Gaan na inhoud

Lys van helderste sterre

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie

Hier volg ’n lys van die 50 helderste sterre (tot by ’n magnitude van 2) volgens hulle maksimum, totale of gekombineerde skynbare magnitude (helderheid soos van die Aarde af gesien). Hoewel baie van die helderste sterre bekende dubbel- of veelvoudige sterre is en relatief na aan die Aarde is, lyk hulle met die blote oog soos enkelsterre. Dié lys kombineer die magnitudes van helder individuele komponente. Die meeste van die eiename op die lys word deur die Internasionale Astronomiese Unie se sternaamwerkgroep (WGSN) erken,[1] behalwe dié van Regor.

Meting

[wysig | wysig bron]

Die Son is die helderste ster soos van die Aarde af gesien. Die skynbare magnitudes van die helderste sterre kan ook vergelyk word met niestellêre voorwerpe in die Sonnestelsel. Dié voorwerpe se skynbare magnitudes groter as die helderste ster, Sirius (-1,46), s’n is (buiten die Son): Maan (-12,7), Venus (-4,89), Jupiter (-2,94), Mars (-2,91), Mercurius (-2,45) en Saturnus (-0,49).

Die presiese volgorde van die visuele helderheid van sterre is nie volkome vasgestel nie, om drie redes:

  • Die helderheid van sterre is tradisioneel geskoei op die skynbare magnitude, dus dit wat die menslike oog sien – van die helderste sterre van die eerste magnitude tot die dofste sterre van die 6de magnitude. Sedert die ontdekking van die optiese teleskoop en die dokumentering van dubbel- en veelvoudige sterre word helderheid uitgedruk as óf hulle individuele (aparte) óf hulle totale (gekombineerde) magnitude. Hierdie tabel is georden volgens die gekombineerde magnitude van komponente soos hulle met die blote oog te sien is asof hulle enkelsterre is. By veelvoudige stelsels word die individuele magnitudes van komponentsterre wat helder genoeg is om ’n sigbare verskil te maak, tussen hakies aangedui. Die dubbelster Alpha Centauri het byvoorbeeld ’n totale magnitude van -0,27, terwyl sy twee komponentsterre magnitudes van +0,01 en +1,33 het.[2]
  • Nuwe of akkurater fotometrie, standaardfilters en verskillende metodes kan meebring dat die metings van sterre se helderheid effens verskil. Dit kan die volgorde op lyste van helder sterre beïnvloed. Dié tabel gee gemete V-magnitudes aan wat ’n spesifieke filter gebruik wat goed vergelyk kan word met die menslike sig. Ander magnitudestelsels bestaan egter wat op verskillende golflengtes gebaseer is (sommige ander as dié van sigbare lig) en die resultate wat daarmee behaal word, kan drasties van ander stelsels verskil.[3] Betelgeuse het byvoorbeeld ’n skynbare magnitude in die K-band (infrarooi) van -4,05.[4]
  • Sommige sterre, soos Betelgeuse en Antares, is veranderlike sterre, wat beteken hulle magnitude wissel oor dae, maande of jare. In dié tabel word die omvang van die wisselings, of variasies, met var aangedui. Die waardes van enkele magnitudes vir veranderlike sterre kom uit ’n verskeidenheid bronne. Die magnitudes in die tabel is wanneer die sterre óf by hul maksimum helderheid is, wat vir elke siklus herhaal word, óf as ’n gemiddelde waarde as die wisselings klein is. By alle rooi veranderlike sterre is dit dikwels moeilik om ’n enkele maksimum helderheid aan te gee omdat dit in elke siklus anders is, iets wat vermoedelik veroorsaak word deur ’n swak begrip van pulse in stervolusieprosesse. Sulke waardes word soms geskoei op die gemiddelde maksimum skynbare magnitude[5] van geraamde maksimums oor baie waargenome ligkurwesiklusse, wat soms oor eeue strek.

