Gaan na inhoud

Groot Moskee van Djenné

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Die Groot Moskee van Djenné.

Die Groot Moskee van Djenné is 'n moskee in Djenné in Mali. Dit is meer as 800 jaar gelede (tussen 1200 en 1330) aan die Banrivier gebou van modder, en nie van gewone sement en stene nie. Die wêrelderfenisgebied is eers as 'n paleis gebruik voor dit eindelik in 'n moskee verander is. Die moskee, wat in daardie stadium verwaarloos was, is in 1907 deur die Franse herbou. Die moskee word deur baie beskou as een van die grootste argitektoniese prestasies nog.

Elke jaar kom die hele geeenskap van Djenné bymekaar vir 'n fees waartydens enige reën- en hitteskade aan die moskee herstel word. Daar is ook kos en musiek.

In die dak is daar klein luggate met omgekeerde oondgebakte bakkies bedek. Wanneer die bakkies afgehaal word, kan warm lug uit die gebou ontsnap en vars lug binnekom.

Die mure is gebou met modderstene wat in die son gebak en aanmekaargemessel is met 'n mengsel van sand en grond. Die mure is afgewerk met 'n soort pleister wat die gebou sy gladde voorkoms gee - dit lyk amper asof dit uitgekerf is. Die versierings is horingagtige uitsteksels wat nie net op elke hoek nie, maar ook bo-op die buitenste mure geplaas is.

Gebedsmuur

[wysig | wysig bron]

Die gebedsmuur, of kiebla, wys oos na Mekka, 'n heilige stad vir Moslems wat vandag in Saoedi-Arabië geleë is. Dit bied 'n uitsig oor die mark. Die imam bid van die hoër toring in die middel af. Regs van die gebedsnis of mihrab in die middelste toring is 'n tweede inham wat die preekstoel, of minbar, genoem word. Die keêlvormige toringspitse bo-op elke minaret is met volstruiseiers bedek wat simbolies van vrugbaarheid is.

Platform

[wysig | wysig bron]

Die moskee is gebou op 'n platform wat drie meter hoër as die mark is. Ses stelle trappe, elk met torinkies versier, lei na die platform. Die platform keer dat skade aan die moskee aangerig word wanneer die Banrivier in vloed is.

Gebedsaal

[wysig | wysig bron]

Die gebedsaal se dak is gemaak van die Afrikawaaierpalm, bedek met modder. Die dak word ondersteun deur nege binnemure met gepunte boë.

Hoofingang

[wysig | wysig bron]

Die hoofingang waar die mans die moskee binnegaan, is in die noordelike mmur, terwyl vroue by die ingang aan die westekant ingaan.

Vensters

[wysig | wysig bron]

Die klein, ongelyk geplaasde vensters in die noordelike en suidelike muur laat min natuurlike lig na die binnekant van die saal deur.

Toron

[wysig | wysig bron]

Die gebou se mure is versier met bondels stokke van die Afrikawaaierpalm, wat toron genoem word. Dit dien sommer ook as steierwerk vir die jaarlikse herstelwerk.

Westelike galery

[wysig | wysig bron]

Die westelike galery word vir die vroue gehou.

Ander geboue van modder en klei is die Larabangamoskee in Ghana. Dit is in 1421 gebou met plaaslike boutegnieke en materiaal, soos modder en biesies.

Bronne

[wysig | wysig bron]

Nog leesstof

[wysig | wysig bron]
  • Marchand, Trevor H. J. (2015). "The Djenné Mosque: World Heritage and Social Renewal in a West African Town". APT Bulletin. 46 (2/3): 4–15. JSTOR 43556448.
  • Prussin, Labelle (1968). "The Architecture of Islam in West Africa". African Arts. UCLA James S. Coleman African Studies Center. 1 (2): 32–74. doi:10.2307/3334324. JSTOR 3334324.
  • Schutyser, S.; Dethier, J.; Gruner, D. (2003). Banco, Adobe Mosques of the Inner Niger Delta. Milan: 5 Continents Editions. ISBN 88-7439-051-3.
  • Snelder, Raoul (1984). Hasan-Uddin, Khan (red.). "The Great Mosque at Djenné: Its impact as a model". MIMAR: Architecture in Development. Singapore: Concept Media. 12: 66–74.

Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]