Vals dichotomie

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
In F.R. Stockton se The Lady or The Tiger, 'n persoon wat beskuldig word van 'n misdaad, word aangesê om tussen twee deure te kies. Agter een is 'n dame (en die lewe) en die ander 'n tier (en die dood). Geen ander opsies word oorweeg nie.

'n Vals dichotomie (of soms vals dilemma genoem) is 'n soort informele dwaling waarin 'n verklaring valslik aanspraak maak op 'n "ieder/of" situasie, wanneer daar in werklikheid ten minste een addisionele logiesgeldige opsie bestaan.[1] Die vals dichotomie-dwaling kan ontstaan bloot deur toevallige weglating van addisionele opsies eerder as deur opsetlike misleiding. Boonop kan dit die gevolg wees van gewone neiging, wat ook al die oorsaak is, om die wêreld met 'n beperkte versameling opsies te beskou.

As twee opsies aangebied word, is dit dikwels, hoewel nie altyd nie, twee uiterste punte op een of ander spektrum moontlikhede; dit kan die groter argument geloofwaardig maak deur die indruk te skep dat die opsies onderling uitsluitend is, alhoewel dit nie nodig is nie.[2]

Voorbeelde[wysig | wysig bron]

Vals keuse[wysig | wysig bron]

Die aanbieding van 'n vals keuse weerspieël dikwels 'n doelbewuste poging om verskillende opsies uit te skakel wat die middelgrond in 'n saak kan beset. Byvoorbeeld, "Jy moet saam met my na die partytjie gaan. Anders sal jy net tuis verveeld wees." Dit ignoreer die opsie dat jy kan uitgaan, maar nie na die partytjie nie, of jy kan tuisbly en nie verveeld wees nie.

Nog a voorbeeld is 'n algemene argument teen wette oor geraasbesoedeling, wat 'n valse keuse behels. Daar kan geredeneer word dat geraas nie gereguleer moet word nie, want indien wel, sou 'n aantal ondernemings moet sluit. Dit ignoreer die feit dat 'n wet kan vereis dat die besigheid sy geraasvlakke verlaag, of dat klankdigte-struktuurelemente geïnstalleer moet word om te verhoed dat die geraas buitensporig oorgedra word na ander besighede, en ander opsies.[3]

Swart-en-wit denke[wysig | wysig bron]

In die sielkunde is 'n verskynsel wat verband hou met die vals dilemma swart-en-wit denke. Daar is mense wat gereeld met swart-en-wit denke besig is, waarvan 'n voorbeeld iemand is wat ander mense as alles goed of sleg beskou.[4]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. "Vals Dilemma" (in Engels). Department of Philosophy, Texas State University. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 November 2019.
  2. Baronett, Stan (2008). Logika (in Engels). Upper Saddle River, N.J.: Pearson Prentice Hall. p. 101. ISBN 9780131933125. Besoek op 1 April 2020.
  3. Desantis, Nick (23 Januarie 2012). "Data wys kroeg met die meeste geraas-klagtes, maar is dit net klank en woede?". The New York Times (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 4 Augustus 2016. Besoek op 1 April 2020.
  4. Giannini, A. James (1 Julie 2001). “Gebruik van fiksie in terapie” (in Engels). Psychiatric Times 18 (7).