2060 Chiron

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search

Chiron   simbool
Chiron in Celestia.jpg
Chiron in Celestia met ringe. Die oppervlakdetail en vorm is denkbeeldig, omdat dit dalk nie in hidrostatiese ewewig is nie.
Ontdekking [1][2]
Ontdek deur Charles Kowal
Datum 1 November 1977
Plek van ontdekking Palomar-sterrewag
Kleinplaneet-benaming(2060) Chiron
95P/Chiron[3]
Alternatiewe name1977 UB
Kleinplaneet-kategorie Sentour[4][5]
Komeet
Etimologie ’n Griekse sentour[6]
Wentelbaaneienskappe [4]
Epog 4 September 2017
Afelium 18,865 AE
Perihelium 8,4311 AE
Semihoofas 13,648 AE
Wentelperiode 50,42 jaar (18 417 dae)
Gem. omwentelingspoed 7,75 km/s
Gem. anomalie 153,58°
Hellingshoek 6,9497°
Lengteligging van stygende nodus 209,20°
Periheliumhoek 339,68°
Minimum baankruisingsafstand: Jupiter 3,00433 AE
Tisserand se parameter 3,352
Fisiese eienskappe
Gem. radius 107,8±4,95 km (Herschel 2013)[7]
116,7±7,3 km (Spitzer)[8]
135.69 km (LCDB, afgelei)[9]
Rotasieperiode 5,918 uur[9][10][11][12][13]
Skynmagnitude 18,93[14]
15,6
Absolute magnitude 5,80±0,27[15]
5,82±0,07[16]
5,9[4]
5,92±0,20[7]
Hoekgrootte 0,035" (maks.)[17]

2060 Chiron (uitspraak: ˈkaɪrən), met die voorlopige naam 1977 UB en ook bekend as 95P/Chiron, is ’n kleinplaneet in die buitenste Sonnestelsel wat tussen Saturnus en Uranus om die Son wentel. Dit is in 1977 deur Charles Kowal ontdek en was die eerste van ’n nuwe klas voorwerpe wat nou as sentoure bekend is en tussen die Asteroïde-en Kuipergordel geleë is.

Beskrywing[wysig | wysig bron]

Hoewel dit aanvanklik ’n asteroïde genoem is en later net as ’n kleinplaneet met die naam "2060 Chiron" geklassifiseer is, is eindelik ontdek dit toon eienskappe wat tipies van ’n komeet is. Vandag word dit as beide ’n kleinplaneet en ’n komeet geklassifiseer en het dit daarom ook die komeetnaam "95P/Chiron".

Chiron is genoem na die sentour Chiron in die Griekse mitologie. Michael Brown lys dit as ’n moontlike dwergplaneet. Dit het ’n gemete deursnee van 206 km,[18] wat naby die laer perk is van ’n ysagtige dwergplaneet (sowat 200 km).

Chiron is op 1 November 1977 deur Charles Kowal ontdek op foto's wat op 18 Oktober by die Palomar-sterrewag geneem is.[1][2] Dit het die voorlopige naam 1977 UB gekry.[19] Dit is ontdek toe dit naby sy afelium was[1] en was toe die verste bekende kleinplaneet. (Pluto, wat nou ’n dwergplaneet en dus ook ’n kleinplaneet is, is toe nog as ’n planeet beskou.)[19]

Chiron se wentelbaan is hoogs eksentriek (0,37), met ’n perihelium net binne die wentelbaan van Saturnus en ’n afelium net buite die perihelium van Uranus.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 1,2 (December 1978) “The discovery and orbit of /2060/ Chiron”. In: Dynamics of the solar system; Proceedings of the Symposium, Tokyo, Japan, May 23–26, 1978: 245–250.
  2. 2,0 2,1 Chiron Fact Sheet”. 20 Augustus 2014.
  3. Dual-Status Objects”. Kleinplaneetsentrum.
  4. 4,0 4,1 4,2 JPL Small-Body Database Browser: 2060 Chiron (1977 UB)”. Jet Propulsion Laboratory. URL besoek op 8 Augustus 2017.
  5. List Of Centaurs and Scattered-Disk Objects”. Kleinplaneetsentrum. URL besoek op 2014-11-13.
  6. Schmadel, Lutz D. (2007). "(2060) Chiron". Dictionary of Minor Planet Names – (2060) Chiron. Springer Berlin Heidelberg. p. 167. ISBN 978-3-540-00238-3. doi:10.1007/978-3-540-29925-7_2061. Besoek op 8 August 2017. 
  7. 7,0 7,1 (July 2013) “TNOs are Cool: A survey of the trans-Neptunian region. VIII. Combined Herschel PACS and SPIRE observations of nine bright targets at 70-500 mum”. Astronomy and Astrophysics 555. doi:10.1051/0004-6361/201321329.
  8. Stansberry, John; Grundy, Will; Brown, Mike; Cruikshank, Dale; Spencer, John; Trilling, David; Margot, Jean-Luc (November 2007). "Physical Properties of Kuiper Belt and Centaur Objects: Constraints from Spitzer Space Telescope". [astro-ph]. 
  9. 9,0 9,1 LCDB Data for (2060) Chiron”. Asteroid Lightcurve Database (LCDB). URL besoek op 8 August 2017.
  10. (February 1989) “2060 Chiron - CCD and electronographic photometry”. Icarus 77 (2): 223–238. doi:10.1016/0019-1035(89)90087-0.
  11. (September 1990) “Cometary activity in 2060 Chiron”. Astronomical Journal 100: 913–932. doi:10.1086/115571.
  12. (August 1993) “CCD photometry of 2060 Chiron in 1985 and 1991”. Icarus 104 (2): 234–243. doi:10.1006/icar.1993.1098.
  13. (December 1997) “Photometric monitoring of 2060 Chiron's brightness at perihelion”. Planetary and Space Science 45 (12): 1607–1614. doi:10.1016/S0032-0633(97)00124-4.
  14. AstDys (2060) Chiron Ephemerides”. Department of Mathematics, University of Pisa, Italy. URL besoek op 8 August 2017.
  15. (November 2015) “Absolute magnitudes and slope parameters for 250,000 asteroids observed by Pan-STARRS PS1 - Preliminary results”. Icarus 261: 34–47. doi:10.1016/j.icarus.2015.08.007.
  16. (November 2010) “Polarimetry of Centaurs (2060) Chiron, (5145) Pholus and (10199) Chariklo”. Icarus 210 (1): 472–479. doi:10.1016/j.icarus.2010.06.005.
  17. Meech, Karen (19 February 1994). “The Structure of the Inner Coma of Comet Chiron: Imaging The Exopause”. Institute for Astronomy, University of Hawaii. URL besoek op 2007-10-19.
  18. Michael E. Brown. “How many dwarf planets are there in the outer solar system?”. California Institute of Technology. URL besoek op 8 August 2017.
  19. 19,0 19,1 (December 1994) “The color temperature of (2060) Chiron: A warm and small nucleus”. Astronomical Journal 108: 2318–2322. doi:10.1086/117244.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]