Kaapstadse waterkrisis

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
'n Grafiek wat die watervlak aandui in die Wes-Kaap se ses grootste damme van 30 Junie 2013 tot 31 Maart 2018. Dit wys die dalende watervlak gedurende Kaapstad se waterkrisis en die invloed van ingekorte verbruik sedert die begin van 2018. Die voorspelling wys watervlakke van sowat 12% teen einde Mei 2018 geskoei op normale verbruik (voor die krisis). Data verkry van die Climate Systems Analysis Group (CSAG)

Die Kaapstadse waterkrisis is 'n ernstige droogte in die Wes-Kaap, Suid-Afrika, wat in 2015 begin het en tot 'n ernstige waterskaarste in die streek, veral in Kaapstad, gelei het. Aan die begin van 2018, toe dit voorspel was dat damvlakke teen April tot kritieke vlakke sou daal, het die stad planne aangekondig vir "Dag Zero", die afdraai van die stad se watervoorsiening oor groot dele indien 'n spesifieke lae watervlak bereik sou word. Wat Kaapstad potensieel die eerste groot stad ter wêreld maak waar die water opraak.[1][2][3] Deur middel van waterbeperkings en 'n waterbesparingsveldtog het die stad teen Maart 2018 sy daaglikse waterverbruik met meer as die helfte verminder tot sowat 500 miljoen liter per dag. Teen Junie 2018 het hierdie besparings en goeie reën daartoe gelei dat watervlakke in damme tot 43% gestyg het. Kaapstad het daarna aangekondig "Dag Zero" sou waarskynlik nie in 2019 aanbreek nie.[4] In September, met damvlakke naby 70%, het die stad begin water beperkings afskaal.[5]

Agtergrond[wysig | wysig bron]

Die streek om Kaapstad het 'n Mediterreense klimaat met warm, droë somers en 'n winterreënval. Water word grootliks van ses groot damme in die bergagtige gebiede naby die stad verkry.[6] Die damme word aangevul deur reënval in die opvanggebiede, hoofsaaklik gedurende die koeler wintermaande van Mei tot Augustus, en damvlakke daal gedurende die droë somermaande van November tot April, wanneer stedelike en landbougebruik hoër is.

Kaapstad se bevolking het van 2,4 miljoen inwoners in 1995 tot 'n geraamde 4,3 miljoen inwoners in 2018 gegroei, wat 'n bevolkingstoename is van sowat 79% in 23 jaar. Damvlakke het in dié tyd met slegs 15% toegeneem. In 2016/17 is 64,5% van die stad se water in formele woongebiede gebruik en 3,6% in informele nedersettings.[7]

Van 1950 tot 1999 het die stad se verbruik van behandelde water met 4% per jaar toegeneem, in lyn met die bevolkingsgroei. Waterverbruik teen 1999 was 335 gigaliter per jaar. Beplanning om vir die groeiende waterverbruik te voorsien het so vroeg as 1990 begin.[8] Tydperke van min reën in 2000/01 en 2003/04 het tot waterbeperkings gelei.[9][10] Omstreeks 2003 het die stad 'n ooreenkoms met die destydse Departement van Waterwese en Bosbou aangegaan vir die bou van die Bergrivierdam en begin met die bestuur van die aanvraag na water. In 2009 is die kapasiteit van die damme wat Kaapstad van water voorsien met 17% vergroot toe die Bergrivierdam voltooi was.

In 2007 het die Departement van Waterwese en Bosbou voorspel dat groeiende gebruik van water sou teen 2013 die voorsiening oorskry as water nie bewaar word nie en die gebruik van water nie voldoende bestuur word nie.[11] Hoewel bestuursmaatreëls deur Kaapstad en ander stedelike gebiede relatief suksesvol was in die vermindering van watergebruik, het die kwaai droogte van 2015 tot 2017 daartoe gelei dat die stad strenger beperkings moes instel.

