Saartjie Baartman

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Saartjie Baartman
’n Beeld van die betrokke persoonlikheid.
Bynaam Hottentot-Venus
Gebore 1789
Naby Gamtoosrivier
Oorlede 29 Desember 1815
Parys, Frankryk
Nasionaliteit Suid-Afrika
Beroep Slaaf
Bekend vir Liggaamsbou

Saartjie Baartman (1789–1815) was die bekendste van ten minste twee Khoikhoi-vroue wat in die 19de eeu as trekpleister in Europa onder die naam Hottentot-Venus tentoongestel is.[1]

Die Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap se kenteken op Saartjie Baartman se graf in Hankey, Suid-Afrika.

Baartman is in 1789 van 'n Khoisan-familie naby die Gamtoosrivier in die Oos-Kaap, in die destydse Nederlandse koloniale ryk, gebore. Haar Khoi-naam is tot vandag toe ongekend. Sy was 'n slaaf van Nederlandse boere in Kaapstad, en kon vloeiend Nederlands praat.

Hendrick Cezar, haar eienaar se broer wou haar in Londen tentoonstel. Hy beloof haar dat sy as 'n ryk vrou sal kan terugkeer. Saartjie was taamlik klein, met 'n swart vel, 'n groot agterstewe, lang skaamlippe en dik lippe. Europeërs het haar liggaamsbou vreemd gevind en wou graag sien hoe sy lyk.

Sy is op 21 na Londen en later na Parys (Frankryk) geneem waar sy in die openbaar tentoongestel is. Sy sterf uiteindelik op 29 Desember 1815 as gevolg van 'n aansteeklike siekte, moontlik pokke, maar longontsteking is ook as 'n moontlike oorsaak genoem. Die beroemde anatoom Georges Cuvier maak 'n aantal anatomiese preparate van haar waaroor hy ook publiseer. Haar liggaam is tot in 1974 in 'n museum in Parys uitgestal.

Die oorskot van Saartjie is na 'n veldtog in 2002 na Suid-Afrika teruggebring, waarna sy in haar oorspronklike geboortestreek in Hankey ter ruste gelê is.

Films[wysig | wysig bron]

Die volgende rolprente handel oor haar lewe:

  • Abdellatif Kechiche: Vénus noire (Swart Venus). Parys, MK2, 2009
  • Zola Maseko: The life and times of Sara Baartman. Icarus, 1998

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]