Gevlekte ooruil

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Gevlekte ooruil
Bewaringstatus
Wetenskaplike klassifikasie
Koninkryk: Animalia
Filum: Chordata
Klas: Aves
Orde: Strigiformes
Familie: Strigidae
Genus: Bubo
Temminck, Coenraad Jacob, 1821
Spesie: Bubo africanus
Binomiale naam
Bubo africanus

Die Gevlekte ooruil is 'n roofvoël van mediumgrootte met die kenmerkende "oortjies" van 'n ooruil en groot geel oë. Hulle is die kleinste van die ooruilspesies. Hierdie uile is die mees algemene uil wat in 'n groot verskeidenheid van habitatte voorkom - hulle het goed aangepas by die mens en is algemeen in beboude gebiede en in menslike nedersettings.

Algemene beskrywings[wysig]

Identifikasie[wysig]

Hierdie spesie is van mediumgrootte met die kenmerkende "ore" van die groep ooruile. In werklikheid is dit verepluise wat so regop staan – die uil se ore is onder die verekleed bedek en laer af langs die kop. Hulle word tussen 43 en 47 cm groot en kan tot 700g weeg. Die mannetjie is effe groter as die wyfie – verder is daar geen geslagsdimorfie nie. Die bek en neusvrat is swart en die vere op hulle bene is wit. Hierdie uilspesie se pote is grys-bruin.[2] Daar is twee kleurvariasies in hierdie spesie. Die normale vorm is grys op die bokant met ylverspreide wit vlekke op die vlerke. Aan die onderkant is hulle wit, met fyn grys strepies wat ook op die bene en pote sigbaar is. Kenmerkende bruin vlekke kom op die bors voor (die Kaapse ooruil het groot vlekke op die bors en is baie growwer gestreep oor die pensdeel as die Gevlekte ooruil). Die oë van die Gevlekte ooruil is geel (en die subspesie wat noord van die ewenaar voorkom het bruin oë, terwyl die Kaapse Ooruil oranje oë het). Die uile met die kleurvariasie is raar en het 'n rooibruin kleur in plaas van die grys op die bokant – hulle oë is oranje eerder as geel. Die Gevlekte ooruil se pote is kleiner as dié van die Kaapse Ooruil – 'n onderskeidende kenmerk in die veld. Onvolwasse voëls lyk dieselfde as die ouers, maar hulle "oortjies" is korter en die strepies op die pens is swarter van kleur. Kuikens is bedek met wit donsvere en later word hulle donse gryser totdat hulle vere begin uitgroei.[3][4]

Dieet en gewoontes[wysig]

Prooi word gevang as die uil naasteby geruisloos van sy sitplek sweef (hulle vere is spesiaal aangepas om byna geruisloos te kan vlieg), maar hulle sal ook op die grond rondloop om prooi te vang. Gevlekte Ooruile vreet 'n baie groot verskeidenheid van prooi – tot soveel as 60 verskillende prooispesies is al opgeteken. Hulle vreet hase, nagapies, valkies, fisante, vrugtevlermuise, insekte en spinnekoppe, slakke, krappe en duisendpote. Hulle sal ook slange vang, molle vreet, motte, dooie vis, aas en dit is selfs moontlik dat hulle kannibalisties kan wees deur hulle eie soort wat in die pad doodgery is, te vreet.[2][3] Sowat 65% van hierdie spesie se dieet bestaan uit verskillende spesies van geleedpotiges (Arthropoda), maar die grootste volume van hulle dieet bestaan uit knaagdiere, skeerbekmuise en klein voëltjies. Uile bring die nie-verteerbare oorblyfsels soos hare en beentjies in die vorm van balle (Eng: pellet) op – 12-29 uur nadat die prooi gevreet is.[2] Prooi wat in vlug gevang word, word met die pote na die bek gebring en verorber terwyl die uil vlieg.

Gevlekte Ooruile jag hoofsaaklik snags en sal bedags slaap – op die grond, 'n rotskrans of in 'n boom. Hulle kies gewoonlik plekke waar hulle kleure saamsmelt met die agtergrond. Wanneer hulle gesteur word, sal hulle hulle oë toemaak en hulle "oortjies" regoptrek en op kamoeflering staatmaak, voordat hulle sal wegvlieg.[3] Hulle gunsteling slaapplekke kan dikwels uitgeken word aan die opeenhoping van uitskeidings, uilballe en vere wat tydens ververing verloor is. As water beskikbaar is, sal hulle gereeld bad en water drink, maar hulle kan oorleef in gebiede waar water nie vrylik beskikbaar is nie.[2]


Ander name[wysig]

  • Engelse naam: Spotted Eagle-owl
  • Wetenskaplike naam: Bubo africanus - "Bubo" (Lat) is waarskynlik 'n klanknabootsende naam en "africanus" (Lat) dui daarop dat hierdie uil "van Afrika" is.

Verspreiding en habitat[wysig]

Hierdie spesie kom wydverspreid voor in sub-Sahara Afrika, uitgesonderd in die digste beboste gebiede en die droogste woestyndele.[5] Hierdie uilspesie kom ook voor op die Arabiese skiereiland. Noord van die ewenaar word die nominale subspesie vervang met die subspesie Bubo africanus cinerascens,[2] wat gekenmerk word deur die groot bruin oë in plaas van geel oë.[5] (Sien eksterne skakels hieronder vir volledige verspreidingkaarte.)

Habitat[wysig]

Gevlekte ooruile kom in 'n groot verskeidenheid van habitatte voor. Hulle is lief vir rotsagtige gebiede wat grens aan grasvlaktes en struikagtige gebied. Hulle sal in bosveld, savanne, semi-woestyn en ook selfs op die rand van woudgebiede voorkom. Hierdie spesie het baie goed aangepas by menslike bedrywighede en sal daarom dikwels in beboude gebiede (dorpe en stede) en rondom plaasopstalle voorkom.[2][3][5]


Verwysings[wysig]

  1. IUCN 2009. Bubo africanus. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2009.1. <www.iucnredlist.org>. Besoek op 29 June 2009.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Hockey, PAR, Dean, WRJ, Ryan PG (eds), 2005, Roberts - Birds of Southern Africa, VIIth ed. Cape Town: The Trustees of the John Voelcker Bird Book Fund. ISBN 0-620-34053-3.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Roberts' Multimedia Birds of Southern Africa, Version 3.3, (sa). Westville: Southern African Birding cc.
  4. Sinclair, I, Hockey, P & Tarboton, W. 2002. Sasol Birds of Southern Africa. 3rd Edition. Cape Town: Struik Publishers. ISBN 1-86872-721-1.
  5. 5,0 5,1 5,2 Kemp, A & Kemp, M, 2006. Birds of Prey of Africa and its islands. Cape Town: Struik Publishers. ISBN 1-77007-369-8

Eksterne skakels[wysig]

Sien ook[wysig]