Tabel

[wysig | wysig bron]
Rang Visuele magnitude (mV) Eienaam[1] Bayer-naam Afstand (ligjare) Spektraalklas
1 −26,74 Son   0,000015813 G2 V
2 −1,46 Sirius α CMa 8,6 A0mA1 Va, DA2
3 −0,74 Canopus α Car 310 A9 II
4 −0,27 (0,01 + 1,33) Rigil Kentaurus & Toliman α Cen 4,4 G2 V, K1 V
5 −0,05 Arcturus α Boo 37 K0 III
6 0,03 (-0,02–0,07var) Vega α Lyr 25 A0 Va
7 0,08 (0,03–0,16var) Capella α Aur 42 K0 III, G1 III
8 0,13 (0,05–0,18var) Rigel β Ori 860 B8 Ia
9 0,34 Procyon α CMi 11 F5 IV-V
10 0,46 (0,40–0,46var) Achernar α Eri 140 B6 Vep
11 0,50 (0,2–1,2var) Betelgeuse α Ori 640 M1-M2 Ia-ab
12 0,61 Hadar β Cen 350 B1 III
13 0,76 Altair α Aql 17 A7 V
14 0,76 (1,33 + 1,73) Acrux α Cru 320 B0.5 IV, B1 V
15 0,86 (0,75–0,95var) Aldebaran α Tau 65 K5 III
16 0,96 (0,6–1,6var) Antares α Sco 600 M1.5 Iab-Ib, B2.5 V
17 0,97 (0,97–1,04var) Spica α Vir 260 B1 III-IV, B2 V
18 1,14 Pollux β Gem 34 K0 III
19 1,16 Fomalhaut α PsA 25 A3 V
20 1,25 (1,21–1,29var) Deneb α Cyg 2,600 A2 Ia
21 1,25 (1,23–1,31var) Mimosa β Cru 350 B0.5 III, B2 V
22 1,39 Regulus α Leo 77 B8 IVn
23 1,50 Adhara ε CMa 430 B2 II
24 1,62 Shaula λ Sco 700 B2 IV
25 1,62 (1,98 + 2,97) Castor α Gem 52 A1 V, Am
26 1,64 Gacrux γ Cru 88 M3,5 III
27 1,64 Bellatrix γ Ori 240 B2 III
28 1,65 Elnath β Tau 130 B7 III
29 1,69 Miaplacidus β Car 110 A1 III
30 1,69 (1,64–1,74var) Alnilam ε Ori 2,000 B0 Ia
31 1,72 (1,81–1,87var + 4,27) Regor* γ1,2 Vel 840 WC8, O7,5III
32 1,74 Alnair α Gru 100 B6 V
33 1,77 Alioth ε UMa 81 A1 III-IVp kB9
34 1,77 Alnitak ζ Ori A 820 O9.5 Iab, B1 IV, B0 III
35 1,79 Dubhe α UMa 120 K0 III, F0 V
36 1,80 Mirfak α Per 590 F5 Ib
37 1,82 Wezen δ CMa 1,800 F8 Ia
38 1,84 Sargas θ Sco 270 F0 II
39 1,85 Kaus Australis ε Sgr 140 B9.5 III
40 1,86 Avior ε Car 630 K3 III, B2 Vp
41 1,86 Alkaid η UMa 100 B3 V
42 1,90 (1,89–1,94var) Menkalinan β Aur 100 A1mIV+A1mIV
43 1,91 Atria α TrA 420 K2 IIb-IIIa
44 1,92 Alhena γ Gem 100 A1,5 IV+
45 1,94 Peacock α Pav 180 B3 V
46 1,96 (1,99–2,39var + 5.57) Alsephina δ Vel 80 A1 Va(n), F7,5 V
47 1,98 Mirzam β CMa 500 B1 II-III
48 2,00 Alphard α Hya 180 K3 II-III
49 1,98 (1,86–2,13var) Polaris α UMi 430 F7 Ib
50 2,00 Hamal α Ari 66 K1 IIIb

Sien ook

[wysig | wysig bron]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. 1 2 "Naming Stars" (in Engels). IAU Division C WG Star Names. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 13 Mei 2020. Besoek op 12 Augustus 2018.
  2. ↑ Hoffleit, Dorrit; Jaschek, Carlos (1991). "The Bright star catalogue". New Haven. Bibcode:1991bsc..book.....H.
  3. ↑ Bessell, Michael S. (2005). "Standard Photometric Systems". Annual Review of Astronomy & Astrophysics. 43: 293. Bibcode:2005ARA&A..43..293B. doi:10.1146/annurev.astro.41.082801.100251.
  4. ↑ Ducati, J.R. (2002). "VizieR Online Data Catalog: Catalogue of Stellar Photometry in Johnson's 11-color system". CDS/ADC Collection of Electronic Catalogues. 2237. Bibcode:2002yCat.2237....0D.
  5. ↑ "Macmillan Dictionary of Astronomy (Illingworth, Valerie, 1985)". Dictionary Series (Second uitg.). Springer. p. 237. Besoek op 24 September 2016.

Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Lys_van_helderste_sterre&oldid=2210494"