Tydsverloop[wysig | wysig bron]

Watervlakke as 'n persentasie van die totale damkapasiteit per jaar.[12]
Grootste damme 16 Julie 2018[13] 14 Mei 2018[14] 15 Mei 2017 15 Mei 2016 15 Mei 2015 15 Mei 2014
Bergrivierdam 84.7 39.2 32.4 27.2 54.0 90.5
Steenbrasdam 55.9 35.4 26.5 37.6 47.9 39.6
Steenbras (bo) 97.0 59.6 56.7 56.9 57.8 79.1
Theewaterskloofdam 40.7 12.0 15.0 31.3 51.3 74.5
Voëlvleidam 54.6 14.5 17.2 21.3 42.5 59.5
Wemmershoekdam 84.9 48.4 36.0 48.5 50.5 58.8
Totaal opgegaar (megaliter) 494 589 191 843 190 300 279 954 450 429 646 137
Totale % opgegaar 55.1 21.4 21.2 31.2 50.1 71.9

2015–2016[wysig | wysig bron]

Na goeie reënval in 2013 en 2014, het Kaapstad 'n droogte begin beleef in 2015, die eerste van drie agtereenvolgende jare van droë winters wat moontlik deur El Niño weerpatroone klimaat verander het.[15] Watervlakke in die stad se damme het van 71,9 persent in 2014 tot 50,1 persent gedaal in 2015.[12] Waterbeperkings, op "Vlak 1" sedert 2005, is verhoog tot Vlak 2 op 1 Januarie 2016 en tot Vlak 3 op 1 November 2016. Beduidende droogtes is in ander dele van Suid-Afrika gebreek in Augustus 2016 deur swaar reën en oorstromings in die binneland,[16] maar die droogte in die Wes-Kaap het voortgeduur.

2017[wysig | wysig bron]

Waterbeperkings is verhoog tot Vlak 3B op 1 Februarie 2017 en teen die einde van die droë seisoen in Mei 2017 is die droogte van die stad die ergste in 'n eeu verklaar, met damme wat minder as 10 persent van hul bruikbare kapasiteit in gehad het.[17] Vlak 4 waterbeperkings was aangekondig op 1 Junie 2017, met die beperking tot 100 liter per persoon per dag.[18] Die totale reënval in 2017 was die laagste sedert 1933.[19]

'n Kaart van Wes-Kaap se groot damme.

Met die droë somerseisoen naderend, het die stad sy bestaande waterbeperkings na Vlak 4B verhoog op 1 Julie 2017, met die beperking van 87 liter per dag per persoon vir 'n totale gebruik van 500 miljoen liter per dag. Op 3 September 2017, het die stad sy bestaande waterbeperkings na Vlak 5 verhoog, wat die publiek beperk tot 50 liter per persoon per dag. Dit het die meeste buite en nie-noodsaaklike gebruik van water verbied. Die gebruik van gryswater om toilette te spoel is aangemoedig.[20]

Teen vroeg Oktober 2017, na aanleiding van 'n lae reënval winter, was Kaapstad op 'n geskatte vyf maande voor water algeheel uitgeput sou word.[21] In dieselfde maand, het die Stad van Kaapstad 'n noodgeval water plan uitgeruik in verskeie fases, afhangende van die erns van die tekort aan water. Fase 1 is "water rantsoenering deur uiterste druk vermindering" wat betrokke tydelike watersny en rantsoenering behels. Fase 1 was onmiddellik geïmplementeer. In Fase 2 sal water afgeskakel word tot die meeste van die stelsel, behalwe na sleutel plekke. Fase 3 is die punt wat die stad nie meer water uit oppervlakdamme in die Wes-Kaap watertoevoerstelsel kan gebruik nie en daar is 'n beperkte tydperk voor die waterstelsel onbruikbaar word.[22]

In middel Oktober 2017 was die Stad gekritiseer deur water ontsouting maatskappye vir die stadige tempo van kontrak onderhandel, 'n hoë vlak van burokrasie, 'n gebrek aan dringendheid, en die onvoldoende skaal van die voorgestelde waterprojekte.[23] Op 26 Oktober 2017 is dit aangekondig dat Kaapstad se stadsbestuurder spesiale magte gegee word om droogte-verwante aksies te neem. Hierdie aankondiging het gekom nadat 'n hersiening van die stad se besluitneming prosesse wat gevind het daar nie voldoende voorsiening was vir Kaapstad om doeltreffend en betyds die ramp the hanteer.[24]

2018[wysig | wysig bron]

Theewaterskloofdam teen ongeveer 12% op 10 Februarie 2018

Op 1 Januarie 2018 was Vlak 6 beperkings opgelê. Op 1 Februarie 2018 was Vlak 6B opgelê wat water beperk tot 50 liter per persoon per dag.

