Stord

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Stord kommune
Uitsig oor die dorp Leirvik
Uitsig oor die dorp Leirvik
Wapen van Stord kommune
Wapen
Ligging van Stord kommune
Stord binne Vestland
Koördinate: 59°48′29″N 05°27′59″O / 59.80806°N 5.46639°O / 59.80806; 5.46639Koördinate: 59°48′29″N 05°27′59″O / 59.80806°N 5.46639°O / 59.80806; 5.46639
LandNoorweë
ProvinsieVestland
DistrikSunnhordland
Gestig1 Januarie 1838
Administratiewe sentrumLeirvik
Regering
 • Burgemeester (2015)Gaute Straume Epland (Ap)
Oppervlak
 • Totaal143,73 km2 (55,49 vk. myl)
 • Land137,45 km2 (53,07 vk. myl)
 • Water6,28 km2 (2,42 vk. myl)  4.4%
Oppervlakrang316 in Noorweë
Bevolking
 (2020)
 • Totaal18,759
 • Rank68 in Noorweë
 • Digtheid136,5/km2 (354/vk. m.)
 • Verandering (10 jaar)
6,8%
Demoniem(e)Stordabu, Stording[1]
TydsoneUTC+01:00 (SET)
 • SomertydUTC+02:00 (SEST)
ISO 3166-kodeNO-4614
Amptelike taalvormNynorsk[2]
Webwerfstord.kommune.no

Stord is 'n munisipaliteit in die provinsie Vestland, Noorweë. Dit is in die tradisionele distrik Sunnhordland geleë . Stord word soms "Noorweë in miniatuur" genoem, aangesien dit so 'n verskeidenheid landskappe het: kuslyn, fjorde, woude, landbougrond en berggebiede. Die administratiewe sentrum van die munisipaliteit is die dorp Leirvik, wat ook die grootste dorp in die munisipaliteit en die hele streek van Sunnhordland is. Leirvik is in 1997 tot 'n dorp verklaar. Ander bevolkingsentrums in die munisipaliteit sluit die groot gehug Sagvåg en die kleiner gehugge Litlabø en Grov in.[3]

Uitsig op die Storddøra, 'n standbeeld in die Leirvik-hawe

Die 144 km2-munisipaliteit is die 316de grootste volgens oppervlak uit die 356 munisipaliteite in Noorweë. Stord is die 68ste mees bevolkte munisipaliteit in Noorweë met 'n bevolking van 18 759. Die munisipaliteit se bevolkingsdigtheid is 136,5 per km2 en die bevolking het gedurende die vorige tien jaar met 6,8% toegeneem.[4][5]

Algemene inligting[wysig | wysig bron]

Uitsig oor Stord, wes van Tysnes.

Die gemeente van Stordøen is op 1 Januarie 1838 as 'n munisipaliteit gestig. In 1863 is die noordelike distrik van die munisipaliteit (bevolking: 2 313) geskei om die nuwe munisipaliteit Fitjar te vorm. Op 15 Mei 1868 is die suidelike distrik Stordøen op die vasteland (bevolking: 900) van die munisipaliteit geskei om die nuwe munisipaliteit Valestrand te vorm. Op 1 Januarie 1898 is die suidelike deel van die eiland Huglo (bevolking: 117) van die naburige munisipaliteit Fjelberg na Stord oorgeplaas Op 1 Januarie 1970 is die klein onbewoonde deel van die eiland Stord langs die Valvatnavågen wat aan Bømlo behoort het, na die munisipaliteit Stord oorgeplaas.[3][6]

Naam[wysig | wysig bron]

Die munisipaliteit is vernoem na die groot eiland Stord (Oud-Noors: Storð). Die naam is oud en dit is (en word nog steeds) in Yslandse literatuur gebruik en beteken "grond" of "aarde". Voor 1889 is die naam "Stordøen" ("Die Stord-eiland") geskryf.

