Letaba-ruskamp
| Letabakamp, Krugerwildtuin | |
|---|---|
| Land | Suid-Afrika |
| Provinsie | Limpopo |
| Naaste dorp | Phalaborwa |
|
Ligging in Limpopo
|
|
| Koördinate: 23°51′15.8″S 31°34′36″O / 23.854389°S 31.57667°O | |
| Bestuursliggaam | SANParke |
Letaba is 'n hoofruskamp langs die Letabarivier in die noord-sentrale streek van die Krugerwildtuin in Suid-Afrika. Dit lê teenaan die aansluiting van die H1 (die noordelike hoofweg van die park) en die pad na die Phalaborwahek. Die naam kom van die Sotho-woord vir "rivier van sand", vanweë die wye, oor-die-algemeen vlak rivier.
Voorgeskiedenis
[wysig | wysig bron]Die gebied rondom Letaba was al vir millennia lank bewoon voor die oprigting van die Krugerwildtuin. In die 1800's was die inwoners van die land die Ba-Phalaborwa-mense, 'n Sotho-sprekende stam wat die gebied bewoon het. Hulle was hoofsaaklik gewas- en beesboere, maar het beskik oor 'n uitgebreide kundigheid as ystersmede en het hul ystergoedere verhandel met Arabiese handelaars langs die ooskus van Suider-Afrika, in die huidige Mosambiek.[1] Die mense van die gebied is verwyder tydens die oprigting van die Krugerwildtuin, maar die meeste van hul afstammelinge woon net buite die park se grense.
Geriewe
[wysig | wysig bron]Letabakamp beskik oor slaapplek vir 781 persone in 251 kamers, indien die kampterrein bygereken word. Daar is 'n Tindlovu-restaurant wat uitkyk op die Letabarivier, 'n klein konferensiesentrum met 'n ouditorium met 55 sitplekke, kampwinkel, 'n swembad, wassery, vulstasie, 'n kitsbank en noodhulpstasie.[2] [3]
Aktiwiteite
[wysig | wysig bron]Letaba is in 'n taamlik donker gebied van die park, wat sterrekyk 'n ideale nagaktiwiteit maak. Die kamp bied ook begeleide boswandelinge, wildritte, ontbyt en aandete in die natuur. Daar is ook 'n staproete langs die rivier direk aan die binnekant van die kampheining.
Masorini
[wysig | wysig bron]38 km van Letaba langs die Phalaborwa-pad lê die ruïne van 'n BaPhalaborwa-stamdorp uit die 1800's, by name Masorini. Dit was waarskynlik 'n handelsentrum wat Vendaboere in die noorde met Portugese, Arabiese en Chinese handelaars langs die ooskus verbind het. Daar is 'n museum en piekniekplek met begeleide toere na die bopunt van die heuwel, waar gerekonstrueerde oonde en hutte te sien is.[4]
Wildkyk
[wysig | wysig bron]Letaba lê in mopanieveld, wat taamlik digte bos behels. Gevolglik is die digtheid van soogdiere laer as wat verder suid, naby Skukuza en Onder-Sabie, verwag kan word. Bosbokke, olifante, buffels en waterbokke kom egter nog algemeen voor. Dit is bekend dat sekretarisvoëls, gompoue en bromvoëls die gebied bewoon.[5][6]
Flora en geologie
[wysig | wysig bron]Letaba is in 'n oorgangsone tussen die graniet in die weste en basalt in die ooste, wat 'n unieke geologie bied. Ten weste van die kamp kom die vaalboom algemeen voor, terwyl die oostekant meer appelblare het. Die hele gebied is oortrek met mopaniebome. Tambotie, knoppiesdoring en hardekool kom ook algemeen in die omgewing voor.[1]
Olifantsaal
[wysig | wysig bron]
Die Olifantsaal, 'n klein museum wat aan olifante toegewy is, is uniek aan Letaba onder kampe in die Kruger.[7] Dit bevat gedeeltes oor olifantbiologie, gedrag, ekologie en evolusie. Die primêre uitstalling is die vertoning van die slagtande en skedels van die Manjifieke Sewe, 'n stel enorme slagtande (olifantbulle met baie groot slagtande). Die saal is in 2017 opgeknap met finansiële hulp van donateurs wêreldwyd en ontwerphulp van professor Kevin Todd en sy studente aan die Universiteit van die Sonskynkus in Queensland, Australië.[8][9][10][11]
Die Manjifieke Sewe
[wysig | wysig bron]
Die Manjifieke Sewe was Dzombo, João, Kambaku, Mafunyane, Ndlulamithi, Shawu en Shingwedzi — elkeen 'n groot olifantbul met enorme slagtande. Elke olifant het minstens een slagtand gehad wat oor die 50 kg geweeg het, en al hul slagtande was minstens 2 meter lank.[12] Dr U de V (Tol) Pienaar, die hoofbewaarder van die Krugerwildtuin in die sewentigerjare, het besluit om hierdie olifante bekend te maak as 'n voorbeeld van die Kruger se suksesvolle bewaringswerk. Toe elke olifant sterf, is hul skedel en ivoor opgespoor en na die Olifantsaal gebring, behalwe João, wie se slagtande in 1984 afgebreek het en nooit gevind is nie. 'n Gedeelte van die olifantsaal is aan elkeen van hulle toegewy.[13]

Gesondheidsrisiko
[wysig | wysig bron]Die tropiese siekte malaria kom in die laeveld voor, en besoekers moet die nodige voorsorg daarteen tref. 'n Dokter, apteker of reisburo kan vooraf geraadpleeg word.