Op 24 Januarie 2018, het die Wes-Kaapse provinsiale kabinet gesê dat dit was die verantwoordelikheid van die nasionale regering om die uitbreiding van die water stelsel te voorsien want die "voorsiening van grootmaat water is 'n nasionale regering mandaat." Die provinsiale kabinet het ook aangekondig dat dit was die opstel van planne met die Suid-Afrikaanse Polisie Diens vir 'n strategie om beamptes by die water verspreiding punte oor die stad na "Dag Zero" te sit.[25]

In middel Januarie 2018, het Kaapstad se vorige burgemeester, Patricia de Lille aangekondig dat die stad gedwing sal word om die meeste van die munisipale watervoorsiening af te sluit as omstandighede nie verander nie. "Dag Zero" sou verklaar word wanneer die water vlak van die stad se groot damme 13.5% bereik, en Vlak 7 sou verklaar word, met munisipale water voorrade grootliks afgeskakel, en die inwoners sal moet vertrou op 149 waterversamelingspunte rondom die stad in te samel vir 'n daaglikse rantsoen van 25 liter water per persoon.[26][27] Dit sou 'n verdere invloed op Kaapstad se ekonomie sit, as gevolg van werknemers wat tyd af van die werk te neem om te wag in rye vir water.[28] Water sou voorsien word aan die stad se sentrale sakegebied en in die informele nedersettings (waar water reeds ingesamel is in sentrale plekke) en noodsaaklike dienste soos hospitale. By die tyd van die aankondiging was "Dag Zero" geprojekteer om te gebeur op 22 April 2018, kort daarna hersien vorentoe na 12 April.[29][30][31] Die "Dag Zero" datum is geprojekteer gebaseer op die tweeweeklikse verandering in die dam stoor vlakke, in die veronderstelling dat hierdie koers sal bly onveranderd, met geen verdere reënval of verandering in die vraag na water.[32]

In Februarie 2018, het die Groenland Water Gebruikers Vereniging ('n verteenwoordigende liggaam vir die boere in die Elgin en Grabouw landbou gebiede rondom Kaapstad) begin met die vrystelling van 'n bykomende 10 miljard liter water na die Steenbrasdam.[33]

Kaapstad se grootste reservoir, Theewaterskloof, was op 11% kapasiteit in Maart 2018.

Residensiële gebruik van water het aansienlik gedaal onder die Vlak 6B beperkings tot 'n laagtepunt van 511 miljoen liter op Maart 12, die naaste nog op die mik vlak van 450 miljoen liter per dag. Landbou gebruik het ook aansienlik gedaal. "Dag Zero" is verskuif terug in die stadiums van April tot Augustus, en op 28 Junie onbepaald uitgestel.

Toe dam vlakke styg het die Departement van Water en Sanitasie aangekondig dat grootmaat waterbeperkings sal bly tot damvlakke 85% vol is. In September het damvlakke naby 70% was het Kaapstad waterbeperkings verlaag van Vlak 6B na Vlak 5.[5]

Oorsake[wysig | wysig bron]

Die oorsaak van die waterkrisis in die Wes-Kaap was die uiterste droogte wat die beplanningsnorme van die Departement van Water en Sanitasie oorskry het, wat verantwoordelik is vir die beplanning van alle oppervlak- en grondwatervoorrade. Daar word geglo dat die skaarsheid van water, wat veroorsaak word deur die droogte, vererger word deur 50% bevolkingsgroei in die laaste eeu, potensiële ongerapporteerde landbougebruik, indringerplantspesies, en swak waterbestuur.[34]

Terwyl die reënvalpatroon geneig is om te kartel tussen stasies se monitering van reënval is daar 'n duidelike daling sedert 2016. 'n Studie wat deur die klimaatstelselanalisegroep van die Universiteit van Kaapstad onderneem is, verskaf statistiese ontledings wat bewys dat reënval tussen 2015 en 2017 baie skaars was.[35]

