NG gemeente Durban
Die NG gemeente Durban het van al die gemeentes van die NG Kerk wat die naam van 'n stad dra, die ergste onder die ontvolking deur Afrikaanssprekendes van Suid-Afrikaanse middestede deurgeloop, sodat dit teen 2010 nog net in naam bestaan het met 3 doop- en 30 belydende lidmate, vergeleke met byvoorbeeld 134 doop- en 925 belydende lidmate in 1979. (Drie ander stadsgemeentes, Klerksdorp, Germiston en Alberton, is weliswaar by aanliggende gemeentes ingelyf.)
Inhoud |
[wysig] Stigting
Die gemeente is die oudste van die NG Kerk in die hoofstad van KwaZulu-Natal, hoewel dit eers in 1913 gestig is, 78 jaar na die amptelike dorpsverklaring van die nedersetting wat na sir Benjamin D'Urban, destydse goewerneur van die Kaapkolonie, vernoem is.
Die voorbereidingswerk van die stigting is gedoen deur 'n Christelike Vereniging wat op 10 April 1910 gestig is deur onder meer die destydse Nederlandse konsul in die hawestad. Die vereniging, onder voorsitterskap van mnr. JC du Plessis, het voorsiening gemaak vir gereelde eredienste, 'n Sondagskool en die hou van gereelde byeenkomste vir die Afrikaanssprekendes in Durban.
Binne 'n kort tydperk het die vereniging se lede 43 lede opgespoor en so is op 17 Augustus 1913 die eerste Durbanse NG gemeente gestig. Dieselfde mnr. JC du Plessis is as skriba-kassier gekies en dit was hy wat die organisasie van die hele gemeente op sy skouers geneem het.
Met sy stigting het die gemeentegrense die hele destydse suidelike Natal ingesluit. Gemeentelede het aanvanklik in die saal van die YMCA byeengekom, daarna in die ou biblioteek en uiteindelik in die kelder van die stadsaal, waar eredienste gehou is tot die ingebruikneming van die kerkgebou, ontwerp deur die vermaarde Afrikaanse argitek Gerard Moerdijk, in 1924.
Reeds 'n maand na sy stigting ontvang en bevestig die gemeente sy eerste leraar, eerw. WPJ Koen. Onder sy leiding koop die gemeente in Mei 1918 die grond aan waarop die kerkgebou vandag nog staan teen £1900. Die minister van justisie, adv. NJ de Wet, lê die hoeksteen op 7 Julie 1923. Tydens dié geleentheid plaas gemeentelede die bedrag van £111 14s. 5d. as dankoffer op die hoeksteen. Die gebou is blykbaar deur die argitek Gerard Moerdijk ontwerp.[1] Die plegtige inwyding vind op 2 Februarie 1924 plaas. Terselfdertyd ontvang en bevestig die gemeente sy tweede leraar in die persoon van ds. GC van Rooyen.
[wysig] Afstigtings
Ten tyde van die ingebruikneming van die kerkgebou toon 'n sensusopname dat die lidmate destyds 1 200 getel het. Die gemeente blyk onhanteerbaar groot te wees en die eerste afstig volg kort daarna toe die Suidkus gedeelte as Weza-Port Shepstone onafhanklik word. Daarna is die gemeente meer as 'n dekade deur twee leraars bedien, destyds die uitsondering eerder as die reël.
Tussen 1940 en 1941 stig drie gemeentes af: Noordkus (Stanger), Durban-Suid en Durban-Wes. Steeds neem Durban se Afrikaanse bevolking toe danksy die stigting van nuwe nywerhede en die verhuising van groot getalle vanaf die platteland na die stad. Op 18 Julie 1945 stig Port Natal en Berea tegelykertyd af.
In 2010 is die gemeente in samewerking met die NG gemeente Berea bedien.
[wysig] Enkele leraars
- Johannes Frederik Linde, 1936 - 1940
- Dirk Johannes Jacobus de Vos, 1940 - 1944
- Gerhardus Willem Koornhof, 1946 - 1950
- George Johannes Viljoen Bell, 1951 - 1956
- Willem Jacobus Botha, 1967 - 1977
- Awie Malan, 19 Maart 1983 - 10 Januarie 1988 (emeritus)
- Steven Botma, 1986 - 1988 (kapelaan in Suid-Afrikaanse Polisie)
- Samuel Jacobus Blom, 1988 - 1995 (emeritus), 1998 - 2003 (emeritus)
[wysig] Bronne
- Olivier, ds. P.L. (samesteller), Ons gemeentelike feesalbum. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.
- Symington, Johan (et. al.), Jaarboek van die NG Kerke, Tydskriftemaatskappy, Kaapstad en Wellington, 1979, 2010.