Wapen[wysig | wysig bron]

Die wapen is op 19 Junie 1987 toegestaan. Die wapen vertoon 'n geel takkie hulsboom op 'n rooi agtergrond. Die hulsboom is gekies omdat dit 'n algemene boom in die munisipaliteit is. Die ontwerper was Truls Nygaard.[7]

Kerke[wysig | wysig bron]

Die Kerk van Noorweë het twee gemeentes (sokn) binne die munisipaliteit Stord. Dit is deel van die Sunnhordland-prosti (dekanery) in die Bisdom Bjørgvin.

Kerke in Stord
Gemeente (sokn) Kerknaam Ligging van die kerk Jaar gebou
Stord Stord-kerk Leirvik 1857
Nysæter Nysæter-kerk Sagvåg 1991

Geografie[wysig | wysig bron]

Stord is op die suidelike helfte van die eiland Stord geleë (die noordelike deel is deel van Fitjar-munisipaliteit). Die munisipaliteit bevat ook die eilande Huglo, Storstøya, Nautøya en Føyno. Die Hardangerfjord loop langs die suidelike grens van die eilandmunisipaliteit en skei dit van die munisipaliteite Kvinnherad, Vindafjord en Sveio. Die Langenuen-engte loop aan die oostekant en skei dit van die munisipaliteit Tysnes. Die Stokksundet- en Digernessunde-engtes loop langs die westelike grens en skei dit van die munisipaliteit Bømlo. Die berg Mehammarsåto is die hoogste punt in die munisipaliteit.

Geskiedenis[wysig | wysig bron]

Historiese bevolking
JaarInwoners±%
19515 583—    
19617 766+39.1%
197110 607+36.6%
198113 007+22.6%
199114 684+12.9%
200116 241+10.6%
201117 804+9.6%
201918 699+5.0%
Bron: Statistiek Noorweë.

Die slag van Stord is op of neffens hierdie eiland gevoer tussen die Noorse koning Hakon Haraldsson en die Deense koning Harald "Bloutand" Gormsson, ondersteun deur die seuns van Hakon se broer onder leiding van Harald "Grysmantel" Eiriksson.

Ekonomie[wysig | wysig bron]

Die drie grootste private werkgewers in Stord-munisipaliteit is: Kværner, Wärtsilä Norway AS en Leirvik AS. Hierdie drie ondernemings het saam meer as 3 000 mense in diens.

Kværner Stord, suid van Leirvik op die skiereiland van Eldøyane, is die grootste aanleg in Noorweë. Aker Stord het die grootste olieproduksieplatforms ter wêreld gebou, naamlik Gullfaks C en Troll.

Vervoer[wysig | wysig bron]

Uitsig op die Driehoekskakel.

'n Uitgebreide tonnel- en brugstelsel, die Driehoekskakel, het Stord op 27 Desember 2000 met die vasteland en op 30 April 2001 met die naburige eiland Bømlo verbind. Die brûe wat betrokke is, is die Bømla-brug en die Stord-brug, en die tonnel is die Bømlafjord-tonnel. Die lughawe in Stord is Stord-lughawe, Sørstokken, noordwes van Sagvåg op die Sørstokken-skiereiland. Op 10 Oktober 2006 gly Atlantic Airways-vlug 670 van die aanloopbaan by die lughawe. Vier mense is in die voorbal dood.[8][9]

Regering[wysig | wysig bron]

Alle munisipaliteite in Noorweë, insluitend Stord, is verantwoordelik vir die primêre onderwys (tot graad 10), buitepasiënt gesondheidsdienste, bejaardedienste, werkloosheid- en ander sosiale dienste, sonering, ekonomiese ontwikkeling, en munisipale paaie. Die munisipaliteit word bestuur deur 'n munisipale raad van verkose verteenwoordigers, wat op hul beurt 'n burgemeester verkies Die munisipaliteit val onder die Sunnhordland-distrikshof en die Gulating-appèlhof.