Sommige wetenskaplikes glo dat hierdie droogte vererger word deur klimaat verandering van een graad celsius oor die afgelope eeu. Modelle voorspel Kaapstad se gemiddelde temperatuur sal met 0,25 °C toeneem oor die volgende tien jaar, wat die kanse en impak van droogte vererger. Daar is bykomende kommer dat ander stede ook waterskaarste sal ervaar met 'n afname in reënval en die bevolking groei wat beweeg na stedelike gebiede, en dit sal nodig wees om alternatiewe bronne van water te kry.[36]

'n Groot probleem met Kaapstad se waterafhanklikheid is dat hul waterstelsels gebou word op die stabiele klimaat van die vorige jaar. Klimaatsverandering kan reënvalpatrone verander wat lei tot minder stabiele bronne van water en 'n vinniger waterverlies. Landbou gebruik 29% van die Wes-Kaap se water, en was ook deur streng waterbeperkings.[37]

Die erns van die droogte[wysig | wysig bron]

Navorsing oor die langtermynweerpatrone deur die Universiteit van Kaapstad het bevind dat die tydperk van 2015–2017 die droogste 3-jaar tydperk sedert 1933 was, en 2017 was die droogste jaar sedert 1933, en moontlik vroeër, aangesien vergelykbare data voor 1933 nie beskikbaar is nie. Dit het ook bevind dat 'n droogte van hierdie erns statisties mag plaasvind een keer elke 300 jaar.

Impak[wysig | wysig bron]

Plakkaat wat uitgereik is deur die Wes-Kaapse regering wat vir mense vra om water te bewaar as gevolg van die tekort aan water in 2017.

Die 60% beperking in 2018 van water vir landbou het gelei tot die verlies van 37,000 werkers. Dit het ook gelei dat 'n geskatte 50,000 mense nou onder die armoedelyn leef, as gevolg van werksverliese en inflasie as gevolg van drastiese verhogings in voedselpryse. Teen Februarie 2018 het die landbousektor alleen R14 miljard (VS$1.17 miljard) se verliese gelei as gevolg van die tekort aan water.

In kantoorgeboue en openbare plekke in Kaapstad, is waterkrane van toilette toegedraai om water te bespaar. Reënwater of gryswater is beskikbaar gemaak om toilette te spoel indien werklik benodig. Die stad moedig ook sy inwoners aan om 'n voorraad van nooddrinkwater op te gaar.

Openbare gesondheid[wysig | wysig bron]

Toe inwoners van Kaapstad beperk was tot 50 liter water per persoon per dag het die openbare gesondheidsprofessies hul kommer uitgespreek oor oordraagbare siektes wat vinniger kan versprei word deur fekale-orale besoedeling as gevolg van 'n vermindering in nodige handewas. Gesondheidsamptenare waarsku dat water-oordraagbare siektes soos cholera, hepatitis A en ingewandskoors waarskynlik meer algemeen sal voorkom as inwoners hul water in besmette houers begin opgaar.

Onvoldoende sanitasie is 'n hoofoorsaak van siektes soos diarree, wat die dood van 2.2 miljoen elke jaar veroorsaak, met die meeste sterftes onder kinders jonger as 5 jaar. Met 'n bevolking rondom 3.81 miljoen en 'n bevolkingsdigtheid van sowat 1530 per vierkante kilometer, sal siektes soos cholera en ander vinniger versprei sonder behoorlike sanitasie, veral in arm woonbuurte in Kaapstad. Insekte reproduseer in vuil water. Wat as 'n vektor optree in die verdere verspreiding van gemeenskapsiektes.

Beroepsgesondheidsrisiko's[wysig | wysig bron]

Nood water stasies is 'n noodsaaklike deel van veiligheid in die werkplek vir baie laboratoriums en fabrieke. 'n Bestendige toevoer van water is nodig in die geval van skadelike chemiese blootstelling. Baie Beroepsgesondheid en Veiligheid vereistes stel voor dat alle nood storte in staat moet wees om 75 liter te pomp per minuut vir 'n minimum van 15 minute.

