Adam Tas

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Vir die Afrikaanse sanger, sien Adam Tas (sanger).

Adam Tas (1668Junie 1722) was 'n gemeenskapsleier teen die einde van die 17de eeu in die Kaapkolonie en is veral bekend vir sy rol in die konflik tussen die Kaapse goewerneur Willem Adriaan van der Stel (seun van die voormalige goewerneur Simon van der Stel) en die "vryburgers" aan die Kaap die Goeie Hoop.

Oorsig[wysig]

Adam Tas is in Nederland gebore. Een van sy tantes en haar Duitse man, Henning Hüsing, het na die Kaap verhuis. Toe hy (in 1697) 29 was, het Tas by hulle aangesluit en by hulle op die plaas Meerlust in Stellenbosch gaan woon. In Junie 1703 trou hy met Elizabeth von Brakel, die welvarende weduwee van Joris (Hans Jürgen) Grimpen, wat verskeie plase in die distrik besit het.

Tas word die sekretaris van die “Broederskap”, wat die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie (VOC)-administrasie aan die Kaap as korrup en diktatoriaal beskou. Tas en Hüsing stel 'n petisie op wat die VOC-amptenare beskuldig van misbruik van die VOC se handelsmonopolie en slaag daarin om 63 van die 550 Kaapse vryburgers te oortuig om dit te teken. Sonder om die plaaslike amptenare in te lig word die getekende petisie direk na die VOC-hoofkantoor in Amsterdam gestuur.

Die petisie word deur Van der Stel verwerp nadat hy bewus geword het daarvan. Tas word op 28 Februarie 1706 gearresteer en in kettings na Kaapstad geneem. Van der Stel het dele van Tas se dagboek laat kopieer (13 Junie 1705 tot 27 Februarie 1706) en gebruik as bewysstukke teen hom. Nadat hy veroordeel is, is Tas in die swartgat, 'n tronksel in die Kasteel die Goeie Hoop, toegesluit.

Die goewerneur is na Nederland ontbied vir 'n ondersoek. Ondanks sy lang geskrewe verdediging is die uitspraak teen hom gelewer. Die VOC dank van der Stel af en roep hom op 23 April 1707 terug na Nederland. VOC-amptenare word daarna verbied om enige grond in die Kaap van Goeie Hoop te besit.

Dertien maande na sy arrestasie word Tas vrygelaat en gaan woon hy op sy plaas Libertas tot en met sy afsterwe.

Eksterne skakels[wysig]