Shaula

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Shaula
Emoji u2b55.svg
Shaula se ligging (in die rooi sirkel).
Shaula se ligging (in die rooi sirkel).
Sterrebeeld Skerpioen
Bayer-naam Lambda Scorpii
Spektraaltipe B2IV + DA7,9[1]
Soort Veelvoudig
Waarnemingsdata (Epog J2000)
Regte klimming 17h 33m 36.520s[2]
Deklinasie -37° 06′ 13.76″[2]
Skynmagnitude (m) 1,62 / 14,9 / 12[2][3]
Absolute magnitude (M) -3,7[4]
B-V-kleurindeks  -0,24[5]
U-B-kleurindeks  -0,88[5]
Besonderhede
Komponent 1 λ Sco A
Massa (M) 14,5 ± 1,1[6]
Radius (R) 8,8 ± 1,2[6]
Ligsterkte (L) 36 300[6]
Temperatuur (K) 25 000 ± 1 000[6]
Rotasiespoed (km/s) 150[6]
Komponent 2 λ Sco B
Massa (M) 9,6-11,6[6]
Radius (R) 4,7 ± 1[6]
Temperatuur (K) 25 000 ± 1 000[6]
Eienskappe
Afstand (ligjaar) 570
Ouderdom (jaar) 10-13 miljoen
Veranderlikheid Beta Cephei (A)[6]
Ander name
35 Scorpii, HR 6527, CD -37 11673,
HD 158926, SAO 208954, FK5 652,
HIP 85927, CCDM J17336-3706A/B/C
Portaal  Portaalicoon   Sterrekunde

Shaula (ook bekend as Lambda Scorpii of λ Sco) is, ondanks sy Bayer-aanwysing as lambda, die tweede helderste ster in die sterrebeeld Skerpioen (Scorpius) en een van die helderste sterre in die naglug.

Name[wysig | wysig bron]

Die ster se Bayer-naam is "Lambda Scorpii". Dit het die tradisionele naam "Shaula", wat van die Arabiese الشولاء al-šawlā´, "die opgeligte stert", kom omdat dit in die Skerpioen se stert voorkom. In 2016 het die Internasionale Astronomiese Unie se sternaamwerkgroep (WGSN)[7] die naam "Shaula" vir λ Scorpii Aa goedgekeur omdat hulle name aan individuele sterre toegeken het in plaas van aan stergroepe.[8][9]

Saam met υ Scorpii (Lesath), was Shaula in die Babiloniese sterrekunde bekend as dSharur4 u dShargaz, wat beteken "Sharur en Shargaz".[10]

Eienskappe[wysig | wysig bron]

Lambda Scorpii is sowat 570 ligjare van die Son af geleë. Spektroskopiese en interferometriese waarnemings het getoon dit is eintlik drie sterre wat bestaan uit twee B-tipe sterre en ’n voorhoofreeksster.[6] Die primêre ster is ’n Beta Cephei-veranderlike met vinnige helderheidswisselings van sowat ’n honderdste van ’n magnitude.[11][12]

Die voorhoofreeksster het ’n wentelperiode van ses dae en die B-metgesel ’n periode van 1 053 dae. Die drie sterre lê op dieselfde wentelvlak, wat ’n sterk aanduiding is dat hulle op dieselfde tyd gevorm het. Die massa van die primêre ster, voorhoofreeksster en B-metgesel is onderskeidelik 14,5, 2 en 10,6 sonmassas. Die stelsel is sowat 10 miljoen tot 13 miljoen jaar oud.

’n Ster van die 15de magnitude is 42 boogsekondes van die Lambda Scorpii-stelsel af en ’n ster van die 12de magnitude 95 boogsekondes. Dit is onseker of dié twee sterre fisiek met die stelsel verbind is.

Kultuuraspek[wysig | wysig bron]

Shaula verskyn op die vlag van Brasilië en verteenwoordig die staat Rio Grande do Norte.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (2013) “Where are all the Sirius-like binary systems?”. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 435 (3): 2077. doi:10.1093/mnras/stt1433.
  2. 2,0 2,1 2,2 (2007) “Validation of the new Hipparcos reduction”. Astronomy and Astrophysics 474 (2): 653–664. doi:10.1051/0004-6361:20078357.
  3. Reed, B. Cameron (2003), "Catalog of Galactic OB Stars", The Astronomical Journal 125 (5): 2531–2533, doi:10.1086/374771, Bibcode2003AJ....125.2531R. 
  4. (1975) “The luminosities of the beta Canis Majoris variables, the zero age main sequence and the distance of the Sco-Cen association”. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 172: 191. doi:10.1093/mnras/172.1.191.
  5. 5,0 5,1 (1993) “A catalogue of spectral classification and photometric data of B-type stars”. Astrophysics and Space Science 203: 53. doi:10.1007/BF00659414.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 6,9 (2013) “Time-resolved multicolour photometry of bright B-type variable stars in Scorpius”. Astronomy & Astrophysics 557: A1. doi:10.1051/0004-6361/201321886.
  7. "IAU Working Group on Star Names (WGSN)". Besoek op 22 Mei 2016.
  8. Kunitzsch, Paul; Smart, Tim (2006). A Dictionary of Modern star Names: A Short Guide to 254 Star Names and Their Derivations (2de hers. uitg.). Cambridge, Massachusetts: Sky Pub. ISBN 978-1-931559-44-7.
  9. "IAU Catalog of Star Names". Besoek op 28 Julie 2016.
  10. Rogers, J. H. (Februarie 1998). “Origins of the ancient constellations: I. The Mesopotamian traditions”. Journal of the British Astronomical Association 108 (1): 9–28.
  11. (2004) “Interpretation of the variability of the β Cephei star λ Scorpii”. Astronomy and Astrophysics 427 (2): 581–592. doi:10.1051/0004-6361:20041223.
  12. (2006) “Orbital elements, masses and distance of λ Scorpii a and B determined with the Sydney University Stellar Interferometer and high-resolution spectroscopy”. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 370 (2): 884. doi:10.1111/j.1365-2966.2006.10526.x.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Koördinate: Sky map 17h 33m 36.520s, −37° 06′ 13.76″