Kwesbare bevolking[wysig | wysig bron]

In huise en weeshuise, is kinders van die meer kwesbare bevolkings in Kaapstad as gevolg van die skaarsheid van water. Die voeding, groei, en sterilisasie van die items wat nodig is om te sorg vir kinders is water-intensief. As skoole in die Wes-Kaap nie water het nie sal 1.1 miljoen kinders sonder toegang tot water wees.

Landboubedryf[wysig | wysig bron]

Die landboubedryf is een van die grootste verbruikers van water. Die wyn industrie in en rondom Kaapstad is 'n belangrike aspek van die ekonomie, wat aan 300 000 mense werksgeleentheide bied. Die wynkelders het 1.5 miljoen toeriste in 2017 gehad en op dieselfde tyd gebruik omtrent 'n derde van die water. Afhangende van die streek, kan 'n wingerd tussen 250 en 600 mm reën gebruik om te oorleef. Suid-Afrika se wynkelders het op gemiddeld die helfte soveel reën ontvang in die afgelope jaar wat kleiner bessies en dus kleiner opbrengs veroorsaak. Die druiwe opbrengs vir 2018 val 'n geraamde 20% van die 1.4 miljoen ton geproduseer in 2017, wat lei tot'n 9% afname in die volume van wyn wat verkoop word.

Brandgevaar[wysig | wysig bron]

Vuur risiko verhoog as die omgewing en infrastruktuur toenemend droog word. Dit is veral belangrik vir 'n groot industriële area en pakhuise as die vuur op een plek kan versprei meer maklik aan ander naby geboue.

Toerisme[wysig | wysig bron]

Daar was 'n afname in toerisme in Januarie 2018 met minder toeriste as in Januarie 2017. The verblyfsektor het 'n daling van 10% ervaar.[38]

Politieke verantwoordelikheid[wysig | wysig bron]

Verantwoordelikheid vir water is gedeel deur plaaslike, provinsiale en nasionale regering. Die waterwet van 1998 sit die nasionale regering as die openbare trustee van die nasie se waterhulpbronne, wat moet verseker dat die water beskerm, gebruik, ontwikkel, bewaar, bestuur en beheer word op'n volhoubare en billike wyse, vir die voordeel van alle persone. Dit sê: "die Nasionale Regering, handelende deur die Minister, het die mag om te reguleer die gebruik, vloei en beheer van alle water in die Republiek." Dit het gelei tot spanning tussen die DA-geleide plaaslike en provinsiale regering aan die een kant, en die ANC-geleide nasionale regering op die ander, met die partye wat by tye mekaar blameer vir die water krisis.

Positiewe[wysig | wysig bron]

Hierdie water krisis het navorsing en belegging in alternatiewe water stelsels laat toeneem, wat uiteindelik kan help om te verhoed dat ander stede in die dieselfde graad van waterskaarste beland. Dit het gelei tot die suksesvolle vermindering van 50% van water gebruik vanaf 2015 tot in 2018.

Oplossings[wysig | wysig bron]

Die stad van Kaapstad is tans besig met die bou van vier nuwe ontsouting plante sowel as die bou van nuwe water putte en 'n uitvloeisel herverbruiker. Teen Januarie 2018, is hierdie projekte half pad met voltooiing. Daarbenewens is die stad besig met opvoeding van die publiek op die vermindering van die verbruik van water.

