Gewere-oorlog

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Gewere-oorlog
Deel van die Wedloop om Afrika
RepublikiBurskieXIXwiekEN.svg
Suider-Afrika omstreeks 1880
Datum September 1880 – Junie 1881
Ligging Lesotho en Suid-Afrika
Resultaat Vredesverdrag
Strydende partye
Vlag van Verenigde Koninkryk Verenigde Koninkryk Basotho
Aanvoerders
Vlag van Verenigde Koninkryk Herkules Robinson onbekend
Sterkte
onbekend onbekend
Ongevalle en verliese
onbekend onbekend

Die sogenaamde Gewere-oorlog was 'n gewapende konflik tussen die Kaapkolonie en die Basotho's in Basotholand (wat destyds onder Kaapse gesag was) vanaf September 1880 tot Junie 1881.

Oorsig[wysig]

Die konflik was 'n gevolg van die Kaapse regering se Peace Preservation Act (d.w.s. 'Wet op die Bewaring van die Vrede'), wat swart inboorlinge belet om vuurwapens te besit. Toe die regering in 1880 die wet in Basotholand probeer toepas het, het die Basotholeiers daarteen beswaar gemaak. Na maande van vergeefse onderhandelinge met die regering, het die Basotho's hulle wapens opgeneem en hulle teen die wet verset. In Julie 1880 het gewapende Basothomagte die administratiewe sentra by Maseru, Mafeteng, en Mohaleshoek beleër. In September, het die Kaapse regering sy krygsmagte gemobiliseer om die dorpe te ontset.

Operasies was hoofsaaklik op Mafeteng, waar die Basothokaptein Lerothodi in beheer was, gefokus. Die koloniale magte, onder bevel van brig genl Charles Mansfield Clarke (wat later deur kol Frederick Carrington afgelos is), het die dorp na 'n hewige geveg by Qalabane op 19 Oktober ontset. In die daaropvolgende weke en maande het die magte verskeie dorpies en posisies in die gebied aangeval, maar nie daarin geslaag om Lerothodi en die Basotho te verslaan nie. Uiteindelik, in Februarie 1881, is daar op 'n skietstilstand ooreengestem, en na 'n paar skendings daarvan is 'n vredesverdrag in Junie onderteken. Die regering het daartoe ingestem dat die Basotho's hulle wapens mag behou, op voorwaarde dat hulle 'n boete betaal en vuurwapenlisensies uitneem.

Eenhede wat aan die oorlog deelgeneem het sluit in die Cape Mounted Riflemen, die Cape Town Volunteer Engineers, die Duke of Edinburgh's Own Volunteer Rifles, die First City Volunteers, die Kimberley Horse, en Prince Alfred's Volunteer Guard.

Veldtogmedalje[wysig]

Die Cape of Good Hope General Service Medal (d.w.s. 'Kaap de Goede Hoop Algemene Diensmedalje') is in 1900 ingestel om o.a. hierdie veldtog te erken. Veterane wat toe nog geleef het kon daarvoor aansoek doen.

Verwysings[wysig]

  • Curson, H.H. (1963). History of the Kimberley Regiment
  • Gon, P. (1984). Send Carrington.
  • Griffiths, R. (1970). First City – A Saga of Service.
  • Orpen, N.D. (1966). Prince Alfred's Guard.
  • Orpen, N.D. (1984). The Dukes.