Sjoa

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
'n Gedenkplaat op 'n sypaadjie voor 'n Berlynse woonhuis herinner aan 'n Sjoa-slagoffer wat hier gewoon het, gedeporteer en in Riga, Letland vermoor is

Die Sjoa, ook bekend as die Ha-Shoah in Hebreeus, die Volkslagting of Uitwissing in Afrikaans of die Holocaust in vele ander tale (waaronder Engels en Nederlands), is die algemene term wat gebruik word om die uitmoording van ongeveer ses miljoen Europese Jode tydens die Tweede Wêreldoorlog te beskryf. Die Sjoa het plaasgevind as deel van 'n program van doelbewuste uitwissing, beplan en uitgevoer deur die Nasionale Sosialistiese (Nazi) regeringstelsel onder leiding van Adolf Hitler.[1] Die term Holocaust is afgelei van die Griekse holokauston, 'n vertaling van die Hebreeuse woord olah, wat 'n verbrande offer was wat heelhuids aan die Joodse God geoffer is.

Ander groepe was ook vervolg en vermoor deur die Nazi's, waaronder 'n beraamde 220 000 Sinti en Roma ("sigeuners" in die omgangstaal), asook onbevoegdes en invalides, homoseksuele mense, kommuniste en ander politieke gevangenes, Jehova getuies, Poolse burgers en Sowjetse krygsgevangenes (Oekraïners, Russe en Belarusse).[2][3] Baie akademici beskou die gepoogde uitwissing van hierdie groepe nie as deel van die Sjoa nie en verwys daarna as die volksmoord van die Europese Jode, of, soos die Nazi's daarna verwys het: "Die finale oplossing van die Joodse vraag" ("Die Endlösung der Judenfrage"). As al die slagoffers van die Nazi's se vervolging in ag geneem word dan styg die dodetal merkwaardig: algemene beramings plaas die totale aantal slagoffers tussen 9 en 11 miljoen.[4]

Die vervolging en volksmoord van die Nazi's se slagoffers was in fases uitgevoer. Wette om die Jode uit die beskaafde samelewing te verwyder was jare voor die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog uitgevaardig. Waar die Derde Reich nuwe gebiede oorwin het in Oos-Europa en Rusland, is ghetto's gestig om die slagoffers te huisves en uit die weg te ruim. Gespesialiseerde eenhede, die Einsatzgruppen, het groot aantalle Jode en politieke opponente in massa skietpartye en mobiele vergassingseenhede vermoor. In Wes-Europese lande wat deur die Nazi's beset was, was Jode geïnterneer voor hulle na verdelgingskampe gedeporteer was; dikwels is hulle in vragwaens geprop en honderde kilometers per trein vervoer.

Bronne[wysig]

  • Geskiedenis vir almal, NKV, 2005

Verwysings[wysig]

  1. Niewyk, Donald L. The Columbia Guide to the Holocaust, Columbia University Press, 2000, bl.45: "The Holocaust is commonly defined as the murder of more than 5,000,000 Jews by the Germans in World War II." Sien ook "The Holocaust," Encyclopaedia Britannica, 2007: "the systematic state-sponsored killing of six million Jewish men, women, and children and millions of others by Nazi Germany and its collaborators during World War II. The Germans called this "the final solution to the Jewish question."
  2. Berenbaum, Michael. The World Must Know, The United States Holocaust Memorial Museum.
  3. "Holocaust:Non-Jewish victims of Nazism", Encyclopaedia Britannica.
  4. Holocaust Forgotten noem die 5-miljoen vergete nie-Joodse slagoffers van die Sjoa. Donald Niewyk stel voor dat die wydste definisie 'n dodetal van 17 miljoen sou gee. Die getal 26 miljoen word in die Service d'Information des Crimes de Guerre: Crimes contre la Personne Humain, Camps de Concentration (Paris, 1946), 197 weergegee.