir 'n spesifieke item toe te voeg, wat die gebruiker in staat stel om die item se intydse status te bepaal.[3] Dit vereis egter steeds dat gebruikers verskeie webbladsye moet oopmaak, wat elkeen na 'n ander aanlyn-publieke toegangskatalogus met hul eie kenmerkende gebruikerskoppelvlakontwerp wys (wat itemstatus in 'n ander deel van die webblaaierskerm plaas) totdat hulle 'n katalogusinskrywing kan opspoor wat toon dat die item tans in 'n spesifieke biblioteek beskikbaar is.

Biblioteekbydraes tot WorldCat word gemaak via die Connexion-rekenaarprogram, wat in 2001 bekendgestel is; sy voorganger, OCLC Passport, is in Mei 2005 uitgefaseer.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. "Worldcat.org Traffic, Demographics and Competitors – Alexa" [Worldcat.org-verkeer, -demografie en -kompetisie – Alexa]. www.alexa.com (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 Mei 2020. Besoek op 4 Februarie 2019.
  2. "About OCLC" (in Engels). OCLC. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 12 Junie 2020. Besoek op 18 Augustus 2019.
  3. 3,0 3,1 3,2 "Inside WorldCat". OCLC (in Engels). OCLC, Inc. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 April 2020. Besoek op 19 Augustus 2019.
  4. "A brief history of WorldCat". oclc.org. February 10, 2015. Besoek op February 13, 2014.
  5. “Open WorldCat Pilot: A User's Perspective”.
  6. Quint, Barbara (27 Oktober 2003). "OCLC project opens WorldCat records to Google". infotoday.com (in Engels). Information Today. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Junie 2019. Besoek op 26 Junie 2019.
  7. "WikiD" (in Engels). OCLC. Besoek op March 5, 2015.
  8. Hane, Paula J. (17 Julie 2006). "OCLC to open WorldCat searching to the world". infotoday.com (in Engels). Information Today. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Mei 2020. Besoek op 26 Junie 2019.
  9. Hickey (April 15, 2007). “WorldCat Identities: Another View of the Catalog”. Besoek op 2016-01-18.
  10. "OCLC and Wikipedia Library link citations to millions of library materials, expanding access to quality sources". oclc.org (in Spaans). OCLC. 11 Mei 2017. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Maart 2019. Besoek op 25 April 2020.
  11. Orlowitz, Jake (11 Mei 2017). "You can now add automatically generated citations to millions of books on Wikipedia". blog.wikimedia.org (in Engels). Wikimedia Foundation. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 Mei 2020. Besoek op 25 April 2020.
  12. "Data strategy [WorldCat]". oclc.org. June 23, 2014. Besoek op 2018-02-11.

Verdere leesstof[wysig | wysig bron]

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]