Planetêre Newel M2-9

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Planetêre Newel M2-9
Minkowski 2-9 (M2-9).
Minkowski 2-9 (M2-9).
Sterrebeeld Slangdraer
Waarnemingsdata (Epog J2000)
Regte klimming 17h 05m 37.952s[1]
Deklinasie -10° 08′ 34.58″[1]
Skynmagnitude (m) 14,7[1]
Absolute magnitude (M) 5,6
Besonderhede
Afstand (ligjaar) 2 100
Skynbare grootte 115″ × 18″[2]
Ander name
PNG 010.8+18.0, PK 010+18.2
Portaal  Portaalicoon   Sterrekunde

Minkowski 2-9, afgekort as M2-9 (ook bekend as die Vlinder-newel of Tweelingstraal-newel), is ’n planetêre newel wat in 1947 deur die sterrekundige Rudolph Minkowski ontdek is. Dit is 2 100 ligjare van die Aarde af geleë in die rigting van die sterrebeeld Slangdraer. Dié simmetriese newel lyk soos twee eenderse lobbe materiaal wat van die sentrale ster af weggeskiet word. Sterrekundiges het dit die "Tweelingstraal-newel" gedoop na aanleiding van die strale wat die lobbe vorm. Dit lyk ook soos die vlerke van ’n vlinder. Die newel is in die 1990's deur die Hubble-ruimteteleskoop afgeneem.

Eienskappe[wysig | wysig bron]

M2-9 lyk soos die skouspelagtige laaste stuiptrekkings van ’n dubbelsterstelsel by die newel se middelpunt. Die primêre komponent is die warm kern van ’n ster wat die einde van sy hoofreekssiklus bereik het, die meeste van sy buitenste lae weggeskiet het om ’n rooireus te word, en nou krimp tot ’n witdwerg. Daar word geglo dit was vroeër ’n sonagtige tipe ster. Die tweede, kleiner komponent van die dubbelster wentel baie naby om die ander een en kon selfs opgeneem gewees het in die groter ster se groeiende atmosfeer, en so kon hulle die newel gevorm het.

Een teorie is dat die swaartekrag van die een ster van die gas van die oppervlak van die ander ster aantrek en dit in ’n digte, dun skyf wegskiet.[3] Die gas word verder aangedryf deur ’n sterk sterwind. Die buitenste dop word geskat op sowat 1 200 jaar oud.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 1,2 SIMBAD (22 Desember 2006), Results for PN M 2-9, SIMBAD, Centre de Données Astronomiques de Strasbourg, http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?protocol=html&Ident=PN+M2-9 
  2. Schwarz, H. E.; Aspin, C.; Corradi, R. L. M.; Reipurth, B. (1997), "M 2-9: moving dust in a fast bipolar outflow", Astronomy and Astrophysics 319: 267–273, Bibcode1997A&A...319..267S, http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1997A%26A...319..267S 
  3. Lykou, F. (3 Februarie 2011). “A disc inside the bipolar planetary nebula M2-9”. Astronomy & Astrophysics 527 (A105). doi:10.1051/0004-6361/200913845. Besoek op 10 February 2014.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Koördinate: Sky map 17h 05m 37.95s, −10° 08′ 34.58″