Vitamien D

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Vitamien D2
Vitamien D2 se chemiese struktuur
Vitamien D3
Vitamien D se chemiese struktuur

Vitamien D is 'n groep van komplekse vetoplosbare vitamiene, met die volgende vorme:

  • Vitamien D1: 'n molekulêre samestelling van ergokalsiferol en lumisterol, 1:1
  • Vitamien D2: ergokalsiferol
  • Vitamien D3: cholekalsiferol
  • Vitamien D4: 22-dihidroergokalsiferol
  • Vitamien D5: sitokalsiferol

Vitamien D is noodsaaklik vir verskeie funksies van die liggaam, bv. 'n gesonde beenstruktuur en om osteoporose te verhoed.

Bronne van vitamien D[wysig | wysig bron]

Alle lewende organismes benodig vitamien D, gelukkig kan mense en meeste diere dit self sintetiseer, mits hulle aan genoegsame sonlig blootgestel word.

'n Goeie bron van Vitamien D en omega-3 onversadigde vet.

Dit kan ook uit hul dieet verkry word.

  • Dierlike bronne:[1]
    • Vislewerolie, soos lewertraanolie, 15 ml verskaf 1,360 IU (90.6 IU/ml)
    • Vetterige visspesies, bv.:
      • Baber (wild), 85 g verskaf 425 IU(5 IU/g)
      • Salm, gekook, 100 g (3.5 oz) verskaf 360 IU (3.6 IU/g)
      • Makriel, gekook, 100 g, verskaf 345 IU (3.45 IU/g)
      • Sardyn, geblik in olie, gedreineer, 50 g verskaf 250 IU (5 IU/g)
      • Tuna, geblik in olie, 100 g verskaf 235 IU (2.35 IU/g)
    • 'n Heel eier verskaf 20 IU indien die eier 60 g weeg (0.333 IU/g)
    • Beeslewer, gekook, 100 g verskaf 15 IU (0.15 IU/g).

Biochemie en metabolisme in die mens[wysig | wysig bron]

In die lewer word cholekalsiferol (vitamien D3) omgeskakel na kalsidiol, wat ook bekend is as kalsifediol (INN), 25-hidroksicholekalsiferol, of 25-hidroksievitamien-D3 — afgekort as 25(OH)D3.

Ergokalsiferol (vitamien D2) word eweneens in die lewer omgeskakel na 25-hidroksie-ergokalsiferol, ook bekend as 25-hidroksievitamien-D2 — afgekort as 25(OH)D2.

Hierdie is die spesifieke twee vitamien D-metaboliete waarvan die bloedvlakke bepaal wat 'n persoon se vitamien D status is.[2][3]

'n Gedeelte van die kalsidiol word deur die niere na kalsitriol omgeskakel, die biochemies-aktiewe vorm van vitamien D.[4] Kalsitriol sirkuleer as 'n hormoon in die bloed, dit reguleer die konsentrasie van kalsium en fosfaat in die bloedstroom en help met die gesonde groei en hermodelering van beenweefsel. Kalsitriol beïnvloed ook neuromuskulêre en immuunstelsel-funksies.[1]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 "Dietary Supplement Fact Sheet: Vitamin D". Office of Dietary Supplements (ODS). National Institutes of Health (NIH). Verkry op 2010-04-11. 
  2. "Vitamin D Tests". Lab Tests Online (USA). American Association for Clinical Chemistry. Verkry op 23 Junie 2013. 
  3. Hollis BW (Januarie 1996). “Assessment of vitamin D nutritional and hormonal status: what to measure and how to do it”. Calcif. Tissue Int. 58 (1): 4–5. doi:10.1007/BF02509538.
  4. Holick MF, Schnoes HK, Deluca HF, Suda T, Cousins RJ (1971). “Isolation and identification of 1,25-dihydroxycholecalciferol. A metabolite of vitamin D active in intestine”. Biochemistry 10 (14): 2799–804. doi:10.1021/bi00790a023.