Munisipale raad[wysig | wysig bron]

Die munisipale raad (Kommunestyre) van Stord bestaan uit 35 verteenwoordigers wat tot vierjaartermyne verkies word. Die partyverdeling van die raad is soos volg:

Stord Kommunestyre 2020–2023 [10]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)11
 Vooruitgangsparty (Framstegspartiet)6
 Groen Party (Miljøpartiet Dei Grøne)1
 Konserwatiewe Party (Høgre)6
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)2
 Rooi Party (Raudt)1
 Sentrale Party (Senterpartiet)5
 Sosialistiese Linkse Party (Sosialistisk Venstreparti)2
 Liberale Party (Venstre)1
Totale aantal lede:35
Stord Kommunestyre 2016–2019 [11]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)11
 Vooruitgangsparty (Framstegspartiet)4
 Groen Party (Miljøpartiet Dei Grøne)1
 Konserwatiewe Party (Høgre)6
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)3
 Pensioenarisseparty (Pensjonistpartiet)1
 Sentrale Party (Senterpartiet)3
 Sosialistiese Linkse Party (Sosialistisk Venstreparti)4
 Liberale Party (Venstre)2
 Stord List (Stordlisto)2
Totale aantal lede:35
Stord Kommunestyre 2012–2015 [12]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)10
 Die Demokrate (Demokratane)1
 Vooruitgangsparty (Framstegspartiet)5
 Konserwatiewe Party (Høgre)9
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)3
 Sentrale Party (Senterpartiet)3
 Sosialistiese Linkse Party (Sosialistisk Venstreparti)2
 Liberale Party (Venstre)2
Totale aantal lede:35
Stord Kommunestyre 2008–2011 [11]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)8
 Die Demokrate (Demokratane)2
 Vooruitgangsparty (Framstegspartiet)6
 Konserwatiewe Party (Høgre)6
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)4
 Sentrale Party (Senterpartiet)3
 Sosialistiese Linkse Party (Sosialistisk Venstreparti)3
 Liberale Party (Venstre)3
Totale aantal lede:35
Stord Kommunestyre 2004–2007 [11]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)14
 Die Demokrate (Demokratane)1
 Vooruitgangsparty (Framstegspartiet)6
 Konserwatiewe Party (Høgre)3
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)4
 Sentrale Party (Senterpartiet)1
 Sosialistiese Linkse Party (Sosialistisk Venstreparti)4
 Liberale Party (Venstre)2
Totale aantal lede:35
Stord Kommunestyre 2000–2003 [11]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)14
 Vooruitgangsparty (Framstegspartiet)6
 Konserwatiewe Party (Høgre)4
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)5
 Sentrale Party (Senterpartiet)1
 Sosialistiese Linkse Party (Sosialistisk Venstreparti)3
 Liberale Party (Venstre)2
Totale aantal lede:35
Stord Kommunestyre 1996–1999 [13]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)13
 Vooruitgangsparty (Framstegspartiet)7
 Konserwatiewe Party (Høgre)6
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)7
 Sentrale Party (Senterpartiet)3
 Sosialistiese Linkse Party (Sosialistisk Venstreparti)6
 Liberale Party (Venstre)3
Totale aantal lede:45
Stord Kommunestyre 1992–1995 [14]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)11
 Vooruitgangsparty (Framstegspartiet)4
 Konserwatiewe Party (Høgre)8
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)7
 Sentrale Party (Senterpartiet)3
 Sosialistiese Linkse Party (Sosialistisk Venstreparti)10
 Liberale Party (Venstre)2
Totale aantal lede:45
Stord Kommunestyre 1988–1991 [15]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)14
 Vooruitgangsparty (Framstegspartiet)7
 Konserwatiewe Party (Høgre)7
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)8
 Sentrale Party (Senterpartiet)2
 Sosialistiese Linkse Party (Sosialistisk Venstreparti)3
 Liberale Party (Venstre)4
Totale aantal lede:45
Stord Kommunestyre 1984–1987 [16]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)15
