Silikaatminerale

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Chrysotiel

Die silikaatminerale is 'n groep minerale wat verbindings van silikonoksied (silikon en suurstof in variërende verhoudings en hoeveelhede) bevat. Dit bestaan uit 'n SiO4 tetraëder, wat op verskillende wyses met mekaar en ander elemente verbind word. Hierdie groep minerale is die volopste groep minerale in die aardkors, en ongeveer 90% van die aardkors se minerale vorm deel van hierdie groep. Hierdie groep sluit minerale vanaf algemene kwarts tot edelstene soos smarag en Tanzaniet in.

Die minerale in hierdie groep het wisselende hoeveelhede SiO4 in hulle struktuur, en gesteentes word na aanleiding van die SiO4 inhoud geklassifieseer van felsies (hoë SiO4 inhoud), na mafies (lae SiO4 inhoud) tot ultra-mafies (baie lae SiO4 inhoud). (Vroeër was felsiese gesteentes geklassifiseer as 'suur' gesteentes, en mafiese gesteentes as "basies".)

Die klassifikasie van die silikate kom van die mineraloog Dana.

Klassifikasie[wysig | wysig bron]

Die silikaatminerale word ingedeel in die volgende groepe:

  • Tekto-silikate
  • Neso-silikate
  • Soro-silikate
  • Siklo-silikate
  • Ino-silikate
  • Filo-silikate

Tekto-silikate[wysig | wysig bron]

Tekto-silikate, of "raamwerk silikate," het 'n 3 dimensionele raamwerk van Silika tetraedra, met 'n Si:O verhouding van 1:2. In hierdie raamwerk word elke suurstof atoom deur twee Silikon atome gedeel.Hierdie groep verteenwoordig bykans 75% van die aardkors se minerale. Met die uitsondering van die Kwart, is die res van die tekto-silikate aluminiumsilikate, waar 'n sekere persentasie van die Silikon atome deur Aluminium atome vervang is. Hierdie proses is moontlik a.g.v. Silikon en Aluminium se soortgelyke atoomradius.

Neso-silikate[wysig | wysig bron]

Neso-silikate (vanaf die Grieks νῆσος nēsos, eiland), is waar geïsoleerde SiO44− tetrahedra deur interstituele katione verbind word. Met ander woorde, die SiO44− tetrahedra is glad nie direk aan mekaar verbind nie, maar al vier bene van die SiO44− tetraeder word deur middel van katione met ander [SiO4]4− tetrahedra verbind.

Phenakiet groep

Soro-silikate[wysig | wysig bron]

Sorosilicates (vanaf die Grieks σωρός sōros, hoop) het geïsoleerde dubble trtraedra froepe met Si2O76− of 'n Si:O verhouding van 2:7.Shave isolated double tetrahedra groups with (Si2O7)6− or a ratio of 2:7. Nickel–Strunz klassifikasie: 9.B

  • Hemimorfiet (kalamyn) – Zn4(Si2O7)(OH)2·H2O
  • Lawsoniet – CaAl2(Si2O7)(OH)2·H2O
  • Axiniet – (Ca,Fe,Mn)3Al2(BO3)(Si4O12)(OH)
  • Ilvaiet – CaFeII2FeIIIO(Si2O7)(OH)
  • Epidoot groep (het beide (SiO4)4− en (Si2O7)6− groepe)
    • Epidoot – Ca2(Al,Fe)3O(SiO4)(Si2O7)(OH)
    • Zoisiet – Ca2Al3O(SiO4)(Si2O7)(OH)
      • (Zoisiet edelgesteente Tanzaniet (donkerblou))
    • Clinozoisiet – Ca2Al3O(SiO4)(Si2O7)(OH)
    • Allaniet – Ca(Ce,La,Y,Ca)Al2(FeII,FeIII)O(SiO4)(Si2O7)(OH)
    • Dollaseiet-(Ce) – CaCeMg2AlSi3O11F(OH)
  • Vesuvianiet (idokraas) – Ca10(Mg,Fe)2Al4(SiO4)5(Si2O7)2(OH)4

Siklo-silikate[wysig | wysig bron]

Siklo-silikate (vanaf die Grieks κύκλος kuklos, sirkel), het verbinde tetraheders in 'n ringvorm met (SixO3x)2x of 'n Si:O verhouding van 1:3. Hulle bestaan as 3 -lid ringe (Si3O9)6− of 6-lid ringe (Si6O18)12−. Nickel–Strunz classification: 09.C

Ino-silikate[wysig | wysig bron]

Ino-silikate (vanaf die Grieks ἴς , ἰνός inos], vesel), is ketting silikate, met enkel of dubbelkettings van Silikaat tetraheders. Die enkel ketting Ino-silikate het 'n Si:O verhouding van 1:3 (SiO3), terwyl die dubbelketting Ino-silikate 'n Si:O verhouding van 4:11 het Si4O11. Nickel–Strunz classification: 09.D

Enkelketting Ino-silikate[wysig | wysig bron]

Dubbelketting Ino-silikate[wysig | wysig bron]

Amfibool groep

Filo-silikate[wysig | wysig bron]

Filo-silikate (vanaf die Grieks φύλλον phyllon, blaar),vorm paralelle velle (blaaie) van silikaat tetraeders. Hierdie tetraeders vorm 'n 2-dimensionele raamwerk, waar die individuele tetraeders met mekaar verbind is. In hierdie 2-dimensionele raamwerk of vel, is die bindings tussen die tetraeders sterk, maar die bindings tussen die verskillende velle is swak, aangesien die SiO trtraeders nie tussen velle met mekaar verbind is nie. Die Si:O verhouding is Si2O5 of a 2:5.

Nickel–Strunz classification: 09.E. Alle Filo-silikate is gehidreer met of water of hidroksiel groepe aangeheg.