Lucebert

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Lucebert
Lucebert (1987).jpg
Lucebert (1987)
Gebore
Lubertus Jacobus Swaanswijk

(1924-09-15)15 September 1924
Sterf10 Mei 1994 (op 69)
NasionaliteitNederland
BewegingCOBRA

Lucebert (Nederlandse fonetiese uitspraak: ˈlucəbɛrt;[1] geboortenaam Lubertus Jacobus Swaanswijk; 15 September 1924 – 10 Mei 1994) was 'n Nederlandse kunstenaar wat aanvanklik bekendheid verwerf het as 'n digter van die COBRA beweging.

Hy is in 1924 in Amsterdam gebore. Hy het in 1938 by die Instituut vir Kuns ingeskryf en in 1949 deelgeneem aan die eerste uitstalling van die COBRA-groep by die Stedelijk Museum in Amsterdam.

Biografie[wysig | wysig bron]

Lucebert se talent is ontdek toe hy ná skool by sy pa begin werk het. Na 'n halfjaar van klasse loop by die kunsskool, het hy tussen 1938 en 1947 verkies om sonder tuiste of roeping te wees. In 1947 bied 'n Franciskaanse klooster aan hom 'n dak oor sy kop in ruil vir die verf van 'n groot muurskildery. Omdat die nonne nie sy werk waardeer het nie, het hulle dit egter met wit verf laat oorverf. Hy het tot die Nederlandse literêre beweging genaamd De Vijftigers behoort, wat sterk beïnvloed is deur die Europese avant-garde-beweging COBRA. Lucebert se vroeë werk toon veral hierdie invloed, en sy kuns in die algemeen weerspieël 'n taamlik pessimistiese lewensuitkyk. Sy sterk persoonlikheid het egter baie beïndruk gelaat. As digter het hy die grondslag vir 'n revolusionêre innovasie in Nederlandse poësie gelê.

Die meeste van sy digkuns is gebundel in Gedichten 1948–1965. Na hierdie tydperk van dig het hy grotendeels vanaf die 1960's in die visuele kunste-veld wat bekend staan as die figuratief-ekspressionistiese kunsbeweging gewerk. Sy werk kan ook gevind word in vertaalde Engelse versamelbundels.[2]

Lucebert se kwinkslag "Alles van waarde is weerloos" soos op 'n gebou in Rotterdam

Welbekend is sy reël "Alles van waarde is weerloos" uit die gedig De zeer oude zingt ("Die baie oud sing"). Die Nederlandse byvoeglike naamwoord weerloos dra dieselfde betekenis as in Afrikaans, in die sin dat jy nie in staat daartoe is om jouself te verdedig nie, en dus is "alle dinge van waarde weerloos". Hierdie kwinkslag (insluitende sy naam) is in die 1980's bo-op die kantoorgebou van 'n versekeringsmaatskappy in Rotterdam (naby die Blaak-stasie) in neonletters geplaas. Dit was nie die eerste keer dat die bekende lyn gebruik is nie, maar dit is beslis die prominentste kommersiële gebruik daarvan; vandag vertoon nog drie geboue in die omgewing die frase teen hul mure.

Lucebert is op 10 Mei 1994 in Alkmaar, Nederland oorlede.[3]

Voorbeelde van sy digkuns[wysig | wysig bron]

Visser van Ma Yuan[wysig | wysig bron]

onder wolken vogels varen
onder golven vliegen vissen
maar daartussen rust de visser

golven worden hoge wolken
wolken worden hoge golven
maar intussen rust de visser
  • Uit: Van de afgrond en de luchtmens (1953)

Moore[wysig | wysig bron]

Het is de aarde die drijft en rolt door de mensen
Het is de lucht die zucht en blaast door de mensen
De mensen liggen traag als aarde
De mensen staan verheven als lucht
Uit de moederborst groeit de zoon
Uit het vadervoorhoofd bloeit de dochter
Als rivieren en oevers vochtig en droog is hun huid
Als straten en kanalen staren zij in de ruimte
Hun huis is hun adem
Hun gebaren zijn tuinen
Zij gaan schuil
En zij zijn vrij
Het is de aarde die drijft en rolt
Het is de lucht die zucht en blaast
Door de mensen
  • Uit: Apocrief (1952)

Bronne[wysig | wysig bron]

Uitstallings[wysig | wysig bron]

  • 1949 – Internasionale Uitstalling van Eksperimentele Kuns, Stedelijk Museum, Amsterdam, Nederland
  • 1959 – Stedelijk Museum, Amsterdam, Nederland
  • 1961 – Stedelijk van Abbe-Museum, Eindhoven, Nederland
  • 1963 – Staedtlische Kunstgalerie, Bochum, Duitsland
  • 1963 – Marlborough New London Gallery, Londen
  • 1964 – Museum Boymans-van Beuningen, Rotterdam; Kunsthalle Baden-Baden
  • 1964 – Documenta 111, Kassel, Duitsland
  • 1969 – Stedelijk Museum, Amsterdam
  • 1969 – Kunsthalle Basel, Switserland – met Karel Appel en Tajiri
  • 1977 – Stedelijk Museum, Amsterdam, Nederland
  • 1982 – Kunsthalle, Mannheim, Duitsland
  • 1983 – Kunstverein Hochrhein, Bad Säckingen, Duitsland
  • 1984 – Stedelijk Museum, Amsterdam, Nederland
  • 1985 – Rai, Kunstmesse Amsterdam, Nederland
  • 1987 – Stedelijk Museum, Amsterdam, Nederland
  • 1988 – Kunstmuseum Winterthur, Kunstverein Freiburg i.Br., Duitsland
  • 1988 – Landesmuseum Oldenburg, Galerie im Taxispalais, Innsbruck, Oostenryk
  • 1989 – Kunsthalle zu Kiel, Duitsland
  • 1989 – Städtische Kunstgalerie, Bochum, Duitsland
  • 1989 – Kunsthaus Grenchen, Grenchen, Switserland

Toekennings[wysig | wysig bron]

  • 1954 – prys vir literatuur van die stad van Amsterdam
  • 1959 – "Mediterreense-prys" van die Paryse-biënnale
  • 1962 – 2de "Marzotto-prys"
  • 1964 – "Carlo Cardazzo"-prys tydens die 32ste-biënnale in Venesië, Italië
  • 1965 – "Constantijn Huygensprijs"
  • 1967 – "P.C. Hooftprijs" – die hoogste eerbewys van die Nederlandse regering vir literatuur
  • 1983 – "Prijs der Nederlandse Letteren" vir Nederlandse literatuur

Openbare versamelings[wysig | wysig bron]

Van die openbare versamelings wat werke deur Lucebert Swaanswijk hou is onder andere:

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Dit was die uitspraak wat die digter self gebruik het. "Lucebert". VRT Taalnet (in Nederlands). Besoek op 3 Augustus 2017.
  2. "Lucebert | The Collected Poems: Volume 1 | Green Integer Books". www.greeninteger.com. Besoek op 2017-09-28.
  3. https://www.flickr.com/photos/iisg/5616340414/in/set-72157626365265711

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]