 Vooruitgangsparty (Framstegspartiet)3
 Konserwatiewe Party (Høgre)9
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)8
 Liberal People's Party (Liberale Folkepartiet)1
 Sentrale Party (Senterpartiet)2
 Sosialistiese Linkse Party (Sosialistisk Venstreparti)4
 Liberale Party (Venstre)3
Totale aantal lede:45
Stord Kommunestyre 1980–1983 [17]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)11
 Vooruitgangsparty (Framstegspartiet)2
 Konserwatiewe Party (Høgre)12
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)9
 Liberal People's Party (Liberale Folkepartiet)2
 Sentrale Party (Senterpartiet)2
 Sosialistiese Linkse Party (Sosialistisk Venstreparti)4
 Liberale Party (Venstre)3
Totale aantal lede:45
Stord Kommunestyre 1976–1979 [18]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)15
 Konserwatiewe Party (Høgre)8
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)10
 New People's Party (Nye Folkepartiet)3
 Sentrale Party (Senterpartiet)3
 Sosialistiese Linkse Party (Sosialistisk Venstreparti)3
 Liberale Party (Venstre)3
Totale aantal lede:45
Stord Kommunestyre 1972–1975 [19]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)13
 Konserwatiewe Party (Høgre)5
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)6
 Sentrale Party (Senterpartiet)3
 Liberale Party (Venstre)5
 Socialist common list (Venstresosialistiske felleslister)3
Totale aantal lede:35
Stord Kommunestyre 1968–1971 [20]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)15
 Konserwatiewe Party (Høgre)5
 Kommunistiese Party (Kommunistiske Parti)1
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)5
 Sentrale Party (Senterpartiet)2
 Liberale Party (Venstre)7
Totale aantal lede:35
Stord Kommunestyre 1964–1967 [21]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)16
 Konserwatiewe Party (Høgre)4
 Kommunistiese Party (Kommunistiske Parti)1
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)6
 Sentrale Party (Senterpartiet)1
 Liberale Party (Venstre)6
 Plaaslike Lys(te) (Lokale lister)1
Totale aantal lede:35
Stord Heradsstyre 1960–1963 [22]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)11
 Konserwatiewe Party (Høgre)4
 Kommunistiese Party (Kommunistiske Parti)2
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)5
 Sentrale Party (Senterpartiet)1
 Liberale Party (Venstre)5
 Plaaslike Lys(te) (Lokale lister)1
Totale aantal lede:29
Stord Heradsstyre 1956–1959 [23]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)11
 Konserwatiewe Party (Høgre)3
 Kommunistiese Party (Kommunistiske Parti)3
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)5
 Boereparty (Bondepartiet)2
 Liberale Party (Venstre)4
 Plaaslike Lys(te) (Lokale lister)1
Totale aantal lede:29
Stord Heradsstyre 1952–1955 [24]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)6
 Kommunistiese Party (Kommunistiske Parti)2
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)4
 Plaaslike Lys(te) (Lokale lister)8
Totale aantal lede:20
Stord Heradsstyre 1948–1951 [25]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)5
 Kommunistiese Party (Kommunistiske Parti)2
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)5
 Gesamentlike Lys(te) van Niesosialistiese Partye (Borgarlege Felleslister)8
Totale aantal lede:20
Stord Heradsstyre 1945–1947 [26]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)4
 Kommunistiese Party (Kommunistiske Parti)4
 Christen Demokratiese Party (Kristeleg Folkeparti)4
 Plaaslike Lys(te) (Lokale lister)8
Totale aantal lede:20
Stord Heradsstyre 1938–1941* [27]  
Party (in Nynorsk) Aantal
verteenwoordigers
 Arbeidersparty (Arbeidarpartiet)7
 Plaaslike Lys(te) (Lokale lister)13
Totale aantal lede:20

