Weer (meteorologie)

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
(Aangestuur vanaf Weer)
Spring na: navigasie, soek
'n Donderstorm iewers naby die Madeiraeilande.


Weer is die toestand van die atmosfeer, tot die mate wat dit warm of koud, nat of droog, kalm of stormagtig, oopgetrek of bewolk is. [1] Die meeste weerverskynsels kom voor binne die troposfeer[2][3] net onder die stratosfeer. Weer verwys, in die algemeen, na dag-tot-dag temperature en neerslae, terwyl klimaat die term is vir die gemiddelde atmosferiese toestand oor langer tydsperiodes.[4] Wanneer dit in die algemeen gebruik word, verwys "weer" gewoonlik na die weer op Aarde.

Die dryfkrag agter weer is meerendeels digtheidsverskille (temperatuur en vog) tussen verskillende plekke. Hierdie verskille kan voorkom as gevolg van die hoek wat sonstrale die aarde se atmosfeer inval by 'n bepaalde plek, wat wissel by die lengtegrade vanaf die trope. Die sterk temperatuurverskille tussen die pole en tropiese lug veroorsaak die vorming van straalstrome. Weerstelsels in die middelbreedtegraadliggings, soos ekstratropiese siklone, word veroorsaak deur onstabiliteite van die straalstroomvloei. Omdat die aardas gekantel is relatief tot sy orbitaalvlak, val sonlig die Aarde se atmosfeer binne op verskillende hoeke by verskillende tye van die jaar. Op die aardoppervlak wissel temperature gewoonlik met ±40 °C per jaar. Die verandering van die Aarde se wentelbaan oor millennia het 'n invloed op die hoeveelheid en verspreiding sonenergie wat deur die aarde ontvang word, en ook op die langtermyn klimaat en globale klimaatsverandering.

Temperatuurverskille van die aardoppervlak veroorsaak drukverskille. Hoërliggende plekke is koeler as laerliggende plekke as gevolg van verskille in verwarming. Weervoorspelling is die toepassing van wetenskap en tegnologie om die toestande van die atmosfeer vir 'n toekomstige tyd en 'n spesifieke plek te voorspel. Die atmosfeer is 'n chaotiese stelsel, dus klein veranderinge in die een deel van die stelsel kan groei 'n groot invloed op die stelsel as geheel. Regdeur mensegeskiedenis was daar pogings van die mensdom om weer te beheer, en daar is al bewys dat menslike aktiwiteite, soos landbou en industrie, per ongeluk weerpatrone verander het.

Deur die weer op ander planete te studeer is nuttig vir die begrip van hoe die weer op aarde werk. 'n Bekende landmerk in die Sonnestelsel, Jupiter se Groot Rooi Vlek, is 'n antisikloniese storm wat vir ten minste 300 jaar al woed. Dit is egter weer nie beperk tot planetêre liggame nie. Die Son se korona word voortdurend in die ruimte verloor, wat in wese 'n baie dun atmosfeer in die hele Sonnestelsel skep. Die beweging van massa soos dit uit die Son gewerp word staan bekend as 'n sonwind.

Bronne[wysig]

  1. Merriam-Webster Dictionary. Weather. URL besoek op 2008-06-27.
  2. Glossary of Meteorology. Hydrosphere. URL besoek op 2008-06-27.
  3. Glossary of Meteorology. Troposphere. URL besoek op 2008-06-27.
  4. "Climate". Glossary of Meteorology. American Meteorological Society. URL besoek op 2008-05-14.