Bowemeer

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Bowemeer
Lake Superior NASA.jpg
Satellietbeeld van die Bowemeer
Lake-Superior.svg
Die Bowemeer en die ander Groot Mere
Koördinate:48°N 87°W / 48°N 87°W / 48; -87Koördinate: 48°N 87°W / 48°N 87°W / 48; -87
Ligging:Kanada, Verenigde State
Soort:Binnemeer
Oppervlakte:82 100 km² (31 700 myl²)[1]
Gemiddelde diepte:147 m (483 vt)[1]
Maksimum diepte:1 333 m (406 vt)[1][2]
Volume:12 000 km³ (2 900 myl³)[1]
Lengte:560 km (350 myl)[3]
Breedte:260 km (160 myl)[3]
Opvangsgebied:127 700 km² (49 300 myl²)[1]
Omtrek:2 783 km (1 729 myl) plus 1 605 km (997 myl) vir eilande[4]
Invloei:Nipigon, Sint Louis, Pigeon, Pic, White, Michipicoten, Kaministiquia
Uitvloei:Sint Marys
Eiland/e:Isle Royale, Apostle-eilande, Michipicoten-eiland, Slate-eilande
Nedersettings:Duluth, MN
Marquette, MI
Sault Ste. Marie, MI
Sault Ste. Marie, ON
Superior, WI
Thunder Bay, ON
Gevries:Desember–April
Rustige water teen sonop - die massavragskip MV American Integrity nader Duluth-hawe
Kus van die Bowemeer by Neys Provincial Park, Ontario
Gedurende strawwe winters is hawens langs die Bowemeer dikwels toegeys. Ysbrekers van die Amerikaanse en Kanadese kuswag breek deur die ys om toegang vir vragskepe te verseker
'n Bitterkoue winteroggend in Duluth, Minnesota. Die meerwater is warmer as die lug sodat «seerook» (sea smoke) opstyg en die vuurtorings omhul
Mineraalryke sypelwater gee 'n kleurryke voorkoms aan rotswande langs die kus wat plasslik as pictured rocks bekend staan
Natuurwonders in die nasionale park Apostle Islands National Lakeshore naby Bayfield, Wisconsin: Die Bowemeer se golwe erodeer sandsteenformasies oos van Meyer's Beach en skep unieke grotte. As die yslaag op die meer stabiel genoeg is, mag toeriste 'n staptoer na die grotte onderneem
Aurora Borealis (ook noorder- of poollig genoem), soos gesien vanuit die suidoewer
'n Protoneboog oor die Bowemeer

Bowemeer (Engels: Lake Superior, Frans: Lac Supérieur) is die grootste van die Groot Mere in Noord-Amerika op die grens tussen Kanada en die VSA. Dit is ook die grootste varswatermeer ter wêreld volgens oppervlakte en die derde grootste volgens watervolume.[5] Die meer beslaan 'n oppervlakte van 82 100 km² met 'n volume van 12 000 km³. Dit grens in die noorde aan die Kanadese provinsie Ontario, in die weste aan die Amerikaanse deelstaat Minnesota en in die suide aan Wisconsin en die Upper Peninsula van die deelstaat Michigan.

Die meer is 560 km lank en 260 km breed met 'n oppervlakte wat 183 m bo seevlak is. Die kuslyn van die meer is 2 783 km lank. Die Sint Marysrivier verbind die meer met die Huronmeer. Daar is kanale gebou by Sault Ste Marie om die natuurlike versnellings in die rivier te vermy. Die meer ys vanaf Desember tot April toe. Die Bowemeer staan bekend vir sy wisselvallige weerstoestande - met mis en newelbanke, hewige storms en golwe wat vyf meter hoog kan wees. Gedurende die meester winters is tussen 40 en 95 persent van die meer se oppervlakte toegeys.

Talle skeepswrakke getuig van die gevare wat die meer vir seevervoer inhou - en ingang gevind het tot die popmusiek. Die Kanadese sanger en liedjieskrywer Gordon Lightfoot herinner met sy treffer The Wreck of the Edmund Fitzgerald aan die Amerikaanse massavragskip SS Edmund Fitzgerald wat op 10 November 1975 met 'n bemanning van 29 in die Bowemeer vergaan het.[6]

Franse ontdekkers het die meer Lac Supérieur genoem omdat dit die hoogste meer van die Grote Mere is (asook hul mees noordelike en westelike en hul diepste - met maksimaal 405 m). Kusgebiede langs die Bowemeer in Ontario, Minnesota, Wisconsin en Michigan is ryk aan delfstowwe. Koper, yster, silwer, goud en nikkel word hier ontgin. Talle van die nedersettings is (ou) myndorpe, of was by die vervoer van erts betrokke. As gevolg van die natuurskoon is toerisme die gebied se tweede grootste inkomstebron.

Die meer word deur meer as 200 riviere gevoed, waarvan die grootste die Nipigon, die St. Louis, die Pigeon, die Pic River, die White, die Michipicoten en die Kaministiquia is. Bowemeer mond via die St. Marys in die Huronmeer uit. Die grootste eiland is Isle Royale.

Dit is die verste punt van die Sint-Laurenswaterweg, 'n stelsel van kanale en sluise wat tot by die Atlantiese Oseaan strek en vir groot skepe geskik is. Die meer is deel van 'n belangrike vervoerroete vir ertse en ander mynbouprodukte.

Nedersettings aan die oewer van die meer[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 (en) "Great Lakes: Basic Information: Physical Facts". U.S. Government. 25 Mei 2011. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 29 Oktober 2010. Besoek op 9 November 2011.
  2. (en) Wright, John W., red. (2006). The New York Times Almanac (2007 uitg.). New York, New York: Penguin Books. p. 64. ISBN 0-14-303820-6.
  3. 3,0 3,1 (en) "Great Lakes Atlas: Factsheet #1". United States Environmental Protection Agency. 11 April 2011. Besoek op 10 November 2011.
  4. (en) Shorelines of the Great Lakes
  5. Live Science: Lake Superior: Facts About the Greatest Great Lake. Besoek op 6 Nopvember 2019
  6. Universiteit van Wisconsin: The sinking of the SS Edmund Fitzgerald - November 10, 1975. Besoek op 6 November 2019

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Commons

Algemene inligting

Toerisme

Nasionale parke

Klimaatsverandering en omgewingsake

Media