Rampe
[wysig | wysig bron]2020 winkelbrand
[wysig | wysig bron]Op die aand van 9 September 2020 het die kampwinkel by Letaba afgebrand, wat deur brandweerspanne uit Olifantskamp en Phalaborwa geblus is, asook personeel en gaste by die kamp. Daar was geen sterftes of beserings nie, maar die winkel moes sluit om op 'n nuwe perseel herbou te word; dit is in 2023 heropen. Minder as 'n week later het 'n soortgelyke brand die restaurant in Berg-en-Dal-ruskamp verwoes.[14][15][16][17]
2026 oorstroming
[wysig | wysig bron]Die vloed van 10 tot 19 Januarie 2026 het groot skade aan die wildtuin en veral die Letaba-gebied veroorsaak. Die Letabarivier het rekordvlakke bereik en Letaba-kamp is vir die eerste keer sedert die stigting van die Park verswelg sodat aansienlike skade gelei is. Die vloed het ook die wal van die Engelharddam, die grootste dam in die Park gebreek. 'n Massiewe breuk is in die suidelike gruiswal geskep sodat die Letaba om die massiewe betonmuur gevloei het.[18] Dié dam dateer van 1970 en het op 9 Januarie 1971 vir die eerste keer oorgeloop.
Verwysings
[wysig | wysig bron]- 1 2 "Letaba Rest Camp - Letaba Rest Camp ✓ View Availability and Rates". Letaba Rest Camp (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 14 November 2019. Besoek op 5 Januarie 2020.
- ↑ "South African National Parks - Letaba Activities & Facilities". www.sanparks.org (in Engels). Besoek op 5 Januarie 2020.
- ↑ "South African National Parks - Conference Facilities". www.sanparks.org (in Engels). Besoek op 5 Januarie 2020.
- ↑ "South African National Parks - Kruger - Heritage - Masorini". www.sanparks.org (in Engels). Besoek op 5 Januarie 2020.
- ↑ "South African National Parks - Letaba". www.sanparks.org (in Engels). Besoek op 5 Januarie 2020.
- ↑ "Kruger accommodation review – Letaba Rest Camp". Getaway Magazine. 28 Mei 2013. Besoek op 5 Januarie 2020.
- ↑ "Letaba Elephant Hall in Phalaborwa, Limpopo". www.sa-venues.com. Besoek op 5 Januarie 2020.
- ↑ "Facelift for Kruger's Letaba Elephant Hall". Wild Card (in Engels). 3 April 2017. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 3 Januarie 2020. Besoek op 3 Januarie 2020.
- ↑ "PICS: Kruger's iconic Letaba Elephant hall re-opens". Traveller24. 23 Maart 2017. Besoek op 3 Januarie 2020.
- ↑ "Letaba Elephant Hall Design". www.usc.edu.au (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 3 Januarie 2020. Besoek op 3 Januarie 2020.
- ↑ "Kruger Park News | New Doors for Letaba Elephant Hall | Online News Publication". www.krugerpark.co.za. Besoek op 3 Januarie 2020.
- ↑ "Kruger National Park Elephants - Let their Majesty Awe you". Kruger National Park Guide (in Engels). Besoek op 5 Januarie 2020.
- ↑ "South African National Parks - Kruger National Park - Elephant Hall - Magnificent Seven". www.sanparks.org (in Engels). Besoek op 5 Januarie 2020.
- ↑ "Fire breaks out at Letaba Rest Camp in KNP". Lowvelder (in Engels). 10 September 2020. Besoek op 19 September 2020.
- ↑ "Letaba camp's shop in KNP gutted in a fire". Letaba Herald (in Engels). 11 September 2020. Besoek op 19 September 2020.
- ↑ "[PICTURES] Fire in Kruger destroys Letaba shop, staff facilities". Jacaranda FM. Besoek op 19 September 2020.
- ↑ Shange, Naledi. "Second devastating fire reported at SANParks in a week". TimesLIVE (in Engels). Besoek op 19 September 2020.
- ↑ Megafloods in Kruger, Kruger National Park History, Joep Stevens (4 Februarie 2026), facebook