Karel Schoeman

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek

Karel Schoeman (* Trompsburg, Vrystaat, 26 Oktober 1939) is 'n Afrikaanse skrywer.

In 1956 het hy sy matriekeksamen aan die Hoër Jongenskool in die Paarl geslaag. Schoeman het taalkunde aan die Universiteit van die Oranje-Vrystaat gestudeer en in 1959 'n BA-graad behaal. In dieselfde jaar het hy die Rooms-Katolieke geloof aangeneem en aan die Rooms-Katolieke Seminarium St. John Vianney in Pretoria gestudeer. In 1961 het hy die orde van die Fransiskane in Ierland toegetree. Ná drie jaar se novisiaat in die kloosters van Killarney en Gilwald Alhoewel het hy besluit om nie sy gelofte as priester af te lê nie. Hy het in 1964 na Bloemfontein in Suid-Afrika teruggekeer en die Hoër Diploma in Biblioteekkunde behaal.

Pryse en eretoekennings[wysig]

Karel Schoeman se werk is verskeie kere met pryse bekroon. Hy het drie keer die Hertzogprys gewen (in 1970 vir sy romans By fakkellig, 'n Lug vol helder wolke en Spiraal; in 1986 vir 'n Ander land en in 1995 vir Hierdie lewe). Vir die roman 'n Ander land het hy ook die Ou Mutual-prys, die W.A. Hofmeyrprys en die Helgaard Steyn-prys opgeraap, terwyl hy vir Hierdie lewe ook die CNA-prys ontvang het. Vir Verkenning het Schoeman in 1997 die M-Net-boekprys en die Stals-prys vir kultuurgeskiedenis gewen. Hy het in 2002 vir 'n tweede keer die W.A. Hofmeyr-prys vir Armosyn van die Kaap opgeraap.

In 1999 het hy in Pretoria die Orde van Voortreflike Diens van oudpres. Nelson Mandela ontvang.

Loopbaan[wysig]

  • 1968 - 1973: bibliotekaris in Amsterdam, Nederland.
  • 1974 - 1976: verpleër in Glasgow, Skotland.
  • Van 1982 tot met sy aftrede in 1999 werk hy as argivaris in die kaartafdeling van die Suid-Afrikaanse Biblioteek in Kaapstad.

Literêre werk[wysig]

  • 1965: Veldslag
  • 1967: 'n Lug vol helder wolke
  • 1968: Spiraal
  • 1971: Op 'n eiland
  • 1972: Na die geliefde land
  • 1979: Die hemeltuin
  • 1984: 'n Ander land
  • 1990: Afskeid en vertrek
  • 1993: Hierdie lewe
  • 1995: Die uur van die engel
  • 1996: Verkenning
  • 1998: Verliesfontein
  • 2009: Titaan

Geskiedkundige werk[wysig]

  • Bloemfontein: die ontstaan van 'n stad, 1846-1946 (1980)
  • Vrystaatse erfenis (1982)
  • Bloemfontein in beeld, 1860-1910 (1987)
  • Die Vrijstatia-reeks: Sophie Leviseur: Memories
  • Frantz Balfet: Samuel Rolland (1801-1873)
  • J.G. Fraser - James Briggs: Sotho War Diaries: 1864-1865
  • Die Huis van die Armes: die Berlynse Sendinggenootskap in die OVS, 1833-1869
  • Maude Bidwell: Pen Pictures of the Past
  • The Free State Mission: the Anglican Church in the OFS, 1863-1883
  • Die Herinneringe van JC de Waal
  • The Recollections of Elizabeth Rolland (1803-1901)
  • The Bloemfontein Diary of Lieut. W.J. St John, 1852-1853
  • The Early Days of the Orange Free State
  • The Wesleyan Mission in the Orange Free State, 1833-1854
  • The Missionary Letters of Gottlob Schreiner, 1873-1846
  • The British Presence in the Transorange, 1845-1854
  • Armosyn van die Kaap (2001)
  • Die suidhoek van Afrika (2003)
  • Kolonie aan die Kaap. Jan van Riebeeck en die vestiging van die eerste blankes, 1652-1662 (2010)

Biografieë[wysig]

  • In liefde en trou (1989)
  • Die wêreld van die digter (1986)
  • Olive Schreiner: 'n Lewe in Suid-Afrika, 1855-1881 (1989)
  • Only an anguish to live here: Olive Schreiner and the Anglo-Boer War, 1899-1902, (1992)
  • Die wêreld van Susanna Smit, 1799 - 1863 (1995)
  • Dogter van Sion (1997)
  • Merksteen (1998)
  • The Face of the Country: A South African family album, 1860-1910 (1996)
  • Witnesses to War: Personal documents of the Anglo-Boer War (1899-1902)
  • From the the collections of the South African Library (1999)
  • Stamland (1999)
  • Die laaste Afrikaanse boek (2002)

Vertalings[wysig]

Vertalings van Schoeman se romans het in Duits, Engels, Frans, Nederlands en Russies verskyn.

Duits[wysig]

  • In einem fremden Land ('n Ander land), vertaal deur Gisela Stege, Knaus, München, 1993

Engels[wysig]

  • Promised Land (Na die geliefde land), vertaal deur Marion Friedmann, Julian Friedmann Publishers Limited, Londen 1978
  • Another Country ('n Ander land), vertaal deur David Schalkwyk, Sinclair-Stevenson, Londen 1991
  • Take Leave and Go (Afskeid en Vertrek), vertaal deur Karel Schoeman, Sinclair-Stevenson, Londen 1992
  • Miss Godby and the magistrate, uittreksel van Verliesfontein, in Michael Rice en Chris N. van der Merwe (red.) A Century of Anglo-Boer War Stories, Jonathan Ball Publisher, Johannesburg 1999
  • This Life (Hierdie Lewe), vertaal deur Elsa Silke, Human & Rousseau, Kaapstad-Pretoria 2005

Frans[wysig]

Kortverhale:

Dans le parc (Die park na die val van die blare); L'hôtel (Die hotel); Point de rupture (Onderbreking), vertaal deur Pierre-Marie Finkelstein in Caravanes, Éditions Phébus, Parys 2003

Romans :

  • En étrange pays ('n Ander land), vertaal (uit Engels) deur Jean Guiloineau, Éditions Robert Laffont, Parys 1993, Éditions Rivages, Parys 1998 en Éditions Phébus, Parys 2008
  • La saison des adieux (Afskeid en vertrek), vertaal deur Pierre-Marie Finkelstein, Éditions Phébus, Parys 2004 (Prix Amphi 2006).
  • Retour au pays bien-aimé (Na die geliefde land), vertaal deur Pierre-Marie Finkelstein, Éditions Phébus, Parys 2006.
  • Cette vie (Hierdie lewe), vertaal deur Pierre-Marie Finkelstein, Éditions Phébus, Parys 2009, Prix du Meilleur Livre étranger 2009

Nederlands[wysig]

  • Een ander land ('n Ander land), vertaal deur Riet de Jong-Goossens, Uitgeverij Contact, Amsterdam 1993
  • Merksteen: een dubbelbiografie (Merksteen: 'n dubbelbiografie), vertaal deur Riet de Jong-Goossens, Uitgeverij De Arbeiderspers, Amsterdam 2004
  • Dit leven (Hierdie lewe), vertaal deur Rob van der Veer, Brevier Uitgeverij, Kampen 2014[1] en [2]

Russies[wysig]

  • В родную страну (Na die geliefde land), vertaal deur A. K. Slavinska, Прогресс, Moskou 1978