Letland

vanuit Wikipedia, die vrye ensiklopedie.

Letlandse Republiek
Latvijas Republika

Vlag Wapen
Nasionale leuse: Lets: Tēvzemei un Brīvībai (Afrikaans: "Vir Vaderland en Vryheid")
Volkslied: Dievs, svētī Latviju (God, seën Letland)
Hoofstad	Riga 56°57′N 24°6′O
Grootste stad	Riga
Amptelike tale	Lets
Regering President Eerste Minister	Republiek Valdis Zatlers Valdis Dombrovskis
Onafhanklikheid Onafhanklikheid - Verklaar - Erken - Verloor Onafhanklikheid - Verklaar - Erken	Vanaf Keiserlike Rusland 18 November 1918 11 Augustus 1920 17 Junie 1940 Vanaf Sowjet Unie 4 Mei 1990 21 Augustus 1991
Oppervlakte  - Totaal    - Water (%)	64 589 km2  (121ste)
Bevolking  - 2009 skatting  - Digtheid	2 261 400[1] (137ste) 35 / km2
BBP (KKP)  - Totaal  - Per capita	2005 skatting $26,53 biljoen (98ste) $11 500(74ste)
Geldeenheid	[Lats] (100 santimi) (LVL)
Tydsone  - Somertyd	EET (UTC+2) EEST (UTC+3)
Internet-TLD	lv
Skakelkode	+371

Letland is ‘n republiek in Noordoos-Europa, een van die Baltiese lande aan die Oossee. Die land word verder begrens deur Estland in die noorde, Litaue en Wit-Rusland in die suide en Rusland in die ooste.

Die land is geografies, in oppervlakte en inwonertal die middelste van die Baltiese lande, en verenig elemente van beide buurlande: dit deel sy Baltiese taal, Lets, met Litaue, waar die verwante Litaus gepraat word, en dit deel sy oorwegend Lutherse geloof met Estland. Die geskiedenis van Letland vertoon groot ooreenkomste met die van Estland, en veel minder met die van Litaue. Letland herwin na ‘n langdurige sowjetbesetting in 1991 onafhanklikheid wat die land vir die eerste keer in 1918 verwerf het. ‘n Erfenis van die Sowjet-tydperk is die groot aantal Russiessprekende inwoners.

Die hoofstad van Letland is Riga en die grootste rivier die Daugava of Westelike Dwina, onderskeidelik die grootste stad en die grootste rivier in die Baltiese gebied. Letland kan verdeel word in vier historiese landskappe: Koerland (Kurzeme), Lyfland (Vidzeme), Semgallen (Zemgale) en Letgallen (Latgale). Letland is sedert 1 Mei 2004 een van die lidstate van die Europese Unie.

Inhoud 1 Politiek 2 Geografie 2.1 Klimaat 3 Demografie 3.1 Minderhede 4 Eksterne Skakels 5 Sien ook 6 Verwysings

[wysig] Politiek

• Parlement: Saeima, eenkamerstelsel, 100 afgevaardigdes wat vir 'n termyn van drie jaar verkies word. President word elke 4 jaar deur die parlement verkies.
• Administratiewe verdeling: 26 distrikte (rajoni), 63 stede (pilsētas), 26 stedelike munisipaliteite (novads), 444 landelike munisipaliteite (pagasts). Altesaam 556 plaaslike owerhede.

[wysig] Geografie

• lengte van landgrense: 1078 km (267km met Estland, 217 km met Rusland, 141 km met Wit-Rusland en 453 km met Litaue)
• kuslyn: 531 km
• grootste riviere: Daugava en Gauja.
• grootste meer: Rāznas ezers (57,6 km²).
• hoogste punt: Gaiziņkalns naby Madona (312 m).

[wysig] Klimaat

Letland is in die oorgangsgebied tussen die gematigde maritieme klimaat van noordelike Sentraal-Europa en die kontinentale klimaatsone van Oos-Europa geleë. Die land het dus net soos die ander twee Baltiese state 'n koel-gematigde klimaat met lang en koue winters waartydens die kwik benede vriespunt daal (en wat in sommige jare van Oktober tot April kan duur), en gematigde somers met gemiddelde temperature van tussen 16 en 17 °C. Lente en herfs is korter as in Sentraal-Europa. In Letland word jaarliks tussen 1 800 en 1 900 sonskynure aangeteken. Die jaarlikse gemiddelde temperatuur beloop in Riga naastenby 6 °C, met 'n gemiddelde jaarlikse reënval van 600 mm.

Die Letlandse kusgebied word deur relatief gematigde temperature gekenmerk, terwyl die binnelandse geweste groter temperatuurskommelinge ondervind. In die afgelope dekades is die Oosseegebied sterker deur verwarming geraak as ander wêrelddele sodat veral tydens die winter en lente hoër temperature aangeteken word en die Oossee se oppervlak in wintermaande nie meer dikwels bevries raak nie. Die somerneerslae het gelyktydig afgeneem, terwyl gedurende die winters meer reënval aangeteken word. Die watertemperatuur styg in Augustus tot sowat 17 °C.

[wysig] Demografie

[wysig] Minderhede

Meer as dertig persent van Letland se inwoners het 'n ander moedertaal as Lets, veral Russies. Volgens amptelike statistieke het sowat 370 000 inwoners, wat tussen 1940 en 1991 uit verskillende Sowjetrepublieke na Letland gemigreer het, tans nog nie aansoek om inburgering gedoen nie. Hulle beskik gevolglik nog oor Letlandse nog oor enige ander burgerskap, maar het almal 'n permanente verblyf- en werkpermit en kom in aanmerking vir programme wat naturalisasie vergemaklik.

[wysig] Eksterne Skakels

• Vietas.lv - Gids oor Letland

[wysig] Sien ook

• Lets, Koers

[wysig] Verwysings