Burgemeester[wysig | wysig bron]

Die burgemeesters van Stord (onvolledige lys):

  • 2017 – hede: Gaute Straume Epland ( Ap )
  • 2015-2017: Harry Herstad (Ap)
  • 2007-2015: Liv Kari Eskeland ( H )
  • 1991-2007: Magne Rommetveit (Ap)

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. "Navn på steder og personer: Innbyggjarnamn" (in Noors). Språkrådet.
  2. "Forskrift om målvedtak i kommunar og fylkeskommunar" (in Noors). Lovdata.no.
  3. 3,0 3,1 Store norske leksikon. "Stord – kommune" (in Noors). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Julie 2015. Besoek op 6 Februarie 2015.
  4. Statistisk sentralbyrå (2020). "Table: 06913: Population 1 January and population changes during the calendar year (M)" (in Noors). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Mei 2020.
  5. Statistisk sentralbyrå (2020). "09280: Area of land and fresh water (km²) (M)" (in Noors). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Mei 2020.
  6. Jukvam, Dag (1999). "Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen" (PDF) (in Noors). Statistisk sentralbyrå. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 1 September 2012.
  7. "Civic heraldry of Norway - Norske Kommunevåpen" (in Engels). Heraldry of the World. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 Mei 2020. Besoek op 2 Februarie 2020.
  8. NTB. "Taleregistratoren fra Stord-flyet er lesbar" (in Noors). VG. Besoek op May 5, 2007.
  9. Aviation Safety Network. "Accident description British Aerospace BAe-146-200A" (in Engels). Aviation Safety Network. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 22 April 2019. Besoek op 5 Mei 2007.
  10. "Tall for Norge: Kommunestyrevalg 2019 - Vestland". Valg Direktoratet. Besoek op 2020-02-02.
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 "Table: 04813: Members of the local councils, by party/electoral list at the Municipal Council election (M)" (in Noors). Statistics Norway. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 April 2020.
  12. "Tall for Norge: Kommunestyrevalg 2011 - Hordaland". Valg Direktoratet. Besoek op 2020-02-02.
  13. "Kommunestyrevalget 1995" (PDF) (in Noors). Oslo-Kongsvinger: Statistisk sentralbyrå. 1996. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 20 September 2014. Besoek op 20 Februarie 2020.
  14. "Kommunestyrevalget 1991" (PDF) (in Noors). Oslo-Kongsvinger: Statistisk sentralbyrå. 1993. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 22 Mei 2015. Besoek op 20 Februarie 2020.
  15. "Kommunestyrevalget 1987" (PDF) (in Noors). Oslo-Kongsvinger: Statistisk sentralbyrå. 1988. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 19 Oktober 2014. Besoek op 20 Februarie 2020.
  16. "Kommunestyrevalget 1983" (PDF) (in Noors). Oslo-Kongsvinger: Statistisk sentralbyrå. 1984. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 19 Oktober 2014. Besoek op 20 Februarie 2020.
  17. "Kommunestyrevalget 1979" (PDF) (in Noors). Oslo: Statistisk sentralbyrå. 1979. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 29 September 2014. Besoek op 20 Februarie 2020.
  18. "Kommunevalgene 1975" (PDF) (in Noors). Oslo: Statistisk sentralbyrå. 1977. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 15 Maart 2016. Besoek op 10 Mei 2020.
  19. "Kommunevalgene 1972" (PDF) (in Noors). Oslo: Statistisk sentralbyrå. 1973. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 21 April 2016. Besoek op 10 Mei 2020.
  20. "Kommunevalgene 1967" (PDF) (in Noors). Oslo: Statistisk sentralbyrå. 1967. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 21 April 2016. Besoek op 10 Mei 2020.
  21. "Kommunevalgene 1963" (PDF) (in Noors). Oslo: Statistisk sentralbyrå. 1964. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 21 April 2016. Besoek op 10 Mei 2020.
  22. "Kommunevalgene og Ordførervalgene 1959" (PDF) (in Noors). Oslo: Statistisk sentralbyrå. 1960. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 17 Maart 2016. Besoek op 10 Mei 2020.
  23. "Kommunevalgene og Ordførervalgene 1955" (PDF) (in Noors). Oslo: Statistisk sentralbyrå. 1957. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 14 Februarie 2020. Besoek op 10 Mei 2020.
  24. "Kommunevalgene og Ordførervalgene 1951" (PDF) (in Noors). Oslo: Statistisk sentralbyrå. 1952. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 17 Maart 2016. Besoek op 10 Mei 2020.
  25. "Kommunevalgene og Ordførervalgene 1947" (PDF) (in Noors). Oslo: Statistisk sentralbyrå. 1948. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 16 Maart 2016. Besoek op 10 Mei 2020.
  26. "Kommunevalgene og Ordførervalgene 1945" (PDF) (in Noors). Oslo: Statistisk sentralbyrå. 1947. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 25 Augustus 2014. Besoek op 10 Mei 2020.
  27. "Kommunevalgene og Ordførervalgene 1937" (PDF) (in Noors). Oslo: Statistisk sentralbyrå. 1938. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 6 Maart 2016. Besoek op 10 Mei 2020.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]