Sien ook[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Cassim, Zaheer (19 Januarie 2018). Cape Town could be the first major city in the world to run out of water.
  2. Poplak, Richard (15 Februarie 2018). What's Actually Behind Cape Town's Water Crisis.
  3. York, Geoffrey (8 Maart 2018). Cape Town residents become 'guinea pigs for the world' with water-conservation campaign.
  4. Myburgh, Janine (29 Junie 2018). Chamber delighted by Day-Zero’s death.
  5. 5,0 5,1 Pitt, Christina (10 September 2018). City of Cape Town relaxes water restrictions, tariffs to Level 5. News24.
  6. Welz, Adam (1 Maart 2018). Awaiting Day Zero: Cape Town Faces an Uncertain Water Future. Yale Environment 360.
  7. Makou, Gopolang (21 Augustus 2017). Do Formal Residents Use 65% of Cape Town's Water?. Africa Check.
  8. Streek, Barry (26 April 1990). "Cape Town will run out of water in 17 years". Cape Times.
  9. Basholo, Zolile (4 Februarie 2016). Overview of Water Demand Management Initiatives: A City of Cape Town Approach. Stad Kaapstad.
  10. Steenkamp, Willem (1 Januarie 2005). 'We needed to build more dams a decade ago'.
  11. Western Cape Water Reconciliation Strategy Newsletter 5. Department of Water Affairs and Forestry (Maart 2009).
  12. 12,0 12,1 Bohatch, Trevor (16 Mei 2017). What's causing Cape Town's water crisis?. Ground Up.
  13. City of Cape Town: Water Dashboard. City of Cape Town (16 Julie 2018). URL besoek op 9 Julie 2018.
  14. City of Cape Town: Water Dashboard. City of Cape Town (14 Mei 2018). URL besoek op 17 Mei 2018.
  15. Frequently asked questions about South Africa's drought. Africa Check (3 Februarie 2016). URL besoek op 2017-06-01.
  16. Masinde, Muthoni (18 Augustus 2016). Southern Africa faces floods after drought. URL besoek op 2017-06-01.
  17. Van Dam, Derek. Cape Town contends with worst drought in over a century. CNN. URL besoek op 2017-06-01.
  18. Etheridge, Jenna (31 Mei 2017). City of Cape Town approves Level 4 water restrictions.
  19. Wolski, Piotr (23 Januarie 2018). How severe is Cape Town's drought? A detailed look at the data. News24.
  20. "Level 5 water restrictions implemented in Cape Town". News24. Besoek op 4 September 2017.
  21. Diana Neille, Marelise van der Merwe & Leila Dougan. Cape Of Storms To Come. URL besoek op 3 November 2017.
  22. De Lille, Patricia (4 Oktober 2017). Op-Ed: The City of Cape Town's Critical Water Shortages Disaster Plan. City of Cape Town. URL besoek op 2017-11-03.
  23. Morris, Michael (14 Oktober 2017). "City of Cape Town's water 'bungle' | Weekend Argus". Weekend Argus (in Engels). Besoek op 2017-11-03.
  24. News24 (26 OKtober 2017). Cape Town city manager given special powers to deal with water crisis. URL besoek op 2017-12-01.
  25. Government must refund Cape Town for cost of managing the water crisis (24 January 2018). URL besoek op 2018-01-26.
  26. JP Smith answers Day Zero questions: 'It's going to be really unpleasant'. News24 (26 Januarie 2018).
  27. Borehole rules? Can you use sea water to flush? - The City of Cape Town answers your questions. GroundUp (30 Januarie 2018).
  28. 'I Knew We Were in Trouble.' What It's Like to Live Through Cape Town's Massive Water Crisis.
  29. Baker, Aryn (15 January 2018). "Cape Town Is 90 Days Away From Running Out of Water". Time. Besoek op 19 Januarie 2018.
  30. Thom, Liezl (17 Januarie 2018). "Drought-stricken Cape Town, South Africa, could run out of water by April's 'day zero'". ABC News. Besoek op 19 Januarie 2018.
  31. Brandt, Kevin (23 Januarie 2018). Day Zero Brought Forward, CT Officials Prepare for Worst.
  32. Neilson, Ian (20 February 2018). "Statement by the City's Executive Mayor, Alderman Ian Neilson: Defeating Day Zero is in sight if we sustain our water-saving efforts". City of Cape Town.
  33. WATCH: Cape Town gets 10bn litres of water (6 Februarie 2018). URL besoek op 2018-02-08.
  34. Saunderson-Meyer, William. "Commentary: In drought-hit South Africa, the politics of water". U.S. (in Engels). Besoek op 2018-03-30.
  35. Facts are few, opinions plenty… on drought severity again. URL besoek op 2018-03-30.
  36. Jackson, Randal. "Global Climate Change: Effects". Climate Change: Vital Signs of the Planet. Besoek op 2018-03-30.
  37. "From Not Enough to Too Much, the World's Water Crisis Explained". 22 Maart 2018. Besoek op 30 Maart 2018.
  38. CTT Research Report April 2018 (24 July 2018).