Adolf Hitler

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Adolf Hitler
Adolf Hitler

Adolf Hitler in 1937


Führer van Nazi-Duitsland
Ampstermyn
2 Augustus 1934 – 30 April 1945
Vise Rudolf Hess (1933–1941)
Posisie vakant
Voorafgegaan deur Paul von Hindenburg (as President)
Opgevolg deur Karl Dönitz (as President)

Kanselier van Duitsland
Ampstermyn
30 Januarie 1933 – 30 April 1945
Vise Franz von Papen (1933–1934)
Posisie vakant
President Paul von Hindenburg (tot 1934)
Voorafgegaan deur Kurt von Schleicher
Opgevolg deur Joseph Goebbels

Reichsstatthalter van Pruise
Ampstermyn
30 Januarie 1933 – 30 April 1945
Eerste Minister Franz von Papen
Hermann Göring
Voorafgegaan deur Amp geskep
Opgevolg deur Amp afgeskaf

Persoonlike besonderhede
Geboorte 20 April 1889
Braunau am Inn, Oostenryk-Hongarye
Sterfte 30 April 1945
Berlyn, Nazi-Duitsland
Politieke party Nasionaal-Sosialistiese Duitse Arbeidersparty
Eggenoot/eggenote Eva Braun (29–30 April 1945)
Handtekening Hitler Signature2.svg

Militêre Diens
Lojaliteit Vlag van Duitse Keiserryk Duitse Keiserryk
Diens/Tak Vlag van Duitse Keiserryk Reichsheer
Jare in diens 1914–1920
Rang Gefreiter
Eenheid 16de Beierse Reserwe-Regiment
Oorloë/Veldslae Eerste Wêreldoorlog
Toekennings Yster Kruis (1ste en 2de klas)

Adolf Hitler (* 20 April 1889 in Braunau am Inn, Opper-Oostenryk, † 30 April 1945 in Berlyn) was tussen 1933 en 1945 diktator van die Duitse Ryk.

Hitler, wat vanaf Julie 1921 as voorsitter van die Nasionaal-Sosialistiese Duitse Werkersparty gedien het, het in November 1923 'n poging aangewend om die demokraties verkose regering van die Republiek van Weimar deur 'n staatsgreep vanuit Beiere omver te werp. Met die eerste boekdeel van sy afhandeling Mein Kampf, wat in 1925 gepubliseer is, het hy die programmatiese grondslag vir die antisemitiese en rassistiese ideologie van die Nasionaal-Sosialisme geformuleer.

Op 30 Januarie 1933 is Hitler deur die Duitse rykspresident Paul von Hindenburg as rykskanselier benoem. Binne enkele maande het sy bewind, waarin naas Nasionaal-Sosialiste ook ver-regse ministers van die Duits-Nasionale Volksparty verteenwoordig was, deur middel van terreur, noodtoestandswetgewing, wette oor gelykskakeling en verbode, wat op opposisionele partye en groeperings geplaas is, die pluralistiese demokratiese en federale regeringstelsel net soos die regstaatlike bedeling omvergewerp. Politieke teenstanders is in hegtenis geneem en in konsentrasiekampe aangehou, gemartel en vermoor. Ter geleentheid van die sogenaamde Röhm-staatsgreep het hy ook van potensiële mededingers binne sy eie partygeledere ontslae geraak. Hindenburg se afsterwe op 2 Augustus 1934 was vir Hitler 'n welkome geleentheid om die ampte van rykskanselier en -president te verenig.

Teen die Joodse bevolking in Duitsland is vanaf 1933 toenemend gediskrimineer. Duitse Jode is gaandeweg van hul burgerregte ontneem, veral deur die sogenaamde Neurenbergse Wette wat in September 1935 afgekondig is, en die pogrome van November 1938. Met sy bevele om die Duitse weermag te herbewapen en die Rynland te beset, het Hitler in 1936 bepalinge van die Vredesverdrag van Versailles verbreek. Die Nasionaal-Sosialistiese propaganda het sy ekonomiese, sosiale en buitelandse beleid as 'n groot sukses voorgestel en sodoende tot en met 1939 sy enorme gewildheid onder groot dele van die Duitse bevolking verseker.

