Chagos-argipel

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Chagos-argipel
Inheemse naam: Chagos Archipelago
Kaart van die Chagos-argipel
Kaart van die Chagos-argipel
Geografie
Ligging Britse Indiese Oseaangebied, Indiese Oseaan
Koördinate 6°00′S 71°30′O / 6.000°S 71.500°O / -6.000; 71.500Koördinate: 6°00′S 71°30′O / 6.000°S 71.500°O / -6.000; 71.500
Argipel Chagos-argipel
Totale eilande 7 atolle
Hoofeilande Diego Garcia
Oppervlakte 63,17 vk km
Administrasie
Vlag van Verenigde Koninkryk Verenigde Koninkryk
Oorsese gebied Britse Indiese Oseaangebied
Hoofstad Diego Garcia
Grootste stad Diego Garcia (4 000)
Demografie
Bevolking 4 000
Laaste Britse oorsese gebied in die Indiese Oseaan

Die Chagos-argipel (/ˈtʃɑːɡoʊs/ of /ˈtʃɑːɡəs/; Engels: Chagos Archipelago, voorheen: Bassas de Chagas[1] en later ook Oil Islands, bekend as Foalhavahi (ފޯޅަވަހި) in Dhivehi, as Phehandweep (फेहंद्वीप) in Hindi en ander Noord-Indiese tale en as as Paeikaana Theevukal (பேகான தீவுகள்) in Tamil) is 'n argipel in die noord-sentraale Indiese Oseaan, wat uit 7 atolle bestaan. Die argipel lê 500 kilometer suid van die Maledive en sowat 1 900 kilometer oos van die Seychelle.

Kaart van die Chagos-argipel.

Die Chagos-argipel is 'n belangrike strategiese punt en is onder militere beheer van die Verenigde Koninkryk en die Verenigde State. Die argipel het 'n bevolking van 4 000 (net soldate en burgerlike gekontrakteerde personeel) in 2010 gehad en het 'n oppervlakte van 63,17 km². Die hoofstad en grootste stad is Diego Garcia, wat asook die hoofeiland en enigste bewoonde atol is. Die Chagos-argipel vorm die laaste Britse oorsese gebied, die Britse Indiese Oseaangebied, in die Indiese Oseaan en is 'n belangrike vloot- en lugmagbasis.

Omstrede gebied[wysig | wysig bron]

Die Verenigde Nasies se Algemene Vergadering het in 2017 besluit om die Internasionale Geregshof in Den Haag se mening te vraag oor die wettigheid van die Chagos-argipel se status. In die koloniale tyd was dit onderdeel van die Britse kolonie Mauritius, maar die Verenigde Koninkryk het dit afgeplits en behou, die bevolking van Diego Garcia gedwing om die eiland te verlaat en dit aan die Verenigde State verhuur. Mauritius eis die gebied op. Die stemming in die Algemene Vergadering het 94 stemme ten gunste van Mauritius se eise, 65 onthoudings en slegs 15 teen opgelewer. Suid-Afrika het toegestem, die meeste ander lede van die Europese Unie het hulle van stemming onthou.[2][3]

Atol/Rif/Bank
(alternatiewe naam)
type Oppervlakte (km²) Aantal
eilande
Ligging
Land Totaal
0 naamlose bank oorstroomde bank 3 04°25′S 72°36′O / 4.417°S 72.600°O / -4.417; 72.600
1 Colvocoresses Reef oorstroomde atol 10 04°54′S 72°37′O / 4.900°S 72.617°O / -4.900; 72.617 (Colvocoresses Reef)
2 Speakers Bank onoorgroei atol >0 582 1) 04°55′S 72°20′O / 4.917°S 72.333°O / -4.917; 72.333 (Speakers Bank)
3 Blenheim Reef (Baixo Predassa) onoorgroei atol 0,02 37 4 05°12′S 72°28′O / 5.200°S 72.467°O / -5.200; 72.467 (Blenheim Reef)
4 Benares Shoals oorstroomde rif 2 05°15′S 71°40′O / 5.250°S 71.667°O / -5.250; 71.667 (Benares Shoals)
5 Peros Banhos atol 13 503 32 05°20′S 71°51′O / 5.333°S 71.850°O / -5.333; 71.850 (Peros Banhos)
6 Salomon Islands atol 5 36 11 05°22′S 72°13′O / 5.367°S 72.217°O / -5.367; 72.217 (Salomon Islands)
7 Victory Bank oorstroomde atol 21 05°32′S 72°14′O / 5.533°S 72.233°O / -5.533; 72.233 (Victory Bank)
8a Nelsons Island Dele van die mega-atol
Great Chagos Bank
0,81 12642 1 05°40′53″S 72°18′39″O / 5.68139°S 72.31083°O / -5.68139; 72.31083 (Nelson Island)
8b Three Brothers (Trois Frères) 0,37 3 06°09′S 71°31′O / 6.150°S 71.517°O / -6.150; 71.517 (Three Brothers)
8c Eagle Islands 2,63 2 06°12′S 71°19′O / 6.200°S 71.317°O / -6.200; 71.317 (Eagle Islands)
8d Danger Island 0,66 1 06°23′00″S 71°14′20″O / 6.38333°S 71.23889°O / -6.38333; 71.23889 (Danger Island)
9 Egmont Islands atol 4 29 7 6°40′S 71°21′O / 6.667°S 71.350°O / -6.667; 71.350 (Egmont Islands)
10 Cauvin Bank oorstroomde atol 12 06°46′S 72°22′O / 6.767°S 72.367°O / -6.767; 72.367 (Cauvin Bank)
11 Owen Bank oorstroomde bank 4 06°48′S 70°14′O / 6.800°S 70.233°O / -6.800; 70.233 (Owen Bank)
12 Pitt Bank oorstroomde atol 1317 07°04′S 72°31′O / 7.067°S 72.517°O / -7.067; 72.517 (Pitt Bank)
13 Diego Garcia atol 30 174 42) 07°19′S 72°25′O / 7.317°S 72.417°O / -7.317; 72.417 (Diego Garcia)
14 Ganges Bank oorstroomde atol 30 07°23′S 70°58′O / 7.383°S 70.967°O / -7.383; 70.967 (Ganges Bank)
15 Wight Bank 3 07°25′S 71°31′O / 7.417°S 71.517°O / -7.417; 71.517 (Wight Bank)
16 Centurion Bank 25 07°39′S 70°50′O / 7.650°S 70.833°O / -7.650; 70.833 (Centurion Bank)
Chagos-argipel Argipel 63,17 15427 64 04°54' tot 07°39'S
70°14' tot 72°37' O
1) 'n aantal droog sand kaaien
2) hoofeiland en drie eilandjies in die noordelike einde

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (en) Track of the Calcutta East Indiaman, over the Bassas de Chagas in the Indian Ocean”. Catalogue.nla.gov.au. URL besoek op 21 Junie 2012.
  2. (en) "U.N. Asks International Court to Weigh In on Britain-Mauritius Dispute", The New York Times, 22 Junie 2017. URL besoek op 23 Junie 2017.
  3. (en) "Chagos legal status sent to international court by UN", BBC, 22 Junie 2017. URL besoek op 23 Junie 2017.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]