Cardiff

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek

Cardiff
Cardiffmontage3.jpg

Kaart Wapen
WalesCardiff.png
Cardiffcoatofarms.JPG
Vlag
Flag of Cardiff.svg
 Land Vlag van Verenigde Koninkryk Verenigde Koninkryk
 Distrik City of Cardiff
 Graafskap County Suid-Glamorgan
 Land (VK) Vlag van Wallis Wallis
 Koördinate 51°29′N 3°11′W
 Stigting 1003
 Stadstatus 1905
 Oppervlakte:  
 - Totaal 140,3 km²
 Hoogte bo seevlak 307 m
 Bevolking:  
 - Totaal (City of Cardiff in 2011) 346 100
 - Bevolkingsdigtheid 2 466,9/vk km
 - Urban Area 327 706
 - Metropolitaanse gebied 846 100
 Tydsone UTC +0
Somertyd: UTC +1
 Klimaat  
 - Tipe Gematigde klimaat
 - Gemiddelde jaarlikse temperatuur 14 °C
 - Gem. temp. Januarie/Julie 2 / 12 °C
 - Gemiddelde jaarlikse neerslae 1112 mm
 Voorsitter van stadsraad Heather Joyce
 Amptelike Webwerf Cardiff

Cardiff (Wallies: Caerdydd) is die hoofstad en grootste stad van Wallis. Cardiff lê aan die Walliese suidkus in die geskiedkundige graafskap Glamorgan en word in administratiewe opsig as 'n eenheidsstad bestuur.

Nog tot by die vroeë 19de eeu was Cardiff 'n taamlik klein stad en het eers met die industrialisering van die gebied bekendheid verwerf as 'n belangrike uitvoerhawe vir steenkool. Uiteindelik het dit tot die grootste Walliese stad gegroei en is vandag 'n beduidende kulturele, geskiedkundige en sportsentrum in die Verenigde Koninkryk en sy 14de grootste stad. Cardiff het in 1905 stadstatus gekry en het in 1955 die hoofstad van Wallis geword.

Cardiff was een van die gasheerstede van die 2007 Rugby Wêreldbeker.

Geskiedenis[wysig]

Die Romeinse muur in die kasteel van Cardiff
Die Normandiese weertoring in die kasteel van Cardiff

Die naam Cardiff is 'n verengelsing van die Walliese naam Caerdydd. Die oorsprong van hierdie naam bly onduidelik; Caer beteken "fort" of "kasteel", maar die presiese betekenis van Dydd in hierdie konteks is nie bekend nie. In moderne Wallies beteken die woord "dag". Sommige deskundiges neem aan dat Dydd of Diff 'n vervorming van Taff was - die rivier waaraan die kasteel van Cardiff lê. Cardiff sou dus "die fort aan die Taff-rivier" beteken (die T muteer in Wallies tot D).

Ander navorsers voer die naam eerder terug op Aulus Didius Gallus - dit is bekend dat die Romeine 'n fort in Cardiff opgerig het toe hy as goewerneur van die nabygeleë provinsie gedien het. Cardiff sou dus ook as "die fort van Didius" vertaal kan word. Op die Romeinse fort se vroeëre terrein is later 'n Normandiese kasteel opgerig wat egter in die Victoriaanse tydperk deur John Crichton-Stuart, die 3de Marquess van Bute, en die argitek William Burges grootliks verander en uitgebou is. Oorspronklike Romeinse gedeeltes kan nog in die muurbedekking besigtig word.

Daar is 'n tweede kasteel noord van die stad - Castell Coch (die "Rooi Kasteel"). Die huidige kasteel is - tenminste in argitektoniese en geskiedkundige opsig - 'n ryk versierde Victoriaanse dwaasheid wat deur Burges vir die Marquess ontwerp en in die 1870's gebou is. Die Victoriaanse kasteel het op die terrein van 'n baie ouer Middeleeuse kasteel ontstaan wat moontlik deur Ifor Bach opgerig is - 'n plaaslike baron wat ook met die kasteel van Cardiff verbind word. Die buitekant van die gebou het 'n gewilde toneel vir rolprent- en televisieproduksies geword.

Vanweë sy ligging in die nouste gedeelte van die Suid-Walliese kusvlakte was Cardiff 'n stad van groot strategiese gedurende die oorloë tussen die Normandiërs (wat die laer geleë gebiede van Wallis beset het) en die Walliesers wat die hoër geleë streke oorheers het. As gevolg van hierdie konflikte pronk Cardiff met die grootste digtheid kastele van alle stede ter wêreld. Net soos die kasteel van Cardiff en Castell Coch kan ook die oorblyfsels van die Castell Morgraig, die biskoplike kasteel, Y Twmpath, die kasteel Ruperra en die Sint-Fagans-kasteel nog steeds besigtig word, terwyl die koninklike en die Whitchurch-kasteel onder nuwer geboue begrawe lê.