Gaan na inhoud

Thomas Malthus

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Thomas Malthus
Geboortenaam Thomas Robert Malthus
Nasionaliteit Verenige Koningkryk
Vakgebied Demografie, Ekonomie en Anglikaanse Kerk
Instelling(s) Cambridge-universiteit
Bekend vir Potensiële gevare van bevolkingsgroei, Malthusiese ramp

Thomas Robert Malthus (gebore in Rookery, naby Dorking op 14/17 Februarie 1766; sterf St Catherine, naby Bath op 23 Desember 1834) was 'n Britse demograaf, ekonoom en pastoor. Hy is bekend vir sy pessimistiese (Malthus was 'n misantroop) maar baie invloedryke opinies. In 1805 word Malthus aangestel as professor in ekonomie aan Cambridge-universiteit.

Malthus het beroemdheid verwerf omdat hy die moontlike gevare van bevolkingsgroei uitgewys het: "Die vermoë van die mens tot bevolkingsgroei is oneindig veel groter as die vermoë van die aarde om vir die mens 'n bestaan te produseer". As Anglikaanse predikant het Malthus hierdie situasie beskou as die wyse waarop God deugsame gedrag aan die mens opgelê het: hy beskou optimistiese idees van sosiale hervorming as gedoem tot mislukking. Hy het dus aan sy lesers 'n negatiewe wêreldbeskouing gegee, in teenstelling met die utopieë van skrywers soos Jean-Jacques Rousseau en William Godwin. Die ramp wat plaasvind wanneer die groei van beskikbare hulpbronne nie byhou met die bevolkingsaanwas nie staan bekend as 'n malthusiese ramp.

'n Essay oor die beginsel van bevolking

[wysig | wysig bron]
An Essay on the Principle of Population, uitgawe van 1826 deur Thomas Malthus

In 1798 publiseer Malthus die pamflet An Essay on the Principle of Population, waarin hy verklaar dat die bevolkingsgroei groter sal wees as ekonomiese groei; het hy op grond van 'n eenvoudige model voorspel dat hongersnood op groot skaal sal voorkom.Volgens hom sal die wêreld se bevolkingsaanwas eksponensieel wees, maar dié van voedselproduksie lineêr. Dit het bekend gestaan as die malthusiese plafon vir die maksimum grootte wat die bevolking kan bereik in verhouding tot die beskikbare grond, en die malthusiese ramp weens die situasie waarin 'n oorbevolkte samelewing homself herbalanseer deur verhoogde sterftes. Malthus het gedink dat die 'positiewe kontrole', die 'natuurlike' kwessies wat die menslike bevolkingsgetalle beperk, soos epidemies en oorlog, onvoldoende was om die eksponensiële groei van die bevolking reg te stel in vergelyking met die lineêre groei van voedselproduksie. Daarom het Malthus 'morele selfbeheersing' gesien as die enigste oplossing vir die oorbevolking; arm mense wat weet dat hulle nie 'n gesin kan onderhou nie, moet nie 'n gesin begin nie, het hy gesê.

Verdere leeswerk

[wysig | wysig bron]
  • Bashford, Alison, and Joyce E. Chaplin. The New Worlds of Thomas Robert Malthus: Rereading the Principle of Population (Princeton University Press, 2016). vii + 353 bl. excerpt; also online review
  • Elwell, Frank W. 2001. A Commentary on Malthus' 1798 Essay on Population as social theory E. Mellen Press, Lewiston, NY. ISBN 0-7734-7669-5.
  • Heilbroner, Robert, The Worldly Philosophers – the lives, times, and ideas of the great economic thinkers. (1953) commentary
  • Mayhew, Robert J. (2014). Malthus: The Life and Legacies of an Untimely Prophet. Cambridge, MA: Belknap Press. ISBN 978-0-674-72871-4.
  • Negative Population Growth organization: a collection of essays for the Malthus Bicentenary
  • National Academics Forum, Australia: a collection of essays for the Malthus Bicentenary Conference, 1998
  • Conceptual origins of Malthus's Essay on Population, facsimile reprint of 8 Books in 6 volumes, edited by Yoshinobu Nanagita (ISBN 978-4-902454-14-7) www.aplink.co.jp/ep/4-902454-14-9.htm
  • National Geographic Magazine, Junie 2009 artikel, "The Global Food Crisis,"[1][dooie skakel]

Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Nederlandse Wikipedia vertaal.