Heksose

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Ringstruktuur van D-heksoses

'n Heksose is 'n monosakkaried, 'n eenvoudige suiker, met ses koolstofatome C6H12O6. Heksoses kan 'n ringstruktuur hê, maar dit kan ook in oopkettingvorm voorkom.

Heksoses speel 'n belangrike rol in die biochemie, die natuur en die landbou. Byvoorbeeld wyn-mos bevat sowel glukose as fruktose, altwee heksoses, en die verhouding tussen hierdie twee kan ongunstig raak om fermentasies te onderhou. Dit kan lei tot die verlies van wynproduksie en -kwaliteit.[1]

Daar is twee tipes heksose:

  1. Aldoheksoses — hulle het 'n aldehied-funksionele-groep in posisie 1
  2. Ketoheksoses — hulle het 'n ketoon-funksionele-groep in posisie 2

Aldoheksoses[wysig | wysig bron]

Die aldoheksoses het vier chirale sentrums. Dit beteken dat daar 16 moontlike stereo-isomere bestaan, waarvan 8 D en 8 L-vorme. Hiervan kom nogtans net 3 in die natuur voor: D-glukose, D-galaktose, en D-mannose.

Die 8 D-aldoheksoses in oopkettingvorm is:

   CH=O           CH=O          CH=O            CH=O
   |              |             |               |
  HC-OH        HO-CH           HC-OH         HO-CH
   |              |             |               |
  HC-OH          HC-OH       HO-CH           HO-CH
   |              |             |               |
  HC-OH          HC-OH         HC-OH           HC-OH
   |              |             |               |
  HC-OH          HC-OH         HC-OH           HC-OH
   |              |             |               |
   CH2OH          CH2OH         CH2OH           CH2OH
 
 D-Allose       D-Altrose     D-Glukose       D-Mannose
 
 
   CH=O         CH=O            CH=O            CH=O
   |            |               |               |
  HC-OH      HO-CH             HC-OH         HO-CH
   |            |               |               |
  HC-OH        HC-OH         HO-CH           HO-CH
   |            |               |               |
HO-CH        HO-CH           HO-CH           HO-CH
   |            |               |               |
  HC-OH        HC-OH           HC-OH           HC-OH
   |            |               |               |
   CH2OH        CH2OH           CH2OH           CH2OH
 
 D-Gulose     D-Iodose         D-Galaktose     D-Talose

Ketoheksoses[wysig | wysig bron]

Struktuurformule van fruktose

Die ketoheksoses het drie chirale sentrums. Daardeur bestaan daar 8 moontlike stereo-isomere, waarvan net die D-isomere in die natuur voorkom.

  CH2OH        CH2OH         CH2OH        CH2OH
  |            |             |            |
  C=O          C=O           C=O          C=O
  |            |             |            |
 HC-OH      HO-CH           HC-OH      HO-CH
  |            |             |            |
 HC-OH        HC-OH       HO-CH        HO-CH
  |            |             |            |
 HC-OH        HC-OH         HC-OH        HC-OH
  |            |             |            |
  CH2OH        CH2OH         CH2OH        CH2OH
 
D-psikose    D-fruktose    D-sorbose    D-tagatose

Sien ook[wysig | wysig bron]

Verwysing[wysig | wysig bron]

  1. [Kinetic modelling of wine fermentations : why does yeast prefer glucose to fructose Mocke, Leanie (2013-03) Proefskrif (MSc)--Stellenbosch University, 2013. http://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/80316].

Crystal txt.png Hierdie artikel is (gedeeltelik) vertaal uit die Nederlandse Wikipedia. Sien bron.