In 1938 het Hiler homself tot opperbevelhebber van die weermag verklaar en Oostenryk se aansluiting by die Duitse Ryk bewerkstellig. Die Ooreenkoms van München, wat op 30 September 1938 onderteken is en waarin ander Europese moondhede die inlywing van die Duitssprekende Sudeteland in Tsjeggoslowakye by die Duitse Ryk aanvaar het, het Hitler reeds op 15 Maart 1939 verbreek deur die res van Tsjeggoslowakye binne te val. Sy bevel om Pole in September 1939 binne te val het tot die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog in Europa gelei.

Op 31 Julie 1940 het hy sy besluit om ook die Sowjetunie aan te val aan die opperkommando van die Duitse weermag bekend gemaak. Die oorlog teen die Sowjetunie, wat op 22 Junie 1941 begin het, het Hitler onder die skuilnaam Unternehmen Barbarossa as 'n vernietigingsveldtog beplan en gevoer om "lewensruimte" in die ooste te verower.

Tydens die Tweede Wêreldoorlog het die Duitse Nasionaal-Sosialiste en hul buitelandse ondersteuners ongekende massamisdade en volksmoorde gepleeg. Reeds in die somer van 1939 het Hitler die bevel gegee om die "eutanasie" van volwassenes voor te berei. Tydens die sogenaamde Aktion T4 is tussen September 1939 en Augustus 1941 meer as 70 000 psigies siekes en geestelik en liggaamlik gestremdes stelselmatig vermoor. Ander vorme van Nasionaal-Sosialistiese eutanasie het tenminste 190 000 menselewens geëis.

In die Porajmos is na ramings tot 500 000 Sinti en Roma en in die Sjoa tussen 5,6 en 6,3 miljoen Jode vermoor. Hitler het persoonlik toestemming aan die belangrikste stappe van die Joodse volksmoord verleen en verslae oor die verloop daarvan aangevra.[1] Sy kriminele beleid en oorlogvoering het miljoene menselewens geëis, terwyl groot dele van Duitsland en Europa deur oorlogshandelinge in 'n puinhoop verander is.

Lewe[wysig]

Benito Mussolini (links) en Adolf Hitler (regs)
Troepe masjeer verby Hitler

Hitler is gebore in Braunau am Inn op 20 April 1889. Hy was die seun van Alois Hitler Junior. Hy was baie skugter en kon daardeur nie goed presteer op die middelbare skool nie. Op sy 16de lewensjaar verlaat hy die skool sonder diploma.

In die Eerste Wêreldoorlog was hy 'n Oostenrykse soldaat in die Beierse (Duitse) krygsmag. In 1925 het Hitler vrywillig afgesien van sy Oostenrykse burgerskap. In 1932 is danksy die hulp van Rudolf Heß Duitse burgerskap aan hom toegestaan.

Op 30 Januarie 1933 is hy ingesweer as kanselier van Duitsland en in 1934 het hy ook die titel Führer (leier) van Nazi-Duitsland bygekry.

Hy het politieke voordeel getrek uit die ekonomiese krisis wat Duitsland tydens die Groot Depressie vanaf 1929/1930 deurgemaak het. Sy bedeling was verantwoordelik vir die dood van 'n beraamde twintig miljoen mense en ontelbaar baie se verskuiwing. Hitler, 'n begaafde spreker, word gesien as een van die invloedrykste en gevaarlikste leiers van die 20ste eeu.

Hitler se pogings om die Duitse grondgebied deur politieke druk en militêre optrede uit te brei, wat begin het met die inname van Pole in 1939, was een van die aanleidende faktore van die Tweede Wêreldoorlog.

Dood[wysig]

Hitler en sy vrou Eva Braun (met wie hy die vorige dag getroud is) het op 30 April 1945 selfmoord gepleeg in die bomskuiling geleë onder die Duitse kanseliergebou. Hitler het versoek dat die oorblywende bomskuilers sy en Eva se liggame neem en buite in die kanseliertuin verbrand. Hitler wou nie hê sy liggaam moes soos 'n tentoonstelling vertoon word nie. Sonder 'n liggaam om uit te ken het gerugte vinnig die rondte gedoen dat Hitler ontsnap het. Van so ver af as Suid-Amerika het mense hom "gesien". Eers in 2000 het Rusland onthul dat hulle 'n fragment van sy skedel gebêre het.

Sien ook[wysig]

Verwysings[wysig]

  1. Ian Kershaw: Adolf Hitler und die Realisierung der nationalsozialistischen Rassenutopie. In: Wolfgang Hardtwig: Utopie und politische Herrschaft im Europa der Zwischenkriegszeit. München: Oldenbourg 2003, bl. 143

Eksterne skakels[wysig]