Hartseer

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
'n Deel van die beeldhouwerk Entombment of Christ van 1672, waarin Maria Magdalene huil.

Hartseer is 'n emosionele pyn wat verband hou met, of gekenmerk word deur, gevoelens van nadeel, verlies, wanhoop, hulpeloosheid, teleurstelling en gebrokenheid. 'n Persoon wat hartseer ervaar, kan stil of lomerig raak en hom van ander onttrek. 'n Voorbeeld van erge hartseer is depressie, 'n bui wat veroorsaak kan word deur 'n ernstige depressiewe versteuring of aanhoudende depressiewe versteuring. Huil kan 'n aanduiding van hartseer wees.[1]

Hartseer is een van die 'ses basiese emosies' wat Paul Ekman beskryf, saam met geluk, woede, verrassing, vrees en walging.[2]

Kinderjare[wysig | wysig bron]

Hartseer meisies. Foto deur Paolo Monti, 1953.

Hartseer is 'n algemene ervaring in die kinderjare. Hartseer kan soms tot depressie lei. Sommige families kan 'n (bewustelik of onbewustelik) 'n reël hê dat hartseer toelaatbaar is nie, maar Robin Skynner het voorgestel dat dit probleme kan veroorsaak, met die argument dat mense met hartseer afgesonder, vlak en manies kan raak. Kinderarts, T. Berry Brazelton, stel voor dat die erkenning van hartseer dit makliker kan maak vir gesinne om meer ernstige emosionele probleme aan te spreek.

Hartseer is deel van die normale proses van die kind wat van 'n vroeë simbiose met die moeder skei en meer onafhanklik word. Elke keer as 'n kind 'n afskeid neem, sal hy of sy 'n klein verlies moet hanteer. As die moeder die geringe nood nie toelaat nie, sal die kind nooit leer hoe om hartseer te hanteer nie. Brazelton argumenteer dat om 'n kind te veel te probeer opbeur die waarde van hartseer ontneem; en Selma Fraiberg stel voor dat dit belangrik is om die kind se reg om 'n verlies te ervaar ten volle en diep te respekteer.

Margaret Mahler het ook die vermoë gesien om hartseer as 'n emosionele prestasie te voel, in teenstelling met byvoorbeeld om dit af te weer deur onrustige hiperaktiwiteit.

Neuroanatomie[wysig | wysig bron]

'n Groot hoeveelheid navorsing is gedoen oor die neurowetenskap van hartseer.[3] Volgens die American Journal of Psychiatry, is daar gevind dat hartseer verband hou met 'n toename in bilaterale aktiwiteit in die omgewing van die middelste en posterior temporale korteks, laterale serebellum, serebellêre vermis, middelbrein, putamen en caudate.[4] Jose V. Pardo het sy MD en Ph.D en lei 'n navorsingsprogram in kognitiewe neurowetenskap. Met behulp van positrone emissie tomografie (PET) kon Pardo en sy kollegas se hartseer by sewe normale mans en vroue uitlok deur hulle te vra om oor hartseer dinge te dink. Hulle het verhoogde breinaktiwiteit in die bilaterale minderwaardige en orbito-frontale korteks waargeneem.[5] In 'n studie wat hartseer by proefpersone veroorsaak het deur emosionele filmtonele te toon, is die gevoel gekorreleer met beduidende toenames in die plaaslike breinaktiwiteit, veral in die prefrontale korteks, in die streek met die naam Brodmann 9 en die thalamus. 'n Beduidende toename in aktiwiteit is ook waargeneem in die bilaterale anterior temporale strukture.[6]

Hanteringsmeganismes[wysig | wysig bron]

'n Man wat hartseer met sy kop in sy hande uitbeeld.

Mense hanteer hartseer op verskillende maniere en dit is 'n belangrike emosie omdat dit mense help om hul situasie te hanteer. Sommige hanteringsmeganismes sluit in: om sosiale ondersteuning te kry en / of tyd deur te bring met 'n troeteldier, 'n lys te maak, of om deel te neem aan aktiwiteite om hartseer uit te druk.[7] Sommige mense kan, as hulle hartseer voel, hulself van 'n sosiale omgewing afsluit, sodat hulle tyd kan neem om van die gevoel te herstel. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2019)">aanhaling nodig</span> ] Alhoewel dit een van die buie is wat mense die meeste wil afskud, kan hartseer soms voortduur deur die mees gekose hanteringstrategieë, soos rumenering, om hartseer emosies weg te steek, of om jouself permanent te isoleer.[2] As alternatiewe maniere om hartseer teenoor bogenoemde te hanteer, kan kognitiewe gedragsterapie eerder negatiewe gedagtes uitdaag, óf om 'n positiewe gebeurtenis as 'n afleiding te plaas.

Deur oplettend te wees en geduldig te wees met 'n mens se hartseer, kan dit ook 'n manier wees vir mense om deur alleenheid te leer;[8] terwyl emosionele ondersteuning om mense te help om die nodige tyd te neem met die hartseer emosie, verder nuttig kan wees. So 'n benadering word aangevuur deur die onderliggende oortuiging dat verlies (wanneer dit heelhartig gevoel word) kan lei tot 'n nuwe gevoel van lewendigheid en tot 'n herbetrokkenheid met die buitewêreld.

