Henry Bartle Frere

Portret van Sir Henry Bartle Frere deur Sir George Reid.

Sir Henry Bartle Edward Frere (Wallis, 29 Maart 1815 – 29 Mei 1884) was 'n Britse goewerneur.

Hy word in 1834 aangestel in die Indiese staatsdiens en vertrek na Bombaai. In 1862 word hy aangestel as goewerneur van Bombaai en in 1867 word hy lid van die Raad vir Indië. In 1876 word hy tot ridder geslaan. In 1877 word hy spesiaal deur lord Carnarvon as goewerneur van die Kaapkolonie en hoë kommissaris in Suid-Afrika benoem om federasie van die Suid-Afrikaanse geweste tot stand te bring. Die volgende jaar kom hy in hewige botsing met die eerste minister van die Kaapkolonie, John Molteno, oor die grensoorlog, en ontbind sy ministerie. Gordon Sprigg stel 'n nuwe kabinet saam. Daarna vertrek Frere na Natal, waar sy ultimatum aan Cetshwayo die Zoeloe-oorlog ontketen. In 1880 word hy as goewerneur teruggeroep en na Londen ontbied om aanklagte van wanbestuur in die gesig te staar. Hy sterf op 29 Mei 1884 en word in die St. Paulus-katedraal begrawe.

Mount Frere in die Oos-Kaap, Frere in KwaZulu-Natal en die Frere-hospitaal in Oos-Londen is na hom vernoem en Lady Frere, in dieselfde provinsie, na sy vrou.

Bronne

• Albertyn, C.F. dr. (hoofred.). 1972. Die Afrikaanse Kinderensiklopedie. Kaapstad: Nasou.
• Raper, P.E. 1987. Dictionary of South African Place Names. Johannesburg: Lowry Publishers.