Empatie[wysig | wysig bron]

Die grootte van die pupil kan 'n aanduiding van hartseer wees. 'n Hartseer gesigsuitdrukking by klein pupille word as hartseer beskou, aangesien die pupilgrootte afneem.[9] 'n Persoon se eie pupilgrootte weerspieël dit ook en word kleiner as 'n hartseer gesig met klein pupille gesien word. Geen parallelle effek bestaan as mense kyk na neutrale, gelukkige of kwaai uitdrukkings nie. Die groter mate waarin 'n persoon se pupille 'n ander weerspieël, voorspel die persoon se groter telling op empatie.[10] By afwykings soos outisme en psigopatie kan gesigsuitdrukkings wat hartseer is subtiel wees, wat 'n behoefte aan 'n meer nie-linguistiese situasie kan toon om hul vlak van empatie te beïnvloed.

Vokale uitdrukking[wysig | wysig bron]

Volgens die DIPR- wetenskaplike Swati Johar,[11] is hartseer 'n emosie "geïdentifiseer deur die huidige spraakdialoog en verwerkingstelsels". Dit word meestal gekommunikeer deur die gemiddelde en veranderlikheid van die fundamentele frekwensie te verlaag (f 0), behalwe as dit geassosieer word met die laer vokale intensiteit, en met die afname in f 0 met verloop van tyd.[12] Johar voer aan dat, "wanneer iemand hartseer is, is daar 'n stadige, lae frekwensie van spraak en swak hoë klank frekwensie energie word geproduseer". Net so dra 'n lae energie-toestand van hartseer by tot stadige tempo toe, laer spraaktempo en gemiddelde toonhoogte".

Hartseer is, soos gesê deur Klaus Scherer, een van die 'mees erkende emosies in die menslike stem', hoewel dit oor die algemeen 'n bietjie laer is as dié van gesigsuitdrukking. In 'n studie deur Scherer is gevind dat die hartseer in Westerse lande 79% akkuraatheid vir gesigsherkenning en 71% vir stemme gehad het, terwyl die resultate in Nie-Westerse lande onderskeidelik 74% en 58% was.[13]

Kulturele ontdekkings[wysig | wysig bron]

Verlore in haar eie gedagtes, deur Wilhelm Amberg . 'n Persoon wat hartseer ervaar, kan stil of lomerig raak en hom van ander onttrek.

Tydens die Renaissance onderskryf Edmund Spenser in The Faerie Queene hartseer as 'n teken van geestelike toewyding.

In Lord of the Rings word hartseer onderskei van ongelukkigheid, om die voorkeur van JRR Tolkien vir 'n hartseer, maar geruste vasberadenheid te illustreer, in teenstelling met wat hy gesien het as die vlak versoekings van wanhoop of hoop.

Julia Kristeva is van mening dat "'n diversifisering van buie, verskeidenheid in hartseer, verfyning in hartseer of rou die indruk van 'n mensdom is wat beslis nie triomfantelik nie, maar subtiel, gereed is om te veg en kreatief te wees".[14]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (1 January 2012) “Crying in Middle Childhood: A Report on Gender Differences”. Sex Roles 67 (7): 412–21. doi:10.1007/s11199-012-0136-4.
  2. 2,0 2,1 . Geargiveer vanaf die oorspronklike |archive-url= requires |url= (help) op 2018-06-21. Ontbrekende of leë |title= (help)
  3. “The neuroscience of sadness: A multidisciplinary synthesis and collaborative review”.
  4. “Neuroanatomical Correlates of Happiness, Sadness, and Disgust”.
  5. “Neural correlates of self-induced dysphoria”.
  6. “Brain activity during transient sadness and happiness in healthy women”.
  7. "Why It's Import to Express Your Sadness". Free Online Therapy. October 2018. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2018-11-29.
  8. Barnstone, Aliki (2000). “New England Review (1990–)”.
  9. Harrison, Neil A. (1 June 2006). “Pupillary contagion: central mechanisms engaged in sadness processing”.
  10. Harrison, Neil A. (November 2007). “Processing of observed pupil size modulates perception of sadness and predicts empathy”.
  11. . Geargiveer vanaf die oorspronklike |archive-url= requires |url= (help) op 21 June 2018. Ontbrekende of leë |title= (help)
  12. Bachorowski, Jo-Anne (20 April 1999). “Vocal Expression and Perception of Emotion”.
  13. (2003) “Vocal communication of emotion: A review of research paradigms”. Speech Communication 40 (1–2): 235–6. doi:10.1016/S0167-6393(02)00084-5.
  14. . Geargiveer vanaf die oorspronklike |archive-url= requires |url= (help) op 2018-06-21. Ontbrekende of leë |title= (help)

Verdere leeswerk[